Ödevsel

Sigara

12 Temmuz 2007

SÄ°GARA

Sigara Kullanımı  Türkiye’de ve Dünyada erken ölümlerin önlenebilir en önemli nedenidir. Çünkü sigara, eroin ve kokain gibi bağımlılık yapıcı bir madde olan nikotini ve dörtbinden fazla toksik (zehirli) maddeyi birarada  içeren bir üründür. Sigaraların dumanında yaklaşık elli kadar kanser yapıcı madde vardır. 35-69 yaÅŸları arasında kalp hastalıkları, kanser ve beyin damarları hastalığı nedeniyle ölen kiÅŸilerin yaklaşık yarısı sigara nedeniyle ölmektedir ve bu kiÅŸiler için sigara nedeniyle kaybedilen ortalama ömür süresi  kiÅŸi başına 22 yıldır. Bu gerçeklere raÄŸmen Türkiye’nin sigara tüketimi hızla artmaktadır.1960′ların baÅŸlarında yaklaşık 30 bin ton olan  sigara tüketimi ülkemizde sürekli ve düzenli olarak artmış 1997 yılında 110 bin ton’a  ulaÅŸmıştır. Oysa son 20-30 yılda geliÅŸmiÅŸ ülkelerde sigara tüketiminin sürekli olarak azaldığı gözlenmektedir.

Bağımlılık yapıcı özelliğinin kuvveti, önceki kuşaklardan miras alınan yanlış sosyal değer yargıları, bağımlı erişkinlerin genç kuşaklara yanlış rol modeli olmaları ve sigara firmalarının reklam, tanıtım ve lobicilik etkinlikleri nedeniyle sigara mücadelesi önemli zorlukları olan bir mücadeledir.

Sigaranın Toplum Sağlığına verdiği zararın büyüklüğü, buna karşılık   sigaraya karşı yapılması gerekli mücadelenin zorluğu ve çok kapsamlı olması mücadeleyi herkesin birlikte sürdürmesini sağlamaktadır.

Tutunde sagliga zararli hangi maddeler bulunuyor?

En iyi bilinen ve en tehlikelileri karbonmonoksit, nikotin ve katrandir.

Karbonmonoksit: Arabalarin egzoz gazinin aynisidir. Kanin oksijen tasima yetenegini azaltir.

Nikotin:Kokain ve Morfin kadar bagimlilik yapar. Kan basincini (tansiyon) ve kalp hizini arttirir. Karbonmonoksit ile birlikte koroner arter hastaligi ve beyin damar hastaligina yol acar.

Katran: Kanserojen (kanser yapici) olup akciger kanseri, anfizem ve kronik bronsit yapar.

SİGARA İÇENLERDE ORTAYA ÇIKABİLECEK HASTALIK BELİRTİLERİ

1. Sabah öksürüğü ve balgam.

2. Sık ortaya çıkan solunum yolları enfeksiyonu.

3. Göğüste hırıltı.

4. Tansiyonda yükselme ve nefes darlığı vs.

SIGARANIN ZARARLARI 

a) Dişleri sarartır , vaktinden önce bozar ve çirkinleştirir .

b) Cilt rengini ve canlılığını kaybeder , vaktinden önce buruşur ve pörsür

c) Gözler parlaklığını kaybeder .

d) Gözün beyaz tabakası sarı ve kirli bir renk alır.

e) Sigara sesi ,ses tellerini ve sesin ahengini bozar .

f) Tiryakilerin çoğunun yabancı sigara içmesi yüzünden ülkemiz büyük ölçüde döviz kaybına da uğrar.

g) Sigara toplumsal açıdan da problem kaynağıdır . Ateşi , külü , paketi , kibriti ve izmariti ile topluma açık yerlerin başlıca kirlilik unsurudur . İçen kişinin elleri nefesi ve elbisesi üzerine sinen koku da etrafındakiler için tiksinti vericidir .

Sigarayı bırakma gününden önce neler Yapılmalıdır.

1. Dişler temizletilmeli,cilalatılmalıdır.

2. Sigara kokusu sinmiÅŸ elbiseler temizletilmelidir.

3. Perdeler,halılar yıkanmalıdır.

4. Ev güzel kokulu çiçekler ile donatılmalıdır.

5. Bırakma gününe kadar sigara sayısı azaltılmalıdır.

SÄ°GARAYI BIRAKMANIN YARATTIÄžI SORUNLAR NELERDÄ°R ?

Bazı kişiler sigarayı bıraktıktan sonra sinirli ve huzursuz olmazlar. Ama bazıları sigarayı bırakınca sinirlenip huzursuzlaşabilirler.. Aşağıdaki belirtiler sigarayı bırakma nedeniyle ortaya çıkan ve can sıkıcı olmakla birlikte vücudun kendini temizlemeye çalıştığının iyi belirtileri olan sorunlardır:

1-Canı sigara istemek

Sigara içmek isteminin birkaç dakikadan fazla sürmediğini unutmayın. Karşı koyarsanız kaybolacaktır. Sigara içmek istemine karşı koymak zamanla daha da kolaylaşacaktır.

2-Öksürük

Öksürmek ciğerlerinizin temizlendiğini gösterir.

3-Huzursuzluk 

Dikkati belirli birşeyin üstüne toplamakta veya uyumakta zorluk çekmek

Bu sorunlar vücut nikotinsizliğe alıştıkça kaybolacaktır. Derin derin nefes almak ve yürüyüş yapmak da yararlı olabilir. Aynı zamanda çay, kahve ve kolalı içecekleri de azaltmak yerinde olur; çünkü, vücut sigarayı bıraktığınız zaman bu içeceklerin içinde bulunan ve kafein denilen maddeyi normalden daha çok emer. Bu da huzursuz, endişeli ve sinirli olmanıza yol açar.

4-Daha çok acıkmak

Acıktıkça az ve sık yiyin. Yemek için sağlığa uygun yiyeceklerden olan meyve, çiğ sebze ve yemek arasında yenilen yiyeceklerin az yağlı olanlarını stok edin. Günde en az sekiz bardak su içerseniz hem açlığınızı bastırmış olursunuz hem de sigaradan arta kalan zehirli kimyasal maddeleri vücuttan atmış olursunuz.

AŞIRI IÇME ISTEĞI NASIL BASTIRILABILIR ?

1. En az 3-4 dakika kadar bekleyin,isteğinizi bastırın.

2. Bırakma nedenlerinizi yeniden gözden geçirin.

3. Birkaç dakikalık derin nefes egzersizi yapın.

4. Bir bardak su veya meyva suyu için.

5. Dolaşın,yürüyüş yapın.

İçme isteğine yenilerek bir sigara daha yakılırsa ;

1. Üzülmemeli.

2. Başarısızlık duygusuna kapılmamalı.

3. Bir kez daha bu isteÄŸe yenilmemeli.

PASİF İÇİÇİLİK:

Sigara, sadece içenleri değil diğer aile üyeleri, çalışma arkadaşları gibi aynı ortamda bulunan kişileri de olumsuz olarak etkilemektedir. İçilen her 5 sigara, etrafta bulunan kişilerin 1 sigara içmesine neden olmaktadır. Buna pasif sigara içiciliği denmektedir.

Bebeklikten 18 yaşına kadar olan dönemde pasif içicilik her yıl 300 000 broşit ve pnömoni vakasına neden olmaktadır.

Anne veya babası sigara içen çocuklarda orta kulak problemleri, bademcik iltihabı, sinüzit, öksürük ve hırıltı sıklıkla olmakta, astım şikayetleri artmaktadır. Eğer ebeveynler sigara içiyorsa, çocuğun gençlik çağına geldiği zaman sigara içme riski, ebeveynleri sigara içmeyenlere oranla 2 misli fazladır. Sigara içmekle çocuğunuzu pasif olarak zehirlemenin yanı sıra onun gelecekte sizi örnek alarak, sigaraya bağlı risklerle yüz yüze kalma olasuılığını da ileri derecede artırmış oluyorsunuz.

ÇOCUĞUNUZUN SIGARAYA BAŞLAMASINI ÖNLEMEK IÇIN 5 ÖNERI:

· Eğer ebeveyn olarak kendiniz de sigara içiyorsanız bir ikilem yaratırsınız. Ancak yine de açıkça sigara kullandığınızı kabul edin ve bu bağımlılığın aslında ne kadar iğrenç olduğunu söyleyin.

·Sigara içmediği için çeşitli ödüller belirleyin.(Ehliyet, Tatil, Para ödülü ) Bu bir tür rüşvet olsa da eğer ödül yeterince cazip ise sigara kullanmamayı tercih edecektir.

· İlk sigaradan itibaren bağımlılığın başladığını kesin olarak ifade edin.

· Asıl cool olanın kendi kararlarını kendisinin vermesinin olduğunu buna başkalarının karar veremeyeceğini yeterince erken yaşlarda öğretin.

Eğer çocuğunuz sigara içiyorsa:

· Asla sigaranın zararları hakkında uzun söylevler vermeyin.

· Eğer sigarayı bırakmaya hazır olduğunu hissediyorsanız terapi için dışarıdan yardım almasını sağlayın(Akupunktur-Hipnoz v.b.)

· Kendi kendisine yardım etmesi için ona destek olmaya çalışın. Mesela sigarayı bırakmakla ilgili yayınları, kitapları okuması için ona gösterin

BUNLARI BÄ°LÄ°YOR MUSUNUZ?

•AkciÄŸer kanserinin % 90′ı, gırtlak kanserinin % 99′u sigara kaynaklıdır.

•45-50 yaşın altındaki erkeklerde koronerden (kalp) ölenlerin %80′i sigara kaynaklıdır.

•Sigara içenlerin vücuduna % 15 ile, %33 daha az oksijen girmektedir. Bu, önce beyin ve kalbin harabiyeti demektir.

•Uyuşturucular arasında en çok ölüme sebep olan madde sigaradır.

•Sigara tiryakilerinin dörtte biri sigaradan ölmektedir.

•Sigara, alkolle içilince daha zararlı olur.

Kategori: Sağlık