Terazi

12 Temmuz 2007



Terazi

Kütleleri kıyaslamaya yarayan basit bir ölçü aletidir. Güvenilir terazilerde kütleler kefenin üzerinde farklı yerlere konulursa bile denge bozulmaz.

Eşit kollu terazi

Eşit kollu terazi moment prensibine göre çalışır. Destek noktasına göre,cisimlerin momentleri birbirini dengeler. Bir cisim kütlesi çekim ivmesine bağlı değildir. Ama çekim ivmesinin olmadığı yerde eşit kollu terazi çalışmaz. Eşit kollu terazide kural msağ=msol dur.

Binicili Terazinin Duyarlığı

Eşit kollu terazinin duyarlığını arttırmak için terazi kolunun üstünde hareket ettirilebilen ek ağırlıklar kullanılır. Bu ek ağırlıklara binici adı verilir. Binicinin kütlesi ‘m’ gram ve terazinin kolu ‘n’ eşit bölmeye ayrılmış ise m/n oranı binicinin iki ardışık bölme arasında hareketi durumunda sağlayacağı katkısının gram karşılığı değerini verir.buna aynı zamanda eşit kollu terazinin duyarlığı denir.

Binici sağa doğru 1 bölme kaydırılırsa sağ kefeye m/n kadar gram ilave edilir. Eğer binici 3 bölme kaydırılırsa ‘3.m/n’ kadar gram ilave edilmiş anlamına gelir.

Bazı sorularda m/n oranı bilgi olarak verilir. Örneğin binicinin ardışık iki bölme arasında yer değiştirmesi ‘2’ grama karşılık geliyor demiş ise, m/n=1 olarak verilmiştir.

Örnekler

1) 3

x=10g 9,7 g

Eşit kollu terazi dengede olduğuna göre binicinin kütlesi kaç gram olur?

Çözüm:

msağ=msol 10=3.x+9,7 10-9,7=3x

10=3x+9,7 0,3=3x

0,3/3=3x/3

x=0,1

2) 5 10

m=11g x=10

Sağ kolu 10 eşit bölmeye ayrılmış eşit kollu terazi şekildeki gibi dengede olduğuna göre binicinin duyarlığı kaçtır?

Çözüm:

11=5.x+10 11-10=5x

11=5x+10 1=5x

x=1/5

3) 4

2m+2g m

Şekildeki eşit kollu terazi binici 4.çizgide iken dengededir. ‘m’ kaçtır?

(Binici 1 grama duyarlıdır.)

Çözüm:

2m+2=4.1+m 2m-m=4-2

2m+2=4+m m=2

Öz kütle

Bir hacimdeki madde miktarına özkütle denir. Özkütle ‘m’ ile gösterilir. Birimi gr/cm3 tür. Katı sıvı ve gazlar için ayırt edici bir özelliktir.sıcaklıkla ters orantılıdır.(katı ve sıvılar için)

d = m m =d.V dir

Not: Özel olarak dünya için,özkütle ile öz ağırlık aynı rakamlarla ifade edilebilir. Örneğin suyun özkütlesi 1gr-kütle/cm ise özağırlığı da 1gr-kuvvet/cm dir.özkütle sıcaklık ve basınçtan nasıl etkileniyorsa , özağırlıkta aynı şekilde etkilenir.

Karışımların Özkütlesi

Birbirine homojen olarak karışabilen sıvıların karıştırılması ile karışan sıvıların özkütlelerinden farklı özkütleli bir karışım elde edilir. Bir karışımın özkütlesi karışan sıvıların özkütlelerine ve karışma oranlarına bağlıdır.

İki yada daha fazla sıvının karıştırılmasında meydana gelen karışımın özkütlesi,

m2 dkar=

mk=m1+m2

dkar=

VK=V1+V2

m1

dkar=

V2

Karışımın özkütlesinin değeri karışan sıvıların özkütleleri arasında bir değerdir. Diyelim ki karışan maddelerin özkütleleri 1,2,3 ve 4 g/cm olsun karışımın özkütlesi 1 ve 1den küçük olmadığı gibi 4 ve 4’ten büyük olmaz. Karışan iki maddenin özkütlesi, hacimce fazla karışan sıvının özkütlesine daha yakın olur.

Özel Durumlar

1- Homojen karışımı meydana getiren maddeler eşit hacimli ise karışımın özkütlesi, karışan maddelerin özkütlelerinin aritmetik ortalaması bulunur. Özkütleleri d1 ve d2 olan sıvılardan eşit hacimde karıştırılmış ise, karışımın özkütlesi,

dkar = d1+d2

d2 2

d1

2- Özkütleleri d1 ve d2 olan sıvılardan eşit kütle alınarak karıştırılmış ise, karışımın özkütlesi,

dkar = dkar =

dkar =

Örnekler

1) Kütlesi 1560 gr gelen demir küre su ile dolu bir kaba bırakılırsa 225 gr su taşırıyor. Bu kürenin içindeki boşluğun hacmi kaç cm dir? (demir=7,8 gr)

md=1560 m=d.V

Vb=25 cm 225-200=25 cm

Vc= 200 1560 7,8.V

dd= 7,8 7,8 7,8 Vc = 200 cm

V=225

2)

3 cm

6 cm

2 cm

4 cm

özkütlesi 4 gr/cm olan dikdörtgen prizma ile özkütlesi 2 gr/cm olan silindirin kütleleri oranı kaçtır?

Vd= 4.3.2 Vs= 6.3.2

Vd= 24 cm Vs= 72 cm

Vd=24 cm m=d.V Vs= 72 cm m=d.V

dd= 4 m= 24 . 4 ds= 2 cm m= 72 .2

m= 96 gr m= 96 gr m= 144 gr m=144gr

md=

3) Bir kap boş iken 500 gr su ile dolu iken 900 gr içinde birkaç bilye varken 2300 gr bilyeler varken 2400 gr geliyor. Bilyelerin özkütleleri kaç gr dır?

500 2300 2400 900

500 2300 500

1800 100 400

400-100=300 cm bilye d= 1800/300 d=6 cm ,

4) Yarıçapı 5 cm olan demir kürenin kütlesi 3120 gr dır. Bu kürenin içindeki boşluğun hacmi kaç cm tür?

r=5 cm 4/3.3.5=4.12.5

m= 3120 =500 cm 500-400=100cm

Vb= ?

d= 7,8 gr/cm 3120=7,8 . V

V=400 cm

5) Özkütlesi 5 gr/cm olan metalden yapılmış kürenin kütlesi 1000 gr yarıçapı 6 cm dir. Bu kürenin içindeki boşluğun hacmi kac cm tür?

V= 4/3. .r V=1000/8

V=4/3.3.6 V=200 cm

V=864

864-200=664

Vboş=664 cm

6) Bir katı cisim özkütlesi 1,3 gr/cm olan sıvı ile dolu bir kaba bırakılıyor. Kaptan 390 gr sıvı taşıyor, kabın kütlesi 210 gr artıyor. Katı cismin özkütlesi kaçtır?

Giren – Çıkan = Ağırlaşma

mc – 390 =210

mc= 600 gr

d=1,3

390

dsıvı=1,3

Vcisim . 1,3 390 Vc=3900/13

1,3 1,3 Vc= 300 cm

mcisim= dcisim – Vcisim

mcıkan + ağırlaşma

210 + 390 = 600

600/300 -= dcisim -300/300

mcisim= 600 cm dc= 2 gr/cm

Kategori: Genel kültür


Rasgele...


Destekliyoruz arkada - arkadas - partner - partner - arkada - proxy - yemek tarifi - powermta - powermta administrator - Proxy