İşletme Büyüklüğü
12 Temmuz 2007
İŞLETME BÜYÜKLÜĞÜ
Başta işletme kurulumu olmak üzere işletmelerin incelenmesinde en önemli noktalardan biri de işletmenin çeşitli kriterlere göre büyüklüğüdür.
Bu kriterlerden en yaygın olanları aşağıda sunulmuştur:
Yıllık Kârlar
Net Aktifler (Varlık)
Yıllık Satışlar
Yatırım Toplamı
Öz Sermaye Miktarı
Çalıştırılan Eleman Sayısı
Harcanan Enerji Miktarı
(Not: Çeşitli sektörlere göre değişik kriterler oluşturulabilir:
Otellerde yatak sayısı, sinemalarda koltuk sayısı, limanlarda giriş-çıkış yapan gemi sayısı vb.)
Ayrıca bu değerler baz alınarak işletmeler “küçük işletme”, “orta işletme”, “büyük işletme” gibi ayrılabilirler. Günümüzdeyse büyük işletmelerin daha da büyüyerek çokuluslu hale gelmiş olanları “dev işletme” olarak adlandırılmaktadır.
Ülkemizde işletme büyüklüklerini inceleyerek bunları dergisinde duyuran en önemli dergi İstanbul Sanayi Odası’nın yayını İSO’dur. Dünyada ise başta A.B.D.’nin Fortune, Business Week, ve Forbes dergileri olmak üzere çeşitli kaynaklar vardır. Bu araştırmaların ülkemiz için İSO ve dünya geneli için Fortune dergilerinden alınan 2001 yılında yayınlanmış, 2000 yılına ait örnekler ekte görülmektedir.
Veriler Fortune Dergisi Temmuz 2001 sayısından alınmıştır.
Sıralama:
Firma:
Gelirler: (x1.000.000 $)
Exxon Mobil
210,392.0
Wal-Mart Stores
193,295.0
General Motors
184,632.0
Ford Motor
180,598.0
DaimlerChrysler
150,069.7
Royal Dutch/Shell Group
149,146.0
BP
148,062.0
General Electric
129,853.0
Mitsubishi
126,579.4
10
Toyota Motor
121,416.2
11
Mitsui
118,013.7
12
Citigroup
111,826.0
13
Itochu
109,756.5
14
Total Fina Elf
105,869.6
15
Nippon Telegraph & Telephone
103,234.7
16
Enron
100,789.0
17
AXA
92,781.6
18
Sumitomo
91,168.4
19
Intl. Business Machines
88,396.0
20
Marubeni
85,351.0
21
Volkswagen
78,851.9
22
Hitachi
76,126.8
23
Siemens
74,858.3
24
ING Group
71,195.9
25
Allianz
71,022.3
26
Matsushita Electric Industrial
69,475.3
27
E. ON
68,432.6
28
Nippon Life Insurance
68,054.8
29
Deutsche Bank
67,133.2
30
Sony
66,158.4
31
AT&T
65,981.0
32
Verizon Communications
64,707.0
33
U.S. Postal Service
64,540.0
34
Philip Morris
63,276.0
35
CGNU
61,498.7
36
J.P. Morgan Chase
60,065.0
37
Carrefour
59,887.8
38
Credit Suisse
59,315.5
39
Nissho Iwai
58,557.3
40
Honda Motor
58,461.6
41
Bank of America Corp.
57,747.0
42
BNP Paribas
57,611.6
43
Nissan Motor
55,077.1
44
Toshiba
53,826.6
45
PDVSA
53,680.0
46
Assicurazioni Generali
53,333.1
47
Fiat
53,190.4
48
Mizuho Holdings
52,068.5
49
SBC Communications
51,476.0
50
Boeing
51,321.0
51
Texaco
51,130.0
52
Fujitsu
49,603.5
53
Duke Energy
49,318.0
54
Kroger
49,000.4
55
NEC
48,928.0
56
Hewlett-Packard
48,782.0
57
HSBC Holdings
48,632.8
58
Koninklijke Ahold
48,491.7
59
Nestlé
48,225.0
60
Chevron
48,069.0
61
State Farm Insurance Cos.
47,863.1
62
Tokyo Electric Power
47,555.7
63
UBS
47,315.8
64
Dai-ichi Mutual Life Insurance
46,435.6
65
American International Group
45,972.0
66
Home Depot
45,738.0
67
Morgan Stanley Dean Witter
45,413.0
68
Sinopec
45,346.0
69
ENI
45,139.0
70
Merrill Lynch
44,872.0
71
Fannie Mae
44,088.9
72
Unilever
43,973.6
73
Fortis
43,830.9
74
ABN AMRO Holding
43,389.6
75
Metro
43,371.1
76
Prudential
43,125.5
77
State Power Corporation
42,548.7
78
Rwe Group
42,513.7
79
Compaq Computer
42,383.0
80
Repsol YPF
42,273.2
81
Pemex
42,166.8
82
McKesson HBOC
42,010.0
83
China Petroleum
41,683.7
84
Lucent Technologies
41,420.0
85
Sears Roebuck
40,937.0
86
Peugeot
40,830.6
87
Munich Re Group
40,671.6
88
Merck
40,363.2
89
Procter & Gamble
39,951.0
90
WorldCom
39,090.0
91
Vivendi Universal
38,628.3
92
Samsung Electronics
38,490.7
93
TIAA-CREF
38,063.5
94
Deutsche Telekom
37,834.4
95
Motorola
37,580.0
96
Sumitomo Life Insurance
37,535.8
97
Zurich Financial Services
37,431.0
98
Mitsubishi Electric
37,348.9
99
Renault
37,128.4
100
Kmart
37,028.0
(Veriler İstanbul Sanayi Odası’ndan alınmıştır.)
Sıra:
Firma ve Müesseseler:
Net Gelirler: (x1.000.000 TL)
TÃœPRAÅž-TÃœRKÄ°YE PETROL RAFÄ°NERÄ°LERÄ° A.Åž.
3.013.092.639
TEAÅž TÃœRKÄ°YE ELEKTRÄ°K ÃœRETÄ°M Ä°LETÄ°M A.Åž.
1.103.979.869
OYAK-RENAULT OTOMOBÄ°L FABRÄ°KALARI A.Åž.
760.821.050
ARÇELİK A.Ş.
646.492.158
EREĞLİ DEMİR VE ÇELİK FABRİKALARI T.A.Ş.
606.608.856
TEKEL TÜTÜN,TÜTÜN MAMULLERİ,TUZ VE ALKOL İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
565.979.069
TÃœRKÄ°YE ÅžEKER FABRÄ°KALARI A.Åž.
526.676.392
TOFAÅž TÃœRK OTOMOBÄ°L FABRÄ°KASI A.Åž.
501.713.948
PETKİM PETROKİMYA HOLDİNG A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
496.830.833
10
VESTEL ELEKTRONÄ°K SAN VE TÄ°C A.Åž.
491.746.154
11
FORD OTOMOTÄ°V SANAYÄ° A.Åž.
386.087.066
12
TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
367.442.265
13
MERCEDES-BENZ TÜRK ANONİM ŞİRKETİ
326.676.739
14
AYGAZ A.Åž.
324.214.753
15
TÃœRKÄ°YE PETROLLERÄ° ANONÄ°M ORTAKLIÄžI
247.852.159
16
BEKO ELEKTRONÄ°K A.Åž.
243.497.884
17
İSKENDERUN DEMİR VE ÇELİK A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
243.307.986
18
SASA DUPONT SABANCI POLYESTER SANAYÄ° A.Åž.
237.279.181
19
BSH PROFİLO ELEKTRİKLİ GEREÇLER SANAYİİ A.Ş.
234.495.297
20
PHILSA PHILIP MORRIS SABANCI SİGARA VE TÜTÜNCÜLÜK SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ.
233.500.223
21
ÇOLAKOĞLU METALURJİ A.Ş.
227.425.152
22
Ä°PRAGAZ A.Åž.
204.391.783
23
HABAÅž SINAÄ° VE TIBBÄ° GAZLAR Ä°STÄ°HSAL ENDÃœSTRÄ°SÄ° A.Åž.
203.527.173
24
ÇAY İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
201.437.297
25
AKSA AKRÄ°LÄ°K KÄ°MYA SANAYÄ°Ä° A.Åž.
198.769.159
26
İÇDAŞ ÇELİK ENERJİ TERSANE VE ULAŞIM SAN. A.Ş.
190.174.902
27
KORTEKS MENSUCAT SANAYÄ° VE TÄ°CARET A.Åž.
185.571.264
28
ASSAN DEMİR VE SAÇ SAN.A.Ş.
182.760.875
29
HÃœRRÄ°YET GAZETECÄ°LÄ°K VE MATBAACILIK A.Åž.
169.692.884
30
PROFİLO TELRA ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ.
163.330.994
31
BİLKONT DIŞ TİCARET VE TEKSTİL SAN. ANONİM ŞİRKETİ.
161.618.160
32
HYUNDAI-ASSAN OTOMOTÄ°V SAN. VE TÄ°C. A.Åž.
160.620.609
33
34
BMC SANAYÄ° VE TÄ°CARET A.Åž.
154.815.186
35
TÜRKİYE SELÜLOZ VE KAĞIT FABRİKALARI A.Ş. (SEKA) GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
153.581.533
36
PAŞABAHÇE CAM SANAYİİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ
151.314.289
37
TRAKYA CAM SANAYÄ°Ä° A.Åž.
144.008.888
38
TRAKYA YAĞLI TOHUMLAR TARIM SATIŞ KOOPERATİFLERİ BİRLİĞİ
142.548.659
39
UZEL MAKÄ°NA SAN.A.Åž.
142.400.762
40
TEMSA TERMO MEKANÄ°K SAN. VE TÄ°C. A.Åž.
142.264.342
41
ETİ BOR ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
141.467.067
42
43
BRÄ°SA BRÄ°DGESTONE SABANCI LASTÄ°K SAN. VE TÄ°C. A.Åž.
138.718.267
44
ASELSAN ELEKTRONÄ°K SANAYÄ° VE TÄ°CARET A.Åž.
138.052.949
45
GOODYEAR LASTÄ°KLERÄ° T.A.Åž.
131.822.152
46
MÄ°LANGAZ LPG DAÄžITIM TÄ°CARET VE SANAYÄ° A.Åž.
128.016.613
47
TARİŞ PAMUK TARIM SATIŞ KOOPERATİFLERİ BİRLİĞİ
126.938.849
48
SARKUYSAN ELEKTROLÄ°TÄ°K BAKIR SAN. VE TÄ°C. A.Åž.
125.597.794
49
SANKO TEKSTÄ°L SANAYÄ° VE TÄ°CARET A.Åž.
123.120.673
50
KARSAN OTOMOTÄ°V SANAYÄ°Ä° VE TÄ°CARET A.Åž.
120.550.881
51
NETAÅž NORTHERN ELECTRÄ°C TELEKOMÃœNÄ°KASYON A.Åž.
120.238.408
52
53
JTI TÃœTÃœN ÃœRÃœNLERÄ° SANAYÄ° A.Åž.
116.714.923
54
PINAR SÃœT MAMÃœLLERÄ° SANAYÄ°Ä° A.Åž.
116.693.471
55
SABAH YAYINCILIK A.Åž.
115.587.891
56
TOROS GÃœBRE VE KÄ°MYA ENDÃœSTRÄ°SÄ° A.Åž
114.349.091
57
KARDEMİR KARABÜK DEMİR ÇELİK SAN. VE TİC. A.Ş.
113.756.198
58
AKÇANSA ÇİMENTO SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
112.646.128
59
TÃœRK PÄ°RELLÄ° LASTÄ°KLERÄ° A.Åž.
111.408.531
60
MARSA KRAFT JACOBS SUCHARD SABANCI GIDA SANAYÄ° VE TÄ°C. A.Åž.
109.915.775
61
KONYA ÅžEKER FABRÄ°KASI A.Åž.
109.912.242
62
NOVARTÄ°S SAÄžLIK GIDA VE TARIM ÃœRÃœNLERÄ° SAN. VE TÄ°C. A.Åž.
109.681.386
63
ALCATEL TELETAÅž TELEKOMÃœNÄ°KASYON ENDÃœSTRÄ° TÄ°CARET A.Åž.
107.727.535
64
ANADOLU EFES BÄ°RACILIK VE MALT SANAYÄ°Ä° A.Åž.
106.599.509
65
İZMİR DEMİR ÇELİK SANAYİ A.Ş.
104.668.779
66
BORÇELİK ÇELİK SANAYİİ TİCARET A.Ş.
104.615.059
67
EİS ECZACIBAŞI İLAÇ SAN VE TİC A.Ş.
103.895.545
68
FRUKO MEÅžRUBAT SANAYÄ°Ä° A.Åž.
103.822.350
69
ROCHE MÃœSTAHZARLARI SAN.A.Åž.
98.976.151
70
BOSCH SANAYÄ° VE TÄ°CARET A.Åž.
98.862.349
71
ANADOLU-ISUZU OTOMOTÄ°V SANAYÄ° VE TÄ°C.A.Åž.
97.394.705
72
MERKEZ ÇELİK SAN. VE TİC. A.Ş.
96.868.846
73
TÜRK TRAKTÖR VE ZİRAAT MAK. A.Ş.
96.020.000
74
MAN KAMYON VE OTOBÃœS SAN.A.Åž
95.922.283
75
KORDSA SABANCI DUPONT ENDÜSTRİYEL İPLİK VE KORD BEZİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ
93.900.064
76
GÃœNEY SANAYÄ° VE TÄ°CARET Ä°ÅžLETMELERÄ° A.Åž.
93.333.615
77
YEŞİM TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
92.292.631
78
TOYOTA SABANCI OTOMOTÄ°V SAN. TÃœRKÄ°YE A.Åž.
92.075.951
79
KALESERAMİK ÇANAKKALE KALEBODUR SERAMİK SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ
90.920.011
80
PINAR ENTEGRE ET VE UN SANAYÄ° A.Åž
90.258.540
81
VESTEL KOMÃœNÄ°KASYON SAN. VE TÄ°C. A.Åž.
88.485.952
82
OTOYOL SANAYÄ° A.Åž.
88.108.129
83
ERBAKIR ELEKTROLÄ°TÄ°K BAKIR MAMULLERÄ° A.Åž.
86.995.532
84
TÃœRK PÄ°RELLÄ° KABLO VE SÄ°STEMLERÄ° A.Åž.
86.835.972
85
BOSSA TÄ°CARET VE SANAYÄ° Ä°ÅžLETMELERÄ° T.A.Åž.
86.219.638
86
SIEMENS SANAYÄ° VE TÄ°CARET A.Åž.
86.178.560
87
AK ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİMİ OTOPRODÜKTÖR GRUBU A.Ş.
86.013.170
88
BESLER GIDA VE KİMYA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ
85.522.690
89
BORUSAN BİRLEŞİK BORU FABRİKALARI ANONİM ŞİRKETİ.
85.229.618
90
CHRYSLER KAMYON Ä°MALAT VE TÄ°CARET A.Åž.
84.328.090
91
Ä°SKO DOKUMA SANAYÄ° VE TÄ°CARET A.Åž.
82.915.540
92
YAZICI DEMİR ÇELİK SAN. VE TİC. A.Ş.
82.759.191
93
TÜRK DEMİR DÖKÜM FABRİKALARI A.Ş.
82.591.850
94
SODA SANAYÄ°Ä° A.Åž.
82.429.402
95
ABDİ İBRAHİM İLAÇ SAN. VE TİC. A.Ş.
81.865.560
96
KROMAN ÇELİK SANAYİİ A.Ş.
80.960.312
97
BANVÄ°T BANDIRMA VÄ°TAMÄ°NLÄ° YEM SAN. A.Åž.
80.824.320
98
OSMAN AKÇA TARIM ÜRÜNLERİ İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
79.215.132
99
ALSTOM ELEKTRÄ°K ENDÃœSTRÄ°SÄ° A.Åž.
77.165.868
100
ETİ ALÜMİNYUM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
75.355.284
Kategori: Genel kültür