T.c.
12 Temmuz 2007
T.C.
MARMARA ÜNİVERSİTESİ
BİLGİSAYAR ve ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ
BÖLÜMÜ
ÖĞRETİM TASARIMI
ÖDEVİ
HAZIRLAYAN : Emrah ÖNAY
: 9937030
Doç. Dr. Servet BAYRAM
KASIM 2001
GİRİŞ :
Günümüzde teknolojinin gelişmesi ve yaygınlaşması eğitim ve öğretim tekniklerinin değişip yaygınlaşmasına olanak sağlamıştır. Bunların başında uzaktan eğitim, programlı öğrenme, keller planı ve öğrenme paketleri gelmektedir. Bilgisayar ve bilgisayar teknikleri ise artık her türlü eğitim sisteminde kullanılmaktadır. Nedenleri ise;
Bilgisayarın öğretim aracı olarak kullanılabilmesi.
Bilgisayarların öğrenim aracı olarak kullanılabilmesi.
Öğrenme paketi hazırlamak hem pahalıya mal olmakta hem de çok fazla emek istemektedir. En önemli teknik işlem ise programlama ile ilgili bilgiye sahip olmak ve bunun pratiğini yapmaktır. (Rıza 1997: 379)
Bu bilgiler ışığında power point programı kullanılarak bir eğitim materyali incelenecektir.
Bu çalışma B.Seels ve Z.Glasgowun (Seels and Glasgow 1997) öğretim tasarımı modeline göre yapılacaktır. Yazarların tasarım modelleri aşağıdaki şekilde verilmiştir.
Tablo 1.1 Seels ve Glasgow tasarım modeli
Seels ve Glasgowun modeli dört aşamadan meydana gelen 10 basamaklı bir öğretim tasarımı sürecidir. Birinci basamakta problem analizi, ikinci basamakta görev ve öğretim analizi, üçüncü basamakta hedef ve ölçütlerin belirlenmesi, dördüncü basamakta öğretim stratejileri, beşinci basamakta medya seçimi, altıncı basamakta materyal geliştirme, yedinci basmakta şekillendirici değerlendirme, sekizinci basamakta uygulama, bakım ve kontrol, dokuzuncu basamakta erişi değerlendirmesi, onuncu basamakta uygulama, yayınlama ve dağıtım süreçleri uygulanmaktadır.
Bu incelemede Seels ve Glasgowun tasarım modelleri kullanılarak Flash programının tanıtımı yapılacaktır.
PROBLEM ANALİZİ :
PROBLEM CÜMLESİ YAZIMI
HEDEF VE ÖNCELİKLİ
HEDEF BELİRLENMESİ
ÖĞRENME KARAKTERİNİN BELİRLENMESİ
KAYNAKLARIN VE SINIRLILIKLARIN BELİRLENMESİ
PERFORMANS ANALİZİ
İDEAL-REEL KARŞILAŞTIRMASI
BİLGİ TOPLAMA
BİLGİ TOPLAMA :
Bilgi toplama basamağında, anket, gözlem, karşılıklı etkileşim vb. araçların yardımı ile yapılan çalışmanın içeriği, öğrenci ve çalışma ortamı ile ilgili olan bilgileri elde etme etkinliğidir.
ÖN TEST :
Ön testin hazırlanış amacı öğrencilerin bilgi seviyelerini ölçmektir. Böylece eğitime nereden başlanacağına karar verilir.
Flash programı nedir? Ne işe yarar.
Toolbar nedir? Ne için kullanılır.
Time line nedir? Ne işe yarar.
Bu test sayesinde öğretmen öğrencilerin bilgi seviyelerini ölçerek, programı öğrencilere nasıl aktaracağını kafasında tasarlar.
Öğretmenin Flash programıyla ilgili yapacağı araştırmalar aşağıdaki gibi olabilir.
Flash programıyla yapılmış öğrencilerin kolayca kavrayabileceği örneklerin araştırılıp uygun olanlarının seçilmesi.
Öğrencilerin programın başlangıç kısmını iyice öğrenebilmeleri için bolca örnek ve alıştırma çalışması yaptırmalı.
Programın daha sonraki bölümleri için yeni öğrendikleri konularla ilgili örnekler göstermeli.
İDEAL-REEL KARŞILAŞTIRMASI :
Bu basamakta öğretmenin ulaşmak istediği hedef ve elde bulunan imkanlar dahilinde ulaşılacak olan hedefin karşılaştırılması yapılır.
Öğretmen gerekli olan materyalleri ve öğretim yöntemlerini kullanarak sınıfın tamamının başarılı olmasını hedeflemiştir.
Öğretmen her ünite bitiminde öğrencileri uygulamalı bir ara sınavdan geçirerek öğrencilerin öğrenme düzeylerini ölçer ve konunun anlaşılıp anlaşılmadığını anlar. Sonuca göre konuyu tekrara eder.
Öğrencilerin derse olan ilgisini arttırabilmek için gerekli olan materyaller ve dikkat çekici örnekler sağlanır. Öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçları göz önüne alınmalıdır.
Öğrencilerin derse devamı sağlanmaktadır. Başarı oranı da %90 olarak tahmin edilmektedir. Bu hedef hem öğrencilerin uygulamalı olarak bu dersi görmeleri hem de yeni teknolojiye olan ilgileri hesaplanarak çıkarılmıştır.
PERFORMANS ANALİZİ :
Bu basamakta hem öğretmenin hem de öğrencilerin performans düzeylerinin %80 civarında olacağı tahmin edilmiştir.
Öğretmenin konuya hakimiyeti ve bilgisi yeterli düzeyde kabul edilmiş olup, öğretme konuyla ilgili yeni kaynak ve materyalleri araştırıp bilgi seviyesini daha da üst seviyelere çıkartabilecek düzeydedir.
Konunun daha zevkli işlenebilmesi için öğretmenin Flash ile hazırlanmış çeşitli site ve animasyonları öğrencilere göstermesi gerekmektedir.
Öğretmenin öğrencilerin motivasyonunu arttırarak konular arası ilişkilerin kopmamasını sağlaması gerekmektedir.
Ders haftada 4 saat olarak işlenmektedir. Dersin 2 saati konu anlatımı ve örnek çalışma yapılması ile geçmektedir. Gri kalan 2 saat ise öğrenciler serbest olarak çalışma yapmaktadırlar. Dersin sabah saatlerinde olması ve de öğrencilerin uygulama çalışmalarında daha istekli çalışmaları dersin performansını arttırıcı önemli iki etkendir.
KAYNAK VE SINIRLILIKLARIN BELİRLENMESİ :
Bu basamakta öğretim sırasında kullanılacak olan materyallerin incelemesi yapılır ve varsa sınırlılıkları belirtilir.
Konular bilgisayar başında uygulamalı olarak gerçekleştirilmektedir. Fakat her öğrencinin evinde bilgisayar olmamasının ve bilgisayar laboratuarının her zaman açık tutulamaması her öğrencilerin tekrar ve pratik yapmasını sınırlandırır.
Öğrencilerin Flash programıyla yapılmış olan çalışmaları yakından takip etmeleri için ikna edilmesi gerekir. Flash programı ile yapılabileceklerin öğrenciler tarafından öğrenilmesi gerekmektedir.
Öğrencilerin Flash programı ile yapılabileceklerin basit animasyonlar olduğunu düşünmeleri derse olan ilgilerinin azalmasına sebep olabilir.
ÖĞRENME KARAKTERLERİNİN BELİRLENMESİ :
Bu basamakta hangi tür davranışların bilişsel,duyuşsal, devinimsel kullanıldığı incelenmektedir.
Ders tamamen görsel tabanlı olacaktır. Öğrencilere dersin ana hatları anlatılıp sıkça kullanılan örnekler gösterilerek devinimsel olarak ta konu anlatılabilir.
HEDEF ve ÖNCELİKLER :
Bu basamakta öğretimin esas hedefi belirlenir ve öncelikli olan hedefler tespit edilerek yazılır.
HEDEF :
Flash programının tanımından ve ne işe yaradığından başlanarak program genel hatları ile incelenir. Bu dersin sonunda ise öğrenci Flash programı ile çeşitli animasyon ve çalışmaları yapabilecek, programın özellikleri hakkında bilgi sahibi olabilecektir.
ÖNCELİKLER :
Flash programı ile ne yapılabileceğinin cevabını verebilme.
Flash programı üzerindeki tools ve menüleri kullanabilme.
Flash programının özelliklerini bilebilme.
Flash programı ile basit animasyonlar yapabilme.
Flash programı ile hazırlanmış bir çalışmadaki hatayı bulup giderebilme.
PROBLEM CÜMLESİ YAZIMI :
Bu basamakta problem analizi bölümü özetlenerek yazılır ve de problem analizi sonuçlandırılır.
Lise öğrencilerden oluşmuş 25 kişilik bir sınıfımız var ve dersimiz bilgisayar laboratuarında işlenmektedir. Bu sınıfa Macromedia firmasının Flash 5.0 adlı programı gösterilmektedir. Ders için kullanılacak materyaller laboratuarda hazır olarak bulunmaktadır. Ders süresi haftada 4 saattir. Ders saati az olduğundan öğrenciler fazla uygulama yapamamaktadırlar.
GÖREV ve ÖĞRETİM ANALİZİ :
Bu basamakta konunun amaç ve davranışları belirlenir. Öğrencinin giriş davranışları belirlenerek, dersin amacına göre kazanacağı hedef davranışlar belirlenir.
Aşağıda Flash programı örneklendirilerek giriş ve hedef davranışlar açıklanmıştır.
GİRİŞ DAVRANIŞLARI :
Daha önce bu programın eski versiyonları görüp kullandılar ise Flash 5.0 programının önceki versiyonlardan farkı ve farklı özelliklerinin öğrencilere tanıtılması.
Giriş Amacı 1 : Flash 5.0 programının ana ekranının hangi bölümlerden oluştuğunu kavrayabilme.
Giriş Davranışları :
Ekranda görünen bölümlerin özelliklerini bilebilme.
Ekrandaki menüleri kullanabilme.
Araç çubuğundaki nesneleri kullanabilme.
Giriş Amacı 2 : Flash programındaki time line nın özelliklerini kavrayabilme.
Giriş Davranışları :
Time line nın yerini değiştirebilme.
Time line a layer aekelip silebilme.
Timel line daki layerların özelliklerini kilitleyip açabilme.
Araç çubuğunu kullanarak ekrana bir şeyler çizebilme.
Giriş Amacı 3 : Flash programındaki menü barı kullanabilme.
Giriş Davranışları :
Menü barı kullanarak yeni çalışma penceresi açmak ve kapatmak.
Menü barı kullanarak ekrana yeni pencereler ekleyip kaldırmak.
Menü barı kullanarak çalışma sayfasının özelliklerini değiştirebilmek.
Lise öğrencilerine hazırlanmış olan bu programda ünite genel anlamda tamamlanmıştır. Öğrencilere dönem sonunda kazandırılmak istenen davranışlar ise aşağıda sıralanmıştır.
AMAÇ ve HEDEF DAVRANIŞLAR :
Amaç 1 : Flash programını genel hatlarıyla kullanabilme.
Hedef Davranışlar :
Araç çubuğunu kullanabilme.
Time line ı kullanabilme.
Menüleri kullanabilme.
Amaç 2 : Çalışma alanını kullanabilme.
Hedef Davranışlar :
Çalışma alanına nesneler ekleyip kaldırabilme.
Çalışma alnındaki nesnelerin özelliklerini değiştirebilme.
Çalışma alanındaki nesnelerin konumlarını ayarlayabilme.
Amaç 3 : Flash programı ile basit animasyonlar yapabilme.
Hedef Davranışlar :
Flash programı ile bir nesneyi hareket ettirebilme.
Flash programı ile bir nesnenin rengini değiştirebilme.
Flash programı ile bir nesneye buton özelliği verebileme.
Flash programı ile web sayfaları hazırlayabilme.
HEDEF ve ÖNCELİKLERİN BELİRLENMESİ :
Bu basamakta farklı formatlara göre hazırlanmış olan hedefler yazılmaktadır. Aşağıda IDI tarafından kullanılan ABCD formatına göre hazırlanmış olan hedefler yazılmıştır.
ABCD Formatı :
A; Audience (Dinleyiciler)
B; Behavior (Davranış)
C; Condition (Durum, Şartlar)
D; Degree (Derece)
Bu formatta davranış kazanacak öğrenciye, kazanılacak davranış, ortam özellikleri ve davranış standardı verilmektedir. Flash dersi örnek alınarak ABCD formatı aşağıda hazırlanmıştır.
ÖĞRENİM HEDEFLERİ :
Amaç 1 : Flash programını kullanabilme.
A : Lise 1. Sınıf 1. Dönem öğrencileri.
B : Flash programını tanımlayıp kullanabilme.
C : Flash programıyla bir animasyon yapabilme.
D : Öğrendiği Flash programını başkalarına anlatabilecek düzeye gelme.
Amaç 2 : Flash programının özelliklerini kavrayabilme.
A : Lise 1. Sınıf 1. Dönem öğrencileri.
B : Flash programının özelliklerini değiştirerek istediği ayarı yapabilme.
C : Yapılmış bir animasyonda hangi özelliklerin kullanıldığı söyleyebilme.
D : Oluşturulan bir animasyondaki hatayı düzeltebilme.
Amaç 3 : Flash programıyla neler geliştirilebileceğini kavrayabilme.
A : Lise 1. Sınıf 1. Dönem öğrencileri.
B : Programı geliştirme özelliklerini belirleyebilme.
C : Flash programıyla başka hangi programları kullanabileceğini öğrenebilme.
D : Bu programla başka programların nasıl iç içe kullanılabileceğini anlatabilme.
ÖN TEST :
Giriş davranışlarını belirleyebilmek için bir ön test hazırlanmalıdır. Hazırladığım teste şu sorular bulunmaktadır.
Flash programı ile neler yapılabilir? Yazınız.
Flash programının bölümlerini yazınız.
Flash programındaki araç çubuğu hakkında bilgi veriniz.
Flash programındaki time line hakkında bilgi veriniz.
Flash programındaki menüler hakkında bilgi veriniz.
Flash programındaki çalışma alanı hakkında bilgi veriniz.
Flash programında layerlar ne işe yarar.
Flash programında Actions menüsü ne işe yarar.
Flash programında film(animasyom) özellikleri nereden ayarlanır.
Flash programında frameler ne işe yarar.
SON TEST :
Flash programında bir animasyon nasıl hazırlanır.
Flash programında bir animasyona ses dosyası nasıl eklenir.
Flash programında buton nasıl oluşturulur.
Flash programında link nasıl verilir.
Flash programında resim nasıl eklenir.
Flash programında bir nesnenin özelliklerin nasıl değiştirilir.
Flash programında Guide Layer ne işe yarar ve nasıl kullanılır.
Flash programında test movie menüsü ne işe yarar.
Flash programında shape tweening ne işe yarar.
Flash programında hazırlanan bir animasyon web ortamına nasıl aktarılır.
Flash programında değişken tanımlama ne işe yarar.
ÖĞRETİM STRATEJİLERİ :
Öğretim stratejileri incelenirken uygulanacak model aşağıda şema halinde gösterilmiştir.
Bu basamakta hedef davranışların kazandırılması sürecinde kullanılacak olan stratejiler ile ilgili yaklaşımlar belirlenmiştir.
Bu bölümde Ausebelin İleri düzenleyici ve Metafor , J.Kellerın ARCS Motivasyon modeli kullanılmıştır.
Ders başlarken öğretmen o dönem işleyecekleri bütün konuları alt başlıklarıyla birlikte tahtaya yazar. Derste kullanılacak olan bütün örnek materyaller hazırlanır. Gerekirse öğrencilerin bilgi sahibi olması için, öğrencilere dağıtılabilir.
GİRİŞ :
Bu bölümde ARCS motivasyon modelinin dikkat ve ilgi aşamaları uygulanacaktır.
Örnek olarak Flash programının araç çubukları tanıtılırken diğer programlarda kullandığımız araç çubuklarıyla benzerlik göstermektedir. Böylece öğrencilerin dikkat ve ilgileri sağlanmaya çalışılacaktır.
SUNUM :
ARCS motivasyon modelinden faydalanılarak metafor öğretim stratejisi uygulanacaktır. Böylece öğrencinin dikkati kaybedilmeden ders içeriği kazandırılmaya çalışılır.
Örnek : Araç çubuğundaki Lasso Toolun yaptığı iş Photo Shop programında magnetic lassonun yaptığı iş ile aynıdır. Böylece nesnelerin istediğimiz kısımlarını seçip değiştirebiliriz.
Sunum bölümündeki içeriğin veriliş düzeyi D. Marillin parça gösterme kuramına göre tasarlanacaktır. Hedef cümlelerin yazımı aşağıda verilmiştir.
Amaç 1 : Flash programını tanıyıp tanıtabilme.
Programın bölümlerini sayabilme.
Bu bölümlerin ne işe yaradığını söyleyebilme.
Bölümleri program üzerinde gösterebilme.
Bulma Yaratma
KullanmaUygulama
1,2
Hatırlama
Prensip
İş süreci
Kavram
Olgu
Amaç 2 : Flash programının özelliklerini bilme.
Flash programının özelliklerini sayabilme.
Özelliklerin nasıl değiştirileceğini gösterebilme.
Programın özelliklerinin kilitlenmesini gösterebilme.
Bulma Yaratma
KullanmaUygulama
Hatırlama
Prensip
İş süreci
Kavram
Olgu
ÖRNEK UYGULAMA VE ÖĞRENCİ UYGULANMASI :
Bu bölümde ARCS motivasyon modelinin süreçleri kullanılacaktır. Dersle ilgili örnek materyaller, animasyonlar ve web siteleri öğrencilere gösterilecektir. Böylece öğrencinin dikkat ve ilgisi derse çekilecektir.
Öğrenci uygulaması olarak derste gösterilmiş olan konuların bilgisayarda uygulaması yapılacaktır.
Öğrenci uygulamalarında geri yaparken dikkat edilecek hususlar şunlardır.
Uygulamaya geçilmeden önce öğrenciye ne yapması gerektiği açıkça anlatılacaktır.
Bir hata yapıldığı takdirde bu hata hemen düzeltilecek ve tüm sınıfta gösterilecektir.
Öğrencilerin yaptığı uygulamalara yapıcı eleştiriler yapılabilir.
Güzel olan çalışmalar ödüllendirilebilir.
DEĞERLENDİRME TESTİ :
Değerlendirme testi yapılırken ders sonunda genel bir tekrar yapılır. Böylece öğrencilerin dersle olan ilgileri kesilmemiş ve akıllarında ne kadar kalmış olduğu anlaşılır. Bunun için tekrar sırasında bazı kısımlar eksik söylenir. Öğrencilerin verdiği cevaba göre derse olan dikkatleri ve öğrendikleri ölçülür.
Öğrenciden istenen davranışlar yerine getirildikten sonra bu kriterler karşılaştırılıp değerlendirilir.
MEDYA SEÇİMİ
Bu basamağın kendi içerisinde alt basamakları vardır. Bunlar;
ÖĞRENME ORTAMININ BELİRLENMESİ
ÖĞRENCİ KANALININ BELİRLENMESİ
SINIRLILIK ve KAYNAKLARIN BELİRLENMESİ
MEDYA TÜRÜNÜN BELİRLENMESİ
ÜRETME SATIN ALMA
REVİZYON
KULLANIM
MEDYA ÇEŞİTLERİ :
A-Klasik:
Basılı-yazılı materyal
Telefon
Resim, poster, renkli grafikler
Asetat yansılar
Radyo,TV yayınları
Klasik bilgisayar kullanımı
B-Modern:
İnternet TV
İnternet video
CD-ROM
CD-İnteractive multimedia
İnternet
Elektronik Destek Sistemleri (EPSS)
Telekonferans
KLASİK MEDYA KULLANIMI :
TELEFON :
Bilgi aktarımı ve öğretim için kullanılabilir. Konunun uzmanı kişilerle iletişim sağlanmış olur. Uzman kişide konu ile ilgili bilgilerini öğrencilere aktarabilir.
Eksik yönü ise uzman kişi ile öğrenciler arasında tam bir etkileşim sağlanmaz bunun sonucunda da öğrenme olayı iyi bir şekilde gerçekleşmeyebilir.
RADYO :
Radyoda müzik ve haber yayınlarından başka olarak çeşitli eğitim programları da yayınlanmaktadır. Öğretmen bu saatlerde öğrencilere bu programları dinletebilir. Bu yöntemde öğretmen farklı bir konumda olur.
Bu yöntemin eksik yönü ise öğrenci ile dersi anlatan kişi arasında bir etkileşim olmaz. Öğrenci anlamadığı yeri soramaz, buda öğrenmeyi etkiler.
SES KASETİ :
Ses kasetleri genellikle eğitim merkezleri tarafından hazırlanır. Ses kasetlerinin en önemli özelliği sık sık tekrar imkanı vermesidir. Öğrenci ne kadar çok tekrar yaparsa öğrenmede o kadar artar.
Bu yöntemin eksik yönü ise öğrenciye sıkabilmesidir. Buda öğrencinin derse ve konuya ilgisini azaltır.
TELEVİZYON :
Televizyon gelişmiş ülkelerde iyi bir eğitim aracı olarak da görev yapmaktadır. Eğitimsel televizyon programları ya televizyon tarafından ya da uzaktan eğitim yapan okullar tarafından yayınlanmaktadır. Bu sistem sayesinde yayın yapılan ders bir çok sınıfta birden izlenebilir. Televizyon bu bakımdan öğrenmeyi canlı bir hale getirebilir.
Bu yöntemdeki eksikler ise, iletişimin tek yönlü olması ve bazı gerçeği yansıtmayan programlardır. Bu eksikliklerde öğrenmeyi olumsuz olarak etkiler.
VİDEO :
Video hem ses hem de görüntüyü uzun zaman üzerinde saklayan bir manyetik bir alandır.
Video kasetler ders boyunca tamamen izletilmemelidir. Bu öğrencilerin derse olan ilgisi azaltabilir. Video gösterimi sırasında video aralıklarla kesilerek öğrencilere soru sorulmalı anlayamadıkları yerler izah edilmelidir.
SLAYT MAKİNESİ :
Özel olarak hazırlanmış ve kaydedilmiş resimleri büyütüp gösterime sunan bir alettir.
Slayt makinesinin eğitimde önemli bir yeri vardır. Bu makine ile öğrenciler konunun ilgili kısımlarını daha iyi bir biçimde görsel olarak algılayabilirler. Fakat slayt makinesi ve slayt hazırlaması çok pahalıdır. Buda her öğrencinin bu yöntemle eğitim öğretim yapmasını engeller.
FİLM PROJEKTÖRÜ :
Film projektörü 16mm lik filmler gösteren küçük bir film makinesidir. Bu projektörler ile öğrenciler mekan değiştirmeden herhangi bir konu hakkında bilgi sahibi olabilirler. Böylece daha hızlı ve etkili bir öğrenme gerçekleşebilir.
Fakat bu filmler ve film projektörü her zaman bulunmayabilir. Maliyet olarak ta pahalıdırlar.
BİLGİSAYARLAR :
Bilgisayarlar eğitim öğretim ortamında iki şekilde kullanılabilir.
Bilgisayar destekli eğitim.
Bilgisayar yöntemli eğitim. (Heininc, Molenda ve Russel, 1993, s.220)
Bilgisayar destekli eğitimde öğrenciler bilgisayar ve bilgisayar programlarını kullanırlar.
Bilgisayar yönelimli eğitimde ise bilgisayar bir ders sunum aracı olarak kullanılır.
Bilgisayarların eğitim ortamında kullanılması zamanın etkili bir biçimde değerlendirilmesini sağlar. Bilgisayar yanlış kullanılırsa öğrenciler arası etkileşim azalır.
MODERN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ :
İNTERNET :
İnternet dört başlık altında incelenebilir.
World Wide Web (www) : çeşitli resim, hikaye,makale ve web sayfaları bulunur. Bunlardan bilgiler elde edilir.
E-Mail (e-posta) : E-mail ile insanlar birbirleri ile ucuz ve hızlı bir biçimde iletişim kurabilirler.
Haber Grupları : Bu gruplara katılıp hem merak ettiğiniz konularda bilgi edinebilirsiniz hem de bilgilerinizden başkalarının da faydalanmasını sağlarsınız.
Dosya Transferi : Bu sistem sayesinde elinizde bulunan dokümanları başkaları ile paylaşabilirsiniz.
İNTERNETİN EĞİTİMDEKİ KULLANIMI :
İNTERNET DESTEKLİ EĞİTİM (İDE) : Çeşitli öğretim materyalleri öğrencilerin kullanımına sunulur. Böylece öğrenciler zaman kaybetmeden her türlü bilgiye ulaşırlar.
İNTERNET TEMELLİ EĞİTİM (İTE) : Eğitim öğretim faaliyetlerinin tamamı internet üzerinden gerçekleştirilir. Böylece öğrenciler eğitim öğretim için aynı mekan ve zamanda bulunmak zorunda kalmazlar.
İNTERNET TEMELLİ KONFERANSLAR :
İnternet ortamında çeşitli programlar kullanarak sesli ve görüntülü iletişim sağlanabilir. Hem öğretmen hem de öğrenci zamandan tasarruf elde etmiş olurlar. Bu eğitim yöntemin zorluğu ise görüntü ve ses iletiminin iyi bir şekilde gerçekleşebilmesi için yüksek düzeyde bant genişliğine ve yüksek düzeyde bilgisayar sistemine ihtiyaç vardır.
GÖSTERİM ARAÇLARI :
Bu araçlara tepegöz, LCD panel ve data show girer. Bu araçlar oluşturulan resim ve grafiklerin duvara yansıtılmasını sağlar. Bu teknolojilerin kullanılması yapılmış olan resim ve grafiklerin kalitesinin bozulmasını en aza indirir. Bu araçlar ile yapılan eğitim öğretimde öğrenme düzeyi daha fazladır.
CD MULTİMEDIA :
Bilgisayar teknolojisinden yararlanan sistemler arasında CD-ROM(Compact Dısc Read Only Memory), CD-I (etkileşimli cd), WORM(Write Once Read Many) gibileri vardır. Bunların tümü bilgi depolama ve depolanan bilgilere ulaşmada kolaylık sağlama özelliklerine sahiptir
VİDEO DİSK :
Video diskler özellikle büyük kapasiteli videoların oluşturulmasında kullanılır. Video diskler sayesinde öğrencilerin öğrenme faaliyetleri daha üst seviyeye çıkmaktadır. Öğrenciler bu diskler sayesinde konuları daha iyi anlar ve serbest çalışma için zaman kazanırlar.
ÖĞRENCİ KARAKTERİ :
Dersi alacak öğrenciler Lise 1. Sınıf öğrencileridir. Öğrencilerin gelir seviyesi orta seviyededir. Bu durumun bize getirdiği sonuçlar aşağıdadır.
Flash programıyla öğrencilerin evde de çeşitli uygulamalar yapması öğrenmeyi pekiştirir.
Yeni uygulamalar geliştirebilmek için gerekli olan maliyetler aileler tarafından karşılanacaktır.
Maddi durumu yeterli olmayan öğrencilere gerekli yardım okul tarafından karşılanacaktır.
Öğrenciler ders saatleri dışında laboratuarda çalışabilirler.
Belirli periyotlarla yapılan projeler değerlendirilmeye alınacaktır. Daha iyi projeler için öğrencilere tavsiyelerde bulunulacaktır.
ÖĞRENME KANALI :
Dokunsal : Çalışmalar bilgisayar başında uygulamalı olarak gerçekleştiği için dokunsal olarak bir öğrenme gerçekleşmez.
Görsel : Çalışmalar uygulamalı olarak yapıldığı için görsel öğrenme gerçekleşmektedir.
Görsel İşitsel : Grafik, resim, ses ve animasyonlar kullanıldığı için öğrenme daha gerçekçi ve aktif olacaktır.
ÖĞRENME ORTAMI :
Öğrenme ortamı laboratuar olacaktır. Laboratuarda her öğrenciye bir bilgisayar düşmektedir. Buda öğretimi birebir sağlar. Öğrenciler kendi evlerinde de uygulama çalışmaları yapabilirler.
SINIRLIKLAR ve KAYNAKLAR :
Okulun laboratuar ve kullandığı araç gereçleri yetersiz olabilir. Öğrenciler laboratuarda çalışma yapmadan önce örnek ve uygulamalar laboratuarda hazırlanır.
MEDYA SEÇİMİ :
Okulun kullandığı araç ve gereçler bilgisayar, projektör, CD ve internettir.
MATERYAL GELİŞTİRME :
ÖĞRETİM MATERYALİ HAZIRLAMA İLKELERİ:
Çeşitli nedenlerden dolayı hazır materyal kullanılamayacaksa materyal geliştirilip hazırlanmalıdır. Aşağıda materyal hazırlama ilkeleri yazılmıştır.
Öğretim materyali; basit, sade ve anlaşılır olmalıdır.
Öğretim materyali; dersin hedef ve amaçlarına uygun seçilmeli ve hazırlanmalıdır.
Öğretim materyali; dersin konusunu oluşturan bütün bilgilerle değil, önemli ve özet bilgilerle donatılmalıdır.
Öğretim materyalinde kullanılacak görsel özellikler (resim,renk,grafik,..vb) materyalin önemli noktalarının vurgulama amacıyla kullanılmalı, aşırı kullanımdan kaçınılmalıdır.
Öğretim materyalinde kullanılan yazılı metinler ve görsel-işitsel öğeler,öğrencinin pedagojik özelliklerine uygun olmalı ve öğrencinin gerçek hayatı ile uygunluk göstermelidir.
Öğretim materyali; öğrenciye alıştırma ve uygulama imkanı sunmalıdır.
Öğretim materyali; mümkün olduğunca gerçek hayatı yansıtmalıdır.
Öğretim materyali; her öğrencinin erişimine ve kullanımına açık olmalıdır.
Öğretim materyalleri sadece öğretmenin rahatlıkla kullanabileceği türden değil, öğrencilerin de kullanabileceği düzeyde basit olmalıdır.
Zaman içinde tekrar kullanılacak materyaller dayanıklı hazırlanmalı, bir defalık kullanımlarda zarar görmemelidir.
Hazırlanan öğretim materyalleri, gerektiği taktirde, kolaylıkla geliştirilebilir ve güncelleştirilebilir olmalıdır. (Şahin, Yıldırım, 1999 S.27-31)
Hazırladığımız materyal bir yazılım ise bu yazılımı da bazı ilkelere göre hazırlamamız gerekir. Akpınarın yazılım hazırlama ilkeleri aşağıda verilmiştir.
HEDEF GEREKSİNİMLERİN BELİRLENMESİ :
Dersin genel hedefleri zaten M.E.B. tarafından belirlenmiştir. Tasarımcı, öğrencinin neye ihtiyacı olduğunu hesaplayarak genel hedefleri programın üzerinde geliştirir. Tasarım sırasında öğrencilerin hazır bulunuşluluk düzeyleri de göz önüne alınmalıdır.
YAZILIM RASYONELİNİN BELİRLENMESİ VE DOĞRULANMASI :
Başta dersin hedefi olmak üzere, dersin ve öğrenimin zorluğu göz önüne alınarak bir analiz yapılır. Yazılım geliştirici ekip öğrenme zorluklarını ve önceki programları inceleyerek programı tasarlamaya başlarlar.
RASYONELİN KAVRAMSAL VE FONKSİYONEL TASARIMA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ :
Materyal hazırlanmadan önce bir plan hazırlanır ve materyal bu plan çerçevesinde yapılmaya başlanır.
TASARIMIN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ :
Hazırlanacak olan materyal titiz bir elemeden geçirilir. Elemenin sonucuna göre materyalin eksik yönleri giderilmeye çalışılır. Düzeltme yapılamıyorsa materyal yeni baştan yapılmaya başlanır.
TASARIMIN MODEL OLARAK PROGRAMLANMASI :
Bu aşamada yazılımın bir demo sürümü çıkarılır ve çok kullanılan özellikler çalıştırılarak denemeye tabi tutulur.
MODEL PROGRAMININ DEĞERLENDİRİLMESİ :
Bu aşmada hazırlanan programa öğrencini özelliklerine cevap verebiliyor mu ? Öğrenciyi güdüleyip öğrenmeyi arttırıyor mu? Soruları dahilinde bir takım testler yapılarak programın amacına uygun olup olmadığı analiz edilir.
TAM SÜRÜMÜN PROGRAMLANMASI :
Bütün değerlendirmelerden geçen program uzman kişiler tarafından tamamen oluşturulur.
TAM SÜRÜMÜN GEÇERLENMESİ :
Programın değerlendirilmesi ayrı öğrenciler üzerinde yapılır. Elde edilen veriler analiz edilerek programın eğitime uygun olup olmadığına karar verilir.
TAM SÜRÜMÜN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Öğrencilerin kontrolünde son rötuşlar yapılarak program değerlendirilir.
BİÇİMLENDİRİCİ DEĞERLENDİRME :
Ürün geliştirilirken ara ara yapılan değerlendirmedir bu süreç. Geliştirme süreci hakkında bilgi verir. Dersin özellikleri incelenir ve nelerin değiştirilip değiştirilmeyeceği hakkında bilgi verir.
Eğitim çerçevesi içinde bilgisayar üzerinde en çok BDEde durulur. BDE öğrencilerin belli konuları öğrenmelerine yardım eder.
BDEnin SAĞLADIĞI ÖNEMLİ YARARLAR :
BDEnin sunduğu en önemli faydalar öğrenme hızı ve katılımcı öğrenmedir.
Öğrenci konuyu kendi öğrenme hızında ve tekrar ederek öğrenmesine olanak sağlarken derse olan katılımı da arttırmaktadır. Böylece öğrenciler grup çalışması yapabilir, öğrenmeyi aktif olarak gerçekleştiriler.
Görsel ve işitsel etkinlikler en iyi bilgisayar başında kullanıldığı için öğrenme etkisi son derce fazladır. Öğrencilerde ders saatleri dışında istedikleri kadar uygulama yapabilirler.
BDEnin SINIRLILIKLARI :
Bir öğretim programının kullanılabilmesi için mutlaka gerekli donanıma ihtiyaç vardır. Ayrıca bazı uzmanlar, bilgisayarların öğrenciler arası etkileşimi azalttığını görüşü vardır.
Öğretimsel özelliklerin zayıf olması eğitim programında aksaklıklara yol açar.
Fakat yinede BDE öğrencilere uygun olan öğrenme ortamını sunmaktadır.
DEĞERLENDİRME PLANININ UYGULANMASI :
Değerlendirme planının uygulanması planlanan etkinliklerin, öngörülen şekilde eyleme dönüştürülmesi, değerlendirmenin fiilen gerçekleştirilmesidir. Uygulamanın birbirini izleyen iki aşaması vardır: Genel inceleme ve ayrıntılı değerlendirme (Lee, Barta ve Juliff, 1994)
Yazılımın genel incelemeden geçmesi hazırlanan yazılımın öğrencinin isteklerine cevap verip vermediğinin tespiti için yapılır.
İnceleme yada yazılımın uygunluğunu belirlemenin geliştirilecek bir kontrol listesi aracılığı ile yapılması uygundur. Bu listede yer alacak kontrol maddeleri değişkendir ve önceden ortaya konulmuş bulunan kalite tanımı ve öngörülen uygunluk standartlarından yola çıkılarak oluşturulur. (Şimşek N. 1998) Genel inceleme, dolaylı değerlendirme yönteminin kullanımını gerekli kılar; doğrudan değerlendirmeye olanak tanımaz. Çünkü bu tür inceleme yazılımın gözlenebilir özellikleri üzerinden yapılmak durumundadır.
Genel inceleme üzerinde durulacak boyutlar ve toplanacak bilgiler en azından aşağıdaki hususları kapsamalıdır:
Yazılımın adı, üretim tarihi, sürümü, üretici firma adı, teknik destek veren firmalar, bunlara ilişkin adres, telefon ve faks numaraları, personel referansı (bunlar yazılıma ilişkin gerekli değerlendirme sonuçlarını etkilemeyen bilgilerdir).
Yazılımın fiyatı
İşletim sistemi için gerekli minimum donanım ve yazılım konfigürasyonları (İşletim sistemi, model, bellek, ekran, işlemci, ses kartı, modem vs..)
Destekleyici belgeler
Sağladığı organik modüller (kılavuz, test, sözlük, hesap makinesi, raportör gibi)
Yazılımın çalıştığı ortamlar (ağ,bireysel, internet vs..)
Öğretim kademesi ve hedef kitlesi
Ders ve konular
Öğretimsel amaçlar
İletişim formu
Kullanıcı yeterlilikleri
Çoğaltma esnekliği
Güncelleme, destek, hizmet ve garanti.
Kullanıcıya yönelik özgün nitelikler (promosyon vb..)
Yukarıda sıralanan boyutları kapsayan bir form hazırlanarak genel inceleme amacıyla kullanılır. Formda yer alan ve öngörülen özelliklerin yoruma kapalı (evet/hayır türünde) ölçeklerle birlikte hazırlanmış olması, değerlendiricilere kolaylık sağlar.(Şimşek N. 1998)
Prensip olarak genel inceleme formlarında yer alan/öngörülen yazılım özelliklerinin zorunlu özelliklerden oluşturulması daha doğru olmakla birlikte, tercihlik özelliklere de yer verilmelidir.
AYRINTILI DEĞERLENDİRME :
Ayrıntılı değerlendirme yazılımın, kalite göstergelerinden işlerlik, etkililik ve verimlilik açısından değerlendirilmesidir.(Hıfzı D. 1997).Bu tür bir değerlendirmeden beklenen yararı elde edebilmek için, yazılım-kullanıcı etkileşimini sağlamak önemli bir gereksinimdir.( Rıza E. T. 1995)
İŞLERLİK DENETİMİ :
İşlerlik yazılımın öngörüldüğü gibi çalışıp çalışmadığını ve dayanıklılık test edilmesidir. (Alkan. C. 1977 ) Değerlendirmede işlerlik hedef kullanıcılar değil, onlar adına değerlendirme ekibinde yer alan değerlendirmeciler tarafından yapılır.
İşlerlik kontrolü, anket ya da gözlem formu kullanılarak gerçekleştirilebilir. Anket kullanılması durumunda deneklere yazılımın işlerliği ile ilişkin sorular sorulur. Gözlem tekniğinden yararlanılması durumunda ise kullanıcı-bilgisayar etkileşimi izlenerek yeni işlerlik için öngörülen özelliklere ilişkin sonuçlar kaydedilir.
ETKİLİLİK DENETİMİ:
Etkililik yazılımın öngörülen öğretimsel amaçlara ulaştırma gücüdür.( Şimşek N. 1998) Konulan öğretimsel amaçlar yalnızca bilgi yada beceri türünden akademik başarı ile sınırlı olmayabilir. Kullanıcıların çalışma stratejilerinde, içeriğe ya da bilgisayara ilişkin tutumların değişimleri olması da hedeflenmiş olabilir.
Etkililik göstergesi olarak planlanmış değişikliğin içeriği, etkililik denetiminde kullanılacak teknik ve araçların seçiminde ve tasarlanmasında belirleyici bir rol oynar. Buna göre kullanılacak teknikler dolaylı, doğrudan ve tümleşik; araçlar ise anket, tutum ölçeği, kontrol listesi yada gözlem formu olabilir.
VERİMLİLİK DENETİMİ :
Verimlilik süre, maliyet ve grup yaygınlığı olmak üzer en az üç açıdan denetlenir. ( Şimşek N. 1998) Süre açısından denetim, her bir yazılımın öngörülen süre sınırları içinde tamamlanıp-tamamlanmadığı ve zamansal verimliliğin hangi yazılım için daha yüksek olduğunu belirlemeye hedefler. Buna göre yazılımların tamamlanma süreleri önce öngörülenle karşılaştırılır. Bu ölçüte göre yeterli görülenler ise daha sonra kendi aralarında karşılaştırılabilirler. Yazılımların verimliliğinin belirlemede öğrenme hızı yanında, örneğin test tamamlama hızlarına ilişkin ivmeler de yardımcı olur.
Maliyete dayalı verimliliğin belirlenebilmesi için yazılımın fiyatının bilinmesi yeterli değildir. Yazılımın fiyatı aslında o yazılımın kullanıcının alım gücü içinde olup-olmadığından daha fazlasını göstermez.
Ayrıntılı değerlendirme sonucunda işlerlik, ekililik ve verimlilik denetimlerine ilişkin elde edilen verilerin çözümlenmesi ve yorumlanması yoluyla genel bir sonuca ulaşılmaya çalışılır. Sonuç, başta belirlenen kalite tanımına en uygun yazılımın hangisi olduğunu açıkça ortaya koymalıdır
SONUÇ :
Seçime yönelik değerlendirmede amaç, yapılan analiz ve testlerden sonra materyalin uygun olup olmadığı veya materyal çeşitleri arasından hangisinin daha iyi olduğunun belirlenmesidir. ( Şimşek N. 1995)
Değerlendirme ekibi tamamen konusunda uzman kişilerden seçilmelidir. Uzman kişiler öğrencinin beklentilerini ve materyalin öğretimsel başarısını en iyi ölçebilecek kişilerdir. Uzman ekip materyalin türüne ve özelliğine göre çeşitli ölçme ve değerlendirme kriterleri belirleyerek, materyali belli bir plan dahilinde analiz ederler.
Genel incelemeden geçen yazılımlar sırasıyla işlerlik, etkililik, ve verimlilik denetiminden geçirilerek her bir yazılıma ilişkin kritik veriler elde edilir. Elde edilen verilerin çözümlenip yorumlanması ile varılan sonuç, sistematik bir raporla somutlaştırılır.
GELİŞTİRMEYE YÖNELİK DEĞERLENDİRME :
Yazılım üretim ve pazarlanması, ekonomik bir etkinliktir. Bu ticari sektörün başarısı doğal olarak elde edilen kar oranlarından yola çıkılarak belirlenir. Hiçbir üretici salt eğitimcilerin karşı karşıya bulunduğu sorunların çözümüne katkı sağlamayı amaçlayan bir üretim yapmaz. (Şimşek N. 1998).
Profesyonel anlamda yazılım geliştirme eğitim sektörünün karşı karşıya bulunduğu sorunların çözümüne katkı sağlayacak ürünlerin üretimi ve piyasaya sunulması yoluyla kazanç elde etmektedir. Bu bir süreçtir ve birbirine dayalı bir çok aşamadan oluşur. Geliştirmeye yönelik değerlendirmede ise, üretim sürecinin kalite kontrolü olarak nitelenecek olan son aşamasıdır. (Şimşek N. 1995 )
Özetle spesifik hedefinden bağımsız olarak geliştirmeye yönelik değerlendirmede özde, tasarım ve uyarlanması tamamlanmış bir yazılımın, başta öngörülen yazılım olup olmadığını, değilse yetersizliklerini belirlemeye yönelik (Orhan F.1995) bir kalite kontrol sürecidir.
UYGULAMA BAKIM ve KONTROL :
Bu basamakta tasarlanan model hazırlanır, uygulaması ve bakımı yapılır.
Biz Flash programını öğreterek bir materyal geliştireceğimize göre, tasarlayıp uygulamaya koyduğumuz materyali uygulama testine sokarız. Bu testten alınan sonuca göre materyal üzerindeki onarımlar yapılır ve tamamlanmış olur.
ERİŞİ (SONUÇ) DEĞERLENDİRME :
Eğitim uygulamalarının başarısı eğitilmiş bireyler ve onların oluşturduğu toplumun, öngörülen yaklaşma oranı ile belirlenir. (Şimşek N. 1998)
Eğitimciler bir programın daha çok pazarlanmasından sorumlu değildir. Eğitimcilerin sorumluluğu hazırlanmış olan programın eğitimsel sorunlarıdır. Programdaki eksiklikleri bir şekilde kapatmaya çalışmalıdır.
SEÇİME YÖNELİK DEĞERLENDİRMENİN TEMEL İLKELERİ :
Seçim amaçlı yazılım değerlendirmeleri belli kriterlere göre yapılmalıdır. Burada yapılan maksatlı bir seçim olduğundan hangi materyalin ne gibi eksiklikleri belirlenmeli ve en uygun olanı seçilmelidir.
KAPSAMLILIK : Değerlendirmede yazılım kalitesi ile birlikte bütün özellikler değerlendirmeye alınmalıdır. Kamsam sınırları ne kadar genişletilirse o kadar sağlıklı bir değerlendirme yapılmış olur.
AYIRICILIK : Yazılım değerlendirilirken değerlendirme kapsamına her türlü özellik alınmamalıdır. Bu özellikleri seçerken dikkat edilmelidir.
NESNELLİK : Değerlendirme yaparken kullanılan bütün araç ve yöntemler bilimsel olmalı, objektif bir değerlendirme yapılmalıdır.
ESNEKLİK : Değerlendirme yapılırken katı kurallar kullanılmamalıdır. Hazırlanan materyal tasarım bakımından iyi olmayabilir, fakat kullanıcı üzerinde bıraktığı etki önemlidir. Buda değerlendirme de dikkat edilmesi gereken başka bir husustur.
GEREKSİNİMLERE DUYARLILIK : Her değerlendirmenin çıkış noktası spesifiktir.(Şimşek N. 1998) Değerlendirmeye alınan materyale sorulacak soru şu olmalıdır. Kullanıcının gereksinimlerine ne kadar cevap veriyor
Bu sorunun cevabına göre değerlendirme yapılması daha iyi bir sonuç verir.
KOŞULLARA UYGUNLUK : Değerlendirme süreçleri ve ölçme araçlarının uygulanabilir/ulaşılabilir/kullanılabilir olması gerekir. Bunlar uygulayıcıların koşulları ile yakından ilgilidir. Değerlendirme sadece tek bir öğretmen tarafından yapılıyorsa bu değerlendirme iyi bir sonuç vermez. Değerlendirme birden fazla öğretmen tarafından yapılırsa gözden kaçmış olan bazı eksiklikler daha iyi belirlenmiş olur.
DOLAYLI DEĞERLENDİRME : Dolaylı değerlendirmede bir yazılımın kalite göstergelerinin taşıyıp taşımadığını, garanti edici olduğu varsayılan bir takım ölçütlerin aracılığı ile belirlemeye dayalı değerlendirme tekniklerinin genel adıdır (Şimşek N. 1998)
BOYUTA DAYALI DEĞERLENDİRME : boyuta bağlı değerlendirmenin kapsamı geniştir. Materyalin fiyatı, tasarımı, öğretimsel özellikleri ve bilgisayarın kullanım şekli dikkate alınmaktadır. Boyutlar belirlendikten sonra uzman kişiler ve objektifliğine güvenilen kişiler tarafından değerlendirme yapılır.
İLKEYE DAYALI DEĞERLENDİRME : Böyle bir yaklaşımda kontrol listelerinde değerlendirilmesi istenen özellikler örneğin yalnızca öğretim tasarımı şeklinde değil, ana amaçların ifade edilişinden kullanıcıya uygunluğa, içeriğin uygunluğu ve düzeninden geri bildirimlerin uygunluğuna, ekran formundan metin düzenine, pekiştireçlerden ölçme sorularına kadar pek çok özelliği değerlendirmecinin dikkatini çeker. (Şimşek N. 1998).
DOĞRUDAN DEĞERLENDİRME : Doğrudan değerlendirme yaklaşımının temelinde, öğrencilerin öğrenmeleriyle ilgili hususları kapsar. Bu yaklaşım etkililik ve verimlilik dışında kalan kalite göstergelerini kapsamaz.
Değerlendirmenin kapsamını belirleyen sorular şunlardır: (Şimşek, Somuncuoğlu ve Çeliköz, 1996)
Yazılım yaratıcı mıdır? Yazılımın öğretici etkisinden ne kadar emin olunabilir?
Hangi öğretim yöntemi kullanılmaktadır?
Yazılım aracılığı ile elde edilen öğrenme kazançları tam olarak nelerdir?
Öğrenme kazanımlarının büyüklüğü nedir? Diğer yazılımlarla karşılaştırıldığında, bu yazılım daha başarılı mıdır? Başka alternatiflerle daha fazla kazanım sağlanabilir mi?
TÜMLEŞİK DEĞERLENDİRME : Tümleşik değerlendirme yaklaşımı;
Dolaylı ve doğrudan değerlendirmenin sınırlılıklarından korunma ve avantajlarından yaralanma ilkesine dayanır.
Dolaylı ve doğrudan yaklaşımın bir arada kullanılmasını öngörmekle birlikte, ikisinin toplamı değildir.
Elden geldiğince doğrudan, gerek duyuldukça dolaylı değerlendirmeyi öngörür.
Tüm kalite göstergelerinin değerlendirme kapsamında tutulmasını, böylelikle kalitenin tüm boyutları ile ve güvenilir şekilde değerlendirilmesini sağlar.
Diğer iki yaklaşıma göre tümleşik değerlendirme yaklaşımı değerlendirmenin geçerliliğini de, güvenilirliğini de en üst düzeye çıkarabilir.
EĞİTİM PROGRAMI DEĞERLENDİRME FORMU :
Puanlama ve Yorumlama
Ders Yazılımının Tüm Puanlaması ve Öneriler
1.0.Tüm Puanlama
2.0.Ders yazılımının satın alınmasını tavsiye eder misiniz?
3.0.Ders yazılımının başka bir dile çevrilmesini önerir misiniz?
4.0.Ders Yazılımının Açıklanması
5.0.Ders Yazılımının Etkinliği
6.0.Ders Yazılımı Hakkında Genel Tavsiyeler
Kaynaklar
I. Genel Bilgiler
01.Değerlendirenin adı ……………………………..
02.Değerlendirme tarihi ………………………………
03.Ders yazılımının adı ………………………………
04.Yazılımı üreten firma ………………………………
05.Üretim tarihi …………………. ………….
06.Versiyon numarası ……………………………..
07.Fiyatı($/TL) ……………………………..
08.EBİT satıcı firma numarası ……………………………..
09.Bu yazılıma destek veren firma(lar) var mı?
( )Evet (Adı ve telefon numarası: ………………….)
( )Hayır ( )Bilinmiyor.
10.Gerekli olan bilgisayar tipi.
( )IBM ( )Macintosh ( )Apple ( )
Diğer (Belirtiniz.) ………………………………
11.Gerekli olan bilgisayar modeli …………..
12.Yazılım için gerekli hafıza …………..
13.Diğer donanım ve yazılım gereksinimi …………..
14.Mevcut yardımcı materyaller . …………..
15.Ders yazılımının çalıştığı ortamlar
( )Network ( )Bireysel
BİLGEM ÖĞRETİM YAZILIMI DEĞERLENDİRME FORMU
DEĞERLENDİRME FORMUNUN ANA VE ALT BAŞLIKLARI
I. Genel Bilgi
II. İçerik Değerlendirme
Konular ve Beceriler
Program Kapsamı
Öğrenmenin ve Programın Amaçları
III. Yönetim Özelliklerinin Değerlendirilmesi
.Öğrenci Kontrol Özellikleri
Öğrenci Raporlan
Öğretmen Kontrol Özellikleri
1V- Teknik Özelliklerin Değerlendirilmesi
1.0.Program Dokümanı
2.0.Programın Kullanım Kolaylığı
3.0.Programın Güvenilirliği
4.0.Programın Bilgi Gösterimi
5.0.Programın Renk, Grafik ve Ses Düzeni
6.0.Programın Çalışma Özellikleri
V- Öğretim Tasarımının Değerlendirilmesi
Öğrenci Dikkatinin Çekilmesi ve Korunması
Öğrencileri Hedeflerden Haberdar Etme
Öğrenme İçin Gerekli Uyarıcılar Hatırlatma
Bilgi Verme ve Yönlendirme
Uygulama ve Geribildirim
Performansın Değerlendirilmesi
Akılda Tutma Gücünü Artırma ve Geçiş Sağlayabilme
Ders Yazılımının Başarı Derecesi
Formun orijinal öz ve biçimi aynen korunmuş; çok açık yazım, ifade ve düzenleme hatalarının giderilmesinden öte hiçbir değişiklik yapılmamıştır
II. İÇERDİĞİ KONULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Bu Formu Tamamlama Yönergesi
Lütfen aşağıdaki tüm soruları yanıtlayınız, Her bir cümlenin karşısında üç sütun vardır. Okuduğunuz cümleye katıldığınızı göstermek için “E” sütununu, katılmadığınızı belirtmek için “H” sütununu, kararsız olduğunuzu belirtmek için ise “K” sütununu işaretleyiniz,
“K” ve “E sütunlarını işaretlemek için kesinlikle katılıyor ve kararsız olmanız gerekmez, yalnızca bu konudaki genel düşüncenizi belirmelisiniz
Her bir cümlenin karşısındaki sütunlar için seçeneğinizi (Ö) işareti ile belirtiniz. Aşağıda belirtilen Yorumlar” kısmında seçeneklerinizin nedenlerini ya da bu ders yazılımını kullanırken karşılaştığınız zorlukları belirtiniz,
E- EVET H-HAYIR K-KARARS1ZIM
1.0
Ders yazılımı içinde bulunan konu başlıkları ve beceriler
1.1
Ders yazılımının içerdiği konu ve alt konu başlıkları yazılım ya da yazılım dokümantasyonu içinde kolay bulunuyor
1.2.
Yazılım içinde bulunan konular ve beceriler, hedef Öğrencilerin yaşına ve gelişimine uygundur
1.3.
Yazılım içinde bulunan konular ve beceriler hedef öğrencilere uygulanan müfredat programına uygundur
Yorumlar
2.0
Ders
yazılımının kapsadığı tüm konular
2.1.
Bilgiler günceldir
2.2.
Bilgiler doğrudur.
2.3.
Ders yazılımı cinsiyet, ırk …vb gibi öğrenci özelliklerine göre ayrım yapmıyor
Yorumlar
16.Ders yazılımı hangi dil(ler)de yazılmış?
( )Türkçe ( )İngilizce. ( )Diğerleri (Belirtiniz)
17.İki dilde birden yoksa, yayımcı çevrime izin veriyor mu?
( )Evet ( )Hayır
18.Dersin adı ……………………………………………….
19.Dersin Konusu ………………………………………………..
20.Öğrenci düzeyi …………………………………………………
21.Öğrenme aşamaları
( )Bilgi ( )Temel Kavramlar
( )Problem çözme ( )Eleştirisel düşünme
( )Kural öğrenme ( )Diğer (Belirtiniz)………………..
22.Ders Yazılımı Çeşitleri
( )Alıştırma ( )Problem çözme
( )Birebir anlatım ( )Benzeme
( )Yaratıcı aktiviteler ( )Referans
( )Eğitsel oyunlar ( )Diğer (Belirtiniz) ………………….
23.Destekleyici materyaller
( )Öğretmen kılavuzu ( )Ders planı
( )Öğrenci el kitabı ( )Çalışma kağıtları ve aktiviteler
( )Hiçbiri ( )Diğer (Belirtiniz) ……………..
24.Bu ders yazılımın önerilen kullanma yolu/yolları
( )Ön hazırlık ( )Destekleyici öğretim
( )Eksik tamamlama ( )Modelleme, benzeme, proje, oyun
( )Gösterim ( )Bireysel Öğretim
( )Grup öğretimi ( )Diğer (Belirtiniz)………….
III. YAZILIMIN YÖNETİM ÖZELLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Bu Formu Tamamlama Yönergesi
Lütfen aşağıdaki tüm soruları yanıtlayınız. Her bir cümlenin karşısında üç sütun vardır Okuduğunuz cümleye katıldığınızı göstermek için “E” sütununu, katılmadığınızı belirtmek için “H” sütununu, kararsız olduğunuzu belirtmek için ise “K” sütununu işaretleyiniz.
“K” ve “H” sütunlarını işaretlemek için kesinlikle katılıyor ve kararsız olmanız gerekmez, yalnızca bu konudaki genel düşüncenizi belirtmelisiniz,
Her bir cümlenin karşısındaki sütunlar için seçeneğinizi (Ö) işareti ile belirtiniz. Aşağıda belirtilen “Yorumlar” kısmında seçeneklerinizin nedenlerini ya da bu ders yazılımını kullanırken karşılaştığınız zorlukları belirtiniz.
E=EVET H=HAYIR K=KARARSIZIM
1.0
Öğrenci Kontrolü Aşağıda belirtilen fonksiyonların bulunmaması için geçerli sebep varsa, lütfen sebepleri aşağıdaki “Yorumlar” bölümünde açıklayız,
1.1.
Öğrenci istediği zaman yazılımdan kolayca çıkabilir
1.2.
Öğrenci istediği zaman yazılımda kaldığı yerden devam edebilir
1.3.
Öğrenciler yazılımı kendi başlarına kullanabilir
1.4.
Öğrenci yazılımın akış süresini kendisi ayarlayabilir.
1.5.
Öğrenci yazılımın ses düzeyini kendisi ayarlayabilir
1.6.
Öğrenci yazılımda çözeceği problem sayısını kendisi belirleyebiliyor
1.7.
Öğrenci yazılımda ders konularının işleniş sırasını değiştirebiliyor
1.8.
Yazılım Öğrencilerin kendi yaptıkları hataları düzeltmelerine imkan veriyor
1.9.
Yazılım öğrencinin önceden çalıştığı ekranlara dönebilmesine imkan sağlıyor
2.0
Yazılımın öğretim amaçları ve bu amaçlara için ulaşmak gerekli olan bilgi hedefleri
2.1.
Ders yazılımının öğretim amaçlan ve bu amaçlara ulaşmak için gerekli olan bilgi hedefleri, ders yazılımının içinde ya da dokümantasyonunda kolayca bulunuyor
2.2.
Yazılım içinde belirtilen öğretim amaçları ve bu amaçlara ulaşmak için gerekli olan bilgi hedeflerinin eğitimsel değeri vardır
2.3.
Yazılımın öğretim amaçları ve bilgi hedefleri, müfredat programındaki öğretim amaçlan ile uyum sağlıyor (Eğer katılıyorsanız, lütfen aşağıdaki bölümü doldurunuz.)
Yönergeler: Yazılımın başlıca bilgi hedeflerini 1.sütuna yazınız, Bu bilgi hedeflerinin müfredat programında hangi sınıf ve ders için uygun olduğunu 2.sütuna yazınız
Yazılımın Bilgi Hedefleri
Sınıf Düzeyi ve Ders Adı
Yorumlar
IV. TEKNİK ÖZELLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Bu Formu Tamamlama Yönergesi
Lütfen aşağıdaki tüm soruları yanıtlayınız. Her bir cümlenin karşısında üç sütun vardır- Okuduğunuz cümleye katıldığınızı göstermek için “K-” sütununu, katılmadığınızı belirtmek için “KM” sütununu, kararsız olduğunuzu belirtmek için ise “KA” sütununu işaretleyiniz.
“K.M” ve “K” sütunlarını işaretlemek için kesinlikle katılıyor ve kararsız olmanız gerekmez, yalnızca bu konudaki genel düşüncenizi belirtmelisiniz,
Her bir cümlenin karşısındaki sütunlar için seçeneğinizi (Ö) işareti ile belirtiniz. Aşağıda belirtilen “Yorumlar” kısmında seçeneklerinizin nedenlerini ya da bu ders yazılımını kullanırken karşılaştığınız zorlukları belirtiniz.
E=EVET H=HAYIR K=KARARSIZIM
1.1
Öğrencinin yazılımda kontrol edebileceği başka özellikler vardır (Eğer kabul ediyorsanız “Yorumlar” bölümüne yazınız)
Yorumlar
2.0
Öğrenci raporları: Yazılım aşağıdaki öğrenme ortamlarda eğitici raporlarının kaydını tutuyor, (Eğer kabul ediyorsanız “Yorumlar” bölümüne yazınız.)
2.1.
Yazılı olarak
2.2.
Çalışma anında ekranda
2-3.
Diskette
2.4.
Diğerleri
Yorumlar
3.0
Öğretmen Kontrolü
3.1.
Öğretmen ders yazılımının içeriğini ve özelliklerini değiştirebiliyor,
3.2.
Ders yazılımının müfredatta bulunan diğer bilgisayarla ilgili ya da ilgisiz ders araçları ile uyum sağlaması kolaydır
3.3.
Yazılım öğrencilerin ders konularındaki başarılarını, öğretmenin uygun bir zamanında görebileceği şekilde saklıyor
3.4.
Yazılım öğretmene ya da öğrenciye, ders yazılımının diğer Öğrencilerin dikkatini dağıtacak feedback (ses ya da görüntü) özelliklerini kapatma imkanı sağlıyor,
3.5.
Ders yazılımı öğretmene, sınıf içindeki bir grup öğrencinin farklı ders konularında çalışabilmesi için ayarlama imkanı sağlıyor
3.6.
Bilgisayar Destekli Eğitim-Yazılım öğretmenlere ders anlatımlarında kullanabilecekleri, öğretim araç ve gereçlerini hazırlamada yardımcı oluyor, (Eğer kabul ediyorsanız “Yorumlar” bölümüne yazınız.)
3.7.
Bilgisayar Yönetimli öğretim-Ders yazılımı öğretmene Öğrencilerin kayıtlarını tutarak ders işlenişini yönlendirme İmkanı sağlar (Eğer kabul ediyorsanız “Yorumlar” bölümüne
Yazınız)
Yorumlar
1.0
Ders Yazılımının El Kitabı
1.1.
Yazılımın eğitsel hedefleri kitabın içinde açık bir şekilde yazılmış olarak kolayca bulunuyor
1.2.
Öğrencilerin ders konularını işleyebilmesi için gerekli önbilgi ve beceriler açık bir şekilde belirtilmiştir
1.3.
Öğretmene, yazlımdaki ders konularının işlenebilmesi için ders planı örnekleri verilmiştir
1.4.
Öğretmene yazılımın, nasıl bilgisayara yüklendiği ve çalıştırıldığı konularında bilgi verilmiştir.
1.5.
Bütün bilgiler kolaylıkla bulunabiliyor.
1.6.
Bütün yazılar, diyagramlar ve grafikler kolaylıkla okunabilir durumdadır
1.7.
İmla, yazım ve gramer doğrudur
1.8.
Gerekli olan teknik kaynak, yeteri kadar sağlamıştır.
1.9.
Yazılımın el kitabı çok açıklayıcıdır
Yorumlar
2.0
Yazılımın Kullanım Kolaylığı
2.1.
El kitabına bakmadan, yazılımı kullanmak kolaydır
2.2.
Yazılım içinde hareket etmek her kullanıcı için kolaydır,
2.3
Ekran yönergelerini izlemek kolaydır.
2.4.
Yazılımın kullanım açıklamaları yararlıdır,
2.5.
Sistemin kullanım bilgisi açık ve anlaşılır bir biçimde gösterilmiştir.
2.6.
Yardım seçeneği bulunmaktadır
2.7.
Yazılımın yardım seçeneğindeki bilgiler yeterli ve faydalıdır
2.8.
Yazılımın içinde verilen yönergeler doğru bir biçimde çalışıyor.
2.9.
Özel tuşların kullanımı ile ilgili bilgiler verilmiştir.
2.10 .
Yazılımın komutlarını öğrenmek çabuk ve
Kolaydır.
2.11
Yazılımda klavye kullanarak girilecek cevaplar öğrencilerin klavye kullanma yetenekleriyle uyum sağlıyor
2.1 2
Öğrenciler HİÇBIR ZAMAN yazılımı kullanırken sıkılmazlar- (Eğer “Katılmıyorum” sütununu işaretlediyseniz, lütfen sebebinizi aşağıdaki “Yorumlar” bölümünde açıklayınız.)
Yorumlar
3.0
Programın Güvenilirliği
3.1.
Ders yazılımında çalışma, programlama hataları yoktur
3.2.
Ders yazılımı, bilgisayarı her açtığımızda doğru bir şekilde yükleniyor,
3.3.
Normal koşullar altında program doğru bir şekilde çalışıyor
3.4.
Program durduğu zaman kolayca yeniden çalıştırılabiliyor.
Yorumlar
4.0
Ders Yazılımının Ekrandaki Bilgi Gösterimleri
4.1.
Metinler açıkça ve kolayca okunuyor
4-2.
İmla, gramer ve yazım kuralları doğrudur,
4.3.
Yazı tipi öğrenciler için uygundur
4.4.
Farklı ekran kullanımları kullanılmıştır
4.5.
Menülerin ve bilgi listelerinin şekilleri ve organizasyonu mantıklı bir şekilde yapılmıştır,
Yorumlar
5.0
Ders Yazılımının Renk, Grafik ve Ses Özellikleri
5.1.
Grafikler açık ve net okunabiliyor mu
5.2.
Renkler, grafikler ve ses özellikleri anlatımı güçlendiriyor
5.3.
Ders yazılımı konu içindeki önemli yerlere dikkati çekmek için grafik, kullanılıyor
5.4.
İstendiği zaman yazılım kapatılabiliyor.
Yorumlar
6:0
Ders Yazılımının İşletim Özellikleri
6-1.
Yazılım yeterince hızlı yanıt veriyor,
6.2.
Hata yapmayı önleyici mesajlar yeterlidir.
V. ÖĞRETİM TASARIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Bu Formu Tamamlama Yönergesi
Lütfen aşağıdaki tüm soruları yanıtlayınız. Her bir cümlenin karşısında üç sütun vardır- Okuduğunuz cümleye katıldığınızı göstermek için “K-” sütununu, katılmadığınızı belirtmek için “KM” sütununu, kararsız olduğunuzu belirtmek için ise “KA” sütununu işaretleyiniz.
“K.M” ve “K” sütunlarını işaretlemek için kesinlikle katılıyor ve kararsız olmanız gerekmez, yalnızca bu konudaki genel düşüncenizi belirtmelisiniz,
Her bir cümlenin karşısındaki sütunlar için seçeneğinizi (Ö) işareti ile belirtiniz. Aşağıda belirtilen “Yorumlar” kısmında seçeneklerinizin nedenlerini ya da bu ders yazılımını kullanırken karşılaştığınız zorlukları belirtiniz.
K= KATILIYORYUM KM=KATILMIYORUM KA=KARARSIZIM
1.0
Öğrencinin Dikkatinin Çekilmesi ve Sürekliliğinin
Sağlanması
KM
KA
Dikkatin Çekilmesi ve Sürekliliğinin Sağlanması
1.1.
Yazılımın başlangıcı Öğrencilerin ilgilerini çekiyor ve zihinlerinde yeni bilgiler için yer açıyor,
1.2.
Ders yazılımın tümü ya da bir kısmı
Öğrencilerin dikkatini ve ilgisinı çekmek için tasarlanmıştır
1.3.
Öğrencilere yazılım ile etkileşim kurabilmek için sık sık fırsat veriliyor
1.4.
Derslere ayrılan süre öğrencilerin dikkatlerini verebilecekleri süreye uygundur
Renkler, Grafikler ve Ses
1.5.
Renkler, grafikler ve ses Özellikleri öğrencilerin öğrenim hedeflerine ulaşmalarını engellemiyor
1.6.
Renkler, grafikler ve ses özellikleri Öğrencilerin ilgisini uyandırıyor.
1.7.
Renkler, grafikler ve ses özellikleri eğitim psikolojisine uygun ve kullanışlıdır
Motivasyon
1.8.
Ders yazılımı kullanıcıya yakın ve öğrenci programı kullanmaktan hoşlanıyor
1.9.
Ders yazılımı öğrenci için ilgi çekicidir
1.10.
Ders yazılımı sayesinde öğrencilerin ders yazılımının konusuna ilgisi daha fazla artıyor
1.11.
Programın biçimsel yapısı Öğrencileri doğru ve iyi yapmaya teşvik ediyor
1.12.
Öğrenciler ders yazılımıyla çalışmayı tatminkar buluyorlar,
Yorumlar
2.0
Öğrenim Hedeflerinden Öğrenciyi Haberdar Etme
KM
KA
2-1.
Öğrenim hedefleri Öğrenciye açık bir şekilde anlatılmıştır.
2.2.
Öğrenim hedefleri öğrenci davranışları olarak tanımlanmıştır.
2.3.
Ders yazılımının konu içeriği yazılımın öğrenim hedefleriyle uyumludur.
Yorumlar
3.0
Ders İçin Gerekli Olan Bilgilerin Hatırlatılması
KM
KA
Öğrencinin Hızır Olma Durumu
3.1.
Öğrencinin hazır olma durumu, istenilen önbilgi ve beceriler hedef öğrencilere uygundur
3.2.
Okuma düzeyi hedef öğrencilere uygundur
3.3.
Yazılım gerekli olduğu zaman tekrar ve yeniden düzeltme yapılan bölümlere dallandırılabiliyor.
3.4.
Öğrencinin yazılım ile iletişim kurabilmesi için gerekli önbilgi ve beceriler belirtilmiştir
3.5.
Öğrencinin yazılım ile iletişim kurabilmesi için gerekli ön becerileri belirlemek İçin bir ön test uygulanmaktadır
Hatırlamayı Etkileme
3.6.
Ders, öğrencinin yeni öğreneceği bilgiler
ile eski bilgelerini ilişkilendiriyor.
3.7.
Öğrencilerin bu yeni bilgileri hatırlamaları ve eski bilgilerle yeni bilgiler arasında ilişki kurabilmeleri için bilişsel Öğrenme araçları sağlanmıştır.
Yorumlar
4.0
Bilgiyi Sunuş ve Yardım Etme
KM
KA
Sunum Sırası
4.1.
Bilgi mantıklı bir şekilde sunulmuştur
4.2.
Zor ve karışık kavram ve kurallar öğretimden önce daha basit ve kolay kavram ve kurallar öğretilmektedir
Sunum Stratejileri
4.3.
Her bir dersi tamamlamak için gerekli olan açıklamalar ve yönergeler öğretmenler için açık ve anlaşılırdır
4.4.
Her bir dersi tamamlamak için gerekli olan açıklamalar ve yönergeler Öğrenciler için açık ve anlaşılırdır
4.5.
Yeni bilgiler, kavramlar ve kurallar uygun ve yeterli örnekler, benzetmeler ya da/ ve gösterimlerle sunulmuştur
4.6.
Örnekler açıklamalar ve benzetmeler anlaşılır ve gerçek yaşama ilişkindir.
Öğretim Hızı ve Kontrolü
4.7.
Ders yazılımı ekranı etkin bir şekilde kullanıyor ve belli bir kavramı en etkin bir şekilde ifade edebiliyor. Kalabalık ve gereksiz bilgilerden kaçınıyor,
4.8.
Öğrenciler belli bir yere kadar Öğrenmek istedikleri benzetmelerin, örneklerin ya da açıklamaların sayısını kontrol edebilirler.
4.9.
Öğrenci yetenekleri doğrultusunda ders yazılımının tümü ya da bir kısmı ile etkileşim kurabilir
4.10.
Ders yazılımında öğrencilere, ders işlenişi içinde alıştırma yapmak ya da kendilerini test edebilmek için fırsatlar sağlanmıştır
Rehberlik
4.11.
Önemli kavramları açıklamak için birden fazla metot ve değişik deneme olanakları bulunmaktadır
4.12.
Ana kavramların daha iyi anlaşılabilmesi için ipucu olarak ışıklandırma veya altını çizme gibi özellikler kullanılmıştır
4.13.
Öğrencilerin ana fikirleri çıkarmalarına yardımcı olmak için özet, gözden geçirme ve ana hatları verme gibi stratejiler sağlanmıştır
Yorumlar
5.0
Alıştırma ve Geribildirim
KM
KA
Alıştırma
5.1.
Öğrencilere yeni öğrendikleri bilgilen pekiştirmek için alıştırma, problem ve sorularla yeterli pratik yapabilme olanakları sağlanmıştır.
5.2.
Öğrencilere birden fazla soru formu (çoktan seçmeli, doğru-yanlış, tamamlama) geliştirilmiştir
5.3.
Ders yazılımı öğrencilerin değişik (eşanlamlı, büyük/küçük harf vb.) cevaplarını kabul etmede ve değerlendirmede esnek davranmaktadır,
Geribildirim
5.4.
Öğrenci yanlış cevap verdiğinde doğru yanıt konusunda geribildirim sağlanıyor
5.5.
Öğrencinin doğru ve yanlış cevaplan için uygun bilgiler veriliyor
5.6.
Geribildirim, öğrencilerin cevaplarına uygun ve ilişkindir
5.7.
Teşvik etmeler olumlu ve öğrenciyi iyi yönde etkilemektedir.
5.8.
Geribildirimler anında verilmiştir,
5.9.
Geribildirimler çeşitli biçimdedir
5.10.
Geribildirimler tekrarlamayı sağlar,
5.11.
Ders yazılımı öğrencilere doğru cevaplarının sayı ya da yüzdesini vermektedir.
Yorumlar
6.0
Başarının Değerlendirilmesi
KM
KA
6.1.
Öğrenci seviyesinin tespiti İçin bir ön test vardır
6.2.
Öğrenciler için kendi kendilerini değerlendirme, test ve geribildirim gibi olanaklar ders içine yerleştirilmiştir
6.3.
Ders yazılımında Öğrenmedeki başarıyı ölçmek için bir ders sonu testi bulunuyor
6.4.
Yazılımın amaçları (bilgi ve beceriler) derslerin içeriği ve test edilen bilgi ve beceriler arasında bir tutarlılık vardır
6.5
Yorumlar
7.0
Hatır
lamayı ve Geçişi Geliştirme
KM
KA
7.1.
Öğrencinin öğrenmesini kuvvetlendirmek için önemli kavramlar değişik şekillerde tanımlanıyor ve a
Kategori: Eğitim