Ödevsel

Alan

12 Temmuz 2007

ALAN

ARAÅžTIRMASI

YÖNTEMİ

İNCELEME TEKNİĞİ

1. Ä°nceleme nedir?

Bir eserin, bir işin, bir şeyin ele alınıp özelliklerinin, ayrıntılarının sözle ve yazı ile anlatımıdır.

Öğrencilerin alan çalışmaları da inceleme kapsamına girer. Öğrenci, doğal çevreden ilk elden nesne ve örnekler inceler. İnceleme gezileri de bir alan çalışmasıdır.

2. Sözlü ve yazılı incelemeler nelerdir?

Bir yazının, bir eserin, bir varlığın vb. ele alınıp değerlendirilen özelliklerinin ayrıntılarının ortaya çıkarılmasıdır.

İnceleme, dil, sanat, ekonomi, tarım, politika vb. bütün alanlarda yapılabilir.

Yazın türleriyle ilgili incelemeler, şiir, öykü, roman, oyun, fıkra, makale, deneme gibi türleri kapsar.

Bir eser türlü yönlerden incelenebilir. Konusu, kişileri, dili, savunduğu düşünceler vb.

Bir eseri incelerken aşağıdaki iki nokta göz önünde tutulmalıdır:

a. Eser, dikkatle ve sindirilerek okunmalıdır.

b. Okuma sırasında yapılacak alıntılar belli edilmelidir.

2. Eser inceleme planı:

A)

1. Eserin adı:

2. Yazarı, çevireni:

3. Türü:

4. Basıldığı basım evi ve tarih:

5. Sayfa sayısı, fiyatı:

6. Boyutları:

B)

1. Yazarın yaşam öyküsü, sanat anlayışı

2. Özet

3. KiÅŸiler

4. Ana fikri (düşünce)

5. Dili ve anlatım özelliği

6. Genel yargı

Bir makalenin, bir şairin, bir şiirin, bir biyografinin veya bir romanın incelenmesinde dikkat edilecek hususlar az çok ayrılık gösterir.

3. Makalenin incelenmesi

1. Makalenin ana fikri

2. Ana fikrin nasıl geliştiği

3. İncelemeyi yapan öğrencinin hangi fikre ve hükümlere katılıp hangilerine katılmadığı

4. Yazarın kişiliği, eğilimi hakkında makalenin bize neler verdiği hususlarında durulması gerekir.

4. Ünlü kişinin incelenmesi

Ünlü kişi bir savaş kahramanı, bir sporcu ya da bir matematikçi, fizikçi veya örneğin bir şair olabilir. Her dersle ilgili ünlü kişiler bulunabilir. Ünlü kişilerin durumuna göre incelemede az çok farklılıklar olursa da temelde değişmez. Örneğin bu kişi bir şair olsun. Şairin incelemesinde;

1. Bütün şiirleri kronolojik olarak tespit edilir.

2. Bütün şiirleri ayrı ayrı incelenir, ortak noktalar bulunup ana çizgiler meydana çıkarılır.

3. Diğer şairlerle (eski, yeni, yerli, yabancı) toplumla ilgisi araştırılır.

4. Yargıya varılır.

5. Biyografının incelenmesi

1. Biyografının adı

2. Yazarının ve yayımlayanın adı

3. Biyografi kahramanının en önemli başarısı

4. Kahramanın en önemli karakter özellikleri, kitapta hangi olayların bu nitelikleri en iyi biçimde belirttiği

5. Yazarın bu konuyu en uygun biçimde ele alıp almadığı

6. Yazarın üslubunun ilgi uyandıracak derecede olup olmadığı

7. İnceleyenin kitaptan ne gibi yararlar sağladığı

Benjamin Franklin, Madam Cruie, Edison gibi bilim adamları yanında, Atatürk, İsmet İnönü gibi komutanların, Ziya Gökalp, İsmail Hakkı Baltacıoğlu gibi düşünürlerin biyografileri mevcuttur. Bunlar incelenebilir.

6. Roman incelemesi

1. Romanın adı ve yayınlayanın adı

2. Hangi tarihte yazılmış, hangi tarihte yayımlanmıştır?

3. Yazarın kaçıncı romanıdır, diğerleri arasında yeri nedir?

4. YerleÅŸtirme (lokalizasyon)

5. Romanın türü

6. Romancının o roman hakkındaki fikri ve genel olarak roman fikri nedir?

7. Romanın ana fikri

8. Özeti ve tip tasvirleri, karakteri belli eden kelimeler aynen alınmalı ve sahifeleri işaret edilmelidir

9. Romanın kahramanları

10. Romancının psikolojisi incelenerek kahramanların ruh halleri belirtilmelidir

11. Yazarın doğayı, dekoru nasıl işlediği

12. Romancının romanda ileri sürdüğü düşüncüler, hayat görüşü

13. Yazarın kitabı yazmaktaki amacı

14. Romanda üslup

15. Yargı (inceleyenin, kitabı sevip sevmediği, nedeni, kanısını destekleyen örnekler verilmelidir)

7. Bir bilimsel eserin incelenmesi

Bilimsel eserin incelenmesi de bir roman incelenmesine benzer

8. Sanat eserin incelenmesi

Sanat eserlerinin değerlendirilebilmesi, incelenebilmesi için sanat, sanatçı ve toplum ilişkilerini ve bunların başlangıçtan bu yana gösterdiği değişimleri bilmek ve yorumlayabilmek gereklidir.

Sanatın yapıldığı memleketin esas karakterleri, sanat eserinde görülür.

Örnek;

Hollanda’nın esas karakteri Avrupa’nın iki büyük nehrinin sularıyla deltalaştığı alüvyonlu topraklardır. Bu topraklar hayvancılığın geliştiği bereketli topraklardır. Bu topraklar memleketin mimarisini bile değiştirir. Böyle memleketlerde genellikle el sanatları gelişmiştir. Böylece insanların yiyeceklerini, mimarilerini, örf ve âdetlerini incelemekle sanatları hakkında yorum yapmak mümkün olacaktır. Bir bölgenin esas karakteri, insanların mizaçlarına kadar her şeyi değiştirmektedir.

9. Alan incelemeleri

İnceleme gezileri bir alan çalışmasıdır. İnceleme gezilerinden amaç; göz ve diğer duyu organlarına hitap ederek sınıfa getirelemeyen veya getirilmesinde sakınca olan eşya ve olaylardan bilgi sahibi olmaktır.

İnceleme gezileri, okul dışındaki bir yerlerde yapılan ya da işleri oluş ve yapılış durumunda iken görmektir.

•Bir taşocağının gezilip incelenmesi, dünyayı oluşturan maddelerden insanların nasıl yararlandığını görmesi yönünden önemlidir. Böyle bir gezide öğrenci, bir taş ocağından alınan güvenlik önlemlerini de yakından görmüş olur.

•Taş koleksiyonları hazırlamada olduğu gibi taş örnekleri toplamak için de geziler yapılabilir.

•Yanmış bir bölgenin incelenmesi ile yangının bitki ve hayvan hayatına etkilerini incelemek mümkündür.

•İnceleme gezisi ile bölge erazyonunu veya bir şeklin yaptığı yıkımı gözlemek mümkündür.

•Yapılmakta olan bir yeni binanın gözlenip incelenmesi ile binanın sıcak, soğuk veya nemden nasıl korunduğunu, yapıda kullanılan çeşitli malzemenin kullanılmasını gözlemek mümkündür.

Gezilecek yerler;

1. Müzeler, hayvanat bahçeleri, meralar ve kırlar

2. Kimsayal madde ve eczaları imal eden fabrikalar

3. Telefon santralları, hava meydanları, radyo istasyonları, hidrolik santrallar

4. Yol ve ev inşaatları

5. Mağaralar, ilginç vadi ve boğazlar, diğer boğaz manzaraların bulunduğu yerler

6. Sulama tesisleri, kazıları, meteoroloji istasyonları

7. Planetoryumlar ve rasathaneler

8. Çağlayan, nehir, göl ve bataklık vb. gibi yerler

9. Fabrikalar

10. Kanalizasyon, içme suyu, hastane ve dispanserler

ÖRNEK

Coğrafya dersi ile ilgili bir inceleme çerçevesi;

1. Şehir, kasaba ya da köyün bulunduğu yer, nüfus başlıca geçim kaynağı, başlıca tarım çeşidi, başlıca ticaret alanı.

2. Fiziki durumu: Çevrenin topografyası, toprak yapısı (eski ve yeni hali, kuruluk ya da nem tutma derecesi) yağış ve bu durumu.

3. Tarih: İlk iskan ve gelişim ile yerleşenler, önemli olaylar, önemli kişiler.

4. Halk: Yaş, cinsiyet, milliyet, nüfus sıklığı, doğum ve ölüm oranları, nüfus hareketleri (gelenler ve gidenler, halkın bölgelere göre dağılımı)

6. Alışveriş: Dükkânların sayıları ve çeşitleri, alışverişimizi yaptığımız öteki şehirler, kooperatifler, seyyar satıcılar, dinlenme yerleri.

7. Yapım evleri fabrikaları: Öteki yapımevleri, sayıları ve tipleri, kuruluşları, işçileri ve yaptıkları şeyler.

8. Ekonomik durum: Bankalar, tasarruf ve kredi kurumları, sigortalar.

9. Ulaştırma: Mevcut taşıtlar, bu taşıtlara isabet eden yolcu ve yük durumu, yollar.

10. HaberleÅŸme: Mevcut telefonlar, radyolar, televizyonlar, gidip gelen mektup hacmi.

11. İş ve meslekler: Doktorlar, avukatlar, tüccarlar, berberler, tenekeciler, çiftçiler ve benzer meslek erbabının, işçilerin sayısı ve içinde bulundukları şartlar.

12. Servet dağılımı: Gelir gider durumları, işsizlik.

13. Hayat seviyesi: İskan durumu (şehirde ve köylerde evlerin durumu ve şartları, otel durumları, evlerin banyo, elektrik radyo, televizyon vb. gibi durumlar bakımından konfor durumu)

14. Sağlık durumu: Bölgede rastlanan bulaşıcı hastalıklar, çevrede doktor, sağlık memuru durumu. Çevrede sağlığı korumak için konulmuş hükümler, içme suyu ve kanalizasyon sistemi, hastaneler ve dispanlerler vb.

15. Eğitim ve öğretim: Şehirde ve köylerde okul, öğrenci, öğretmen durumu, mevcut öğretim araçları, çevrede çeşitli okulları bitirenlerin sayısı ve durumu, kitaplıktan kitap sağlanabilen yerler, yetişkinler eğitimi ile ilgili çalışmalar, konferanslar.

16. Camiler: Sayıları, durumları, din adamları.

17. Dinlenme parkları: Çocuk bahçeleri, eğlenme imkânları, öteki eğlence yerleri (sinemalar vb.)

18. Sosyal fikirler ve standartlar: Politik ve sosyal dernekler, çevrede halk liderleri cürüm, evlenme, boşanma durumları; içki, sigara gibi toplumu ilgilendiren sosyal problemler.

GÖRÜŞME TEKNİĞİ (MÜLAKAT)

1. Görüşme tekniği nedir?

Türkçe’de ve araştırma tekniklerinde görüşme ayrı anlamlar taşımaktadır.

Türkçe derslerinde görüşme: Zamanın isim yapmış kişilerini herhangi bir gazetecinin ziyaret ederek o sırada olan önemli olaylarla ilgili olarak sorular sorması, aldığı cevabı gazetesine aynen yazmasıdır. (Röportaj)

Kompozisyon, çalışmalarında görüşme, öğrenciyi, belli kişilerle, belli bir amaç için yapılacak görüşmelerde, yararlı sonuçları elde etmenin yollarını göstermesi, karşılaşacağı güçlükleri nasıl yenmesi gerektiğini öğretmektir.

Araştırmalarda görüşme: Sözlü iletişim yoluyla verilen veri toplama tekneğidir. Görüşme, genellikle yüzyüze yapılmakta ise de, telefon, televizyon gibi anında ses ve resim ileticileri ile de olabilir. Ayrıca, sağır ve dilsizlerle gerçekleştirilen hareketle (simgesel) iletişim de görüşme sınıfına girer.

2. Çeşitleri

Mülakat, görüşme amacına, görüşmeye katılanların sayısına, görüşülmek istenen kişi ve görüşmedeki kuralların katılığına göre gruplandırılır. Mülakatın üç temel amacı vardır:

a. İşbirliği sağlamak ya da sürdürmek

b. Sağlık yönünden kendine güveni artımak

c. Araştırma verisi toplamak

3. Görüşme öncesi hazırlık

Görüşme yapılmadan önce görüşmede sorulacak sorular tespit edilmelidir. Sorular, kimlik ve konu bilgilerine dönük olarak amacı gerçekleştirecek tür ve sayıda olmalıdır. Gereksiz sorular sorulmamalıdır. Görüşme amacı ile hazırlanacak soruların özellikleri aşağıda verilmiştir.

a. Sorulardan herkes aynı şeyi anlayabilmelidir. Sorular açık olmalıdır.

b. Soru, tek amaçlı ve sayıltısız olmalıdır.

c. Soru, kaynak kişinin verebileceği verileri içermelidir.

d. Kaynak kişinin bilgisini aşmamalıdır.

e. Soru yansız olmalıdır.

4. Görüşme kılavuzu

Görüşmelerde genellikle görüşmenin türüne göre değişen ayrıntıda hazırlanmış bir kılavuzdan yararlanılır.

Görüşme kılavuzu, görüşmenin kaynak kişi ile karşılaştığı anda başlayan ve ayrıldığında sona eren görevlerine, değişen ayrıntıları da içeren bir belgedir.

Görüşme kılavuzunun hazırlanmasında, soruların hangi sırada sorulacağının kararlaştırılması önemli bir konudur. Bu sıralamada;

a. İlk sorular ilginç ve cevaplanması kolay olmalıdır.

b. Sorular genelden özele doğru giden bir sırada sorulmalıdır.

c. Sorular, mantıki bir sıra içinde ve ilgililerine göre kümelendirilmiş olmalıdır.

d. Bitiş soruları, kaynak kişide başarı duygusu veren ve yeni işbirliğine teşvik eden nitelikte olmalıdır.

5. Görüşmeciye öneriler

1. Görüşeceğiniz kişiden randevu alınız.

2. Görüşme gününden önce, görüşme konusu ile ilgili ayrıntılı bilgi elde ediniz. Görüşeceğiniz kişiye soracağınız soruları saptayınız.

3. Görüşme yerinde tam zamanında bulununuz.

4. Görüşme sırasında sorularınıza verilen cevapların önemli ayrıntılarını eksiksiz olarak yazınız, varsa görüşmenizi teyple saptayınız.

5. Görüşme bitince teşekkür ediniz.

Hatırlatma;

1. Görüşme yaparken amacınızı açık bir dille ortaya koymalısınız.

2. Davranışlarınızda ölçülü olmalısınız.

3. Heyecanlanmadan, çekinmeden rahat konuşmalısınız.

4. Kendinizi övmemelisiniz.

5. Görüşme süresince, görüşmeci ile kaynak kişi arasında duygusallığa varmayan bir yakınlık kurulmalıdır.

6. Görüşme kuralları

1. Görüşme, bir sınama veya soruşturma değildir.

Görüşmeci ne karşısındakinin bilgi düzeyini sınayan, ne de belli konularda onu sorguya çeken kişidir.

2. Görüşmeci, sorumluluğunu kavramış bir kişi olduğunu sezdirerek karşısındakinin saygısını kazanmalıdır.

3. Görüşme karşılıklı bir bilgi alışverişi değildir. Görüşmeci bilgi alan kişidir. Bu nedenle görüşmecinin kendi tutumu, görüş ve konularını görüşmeye sokması, verilen yanıtlar karşısında olumlu veya olumsuz tepki göstermesi yanlış bir davranıştır.

4. Görüşme yanlılığa çok açık bir tekniktir.

ÖRNEK

Görüşme planı;

1. Konu: Belediyenin denetleme görevi

2. Görüşmenin amacı: belediyenin bizim kent halkı için yapmış olduğu hizmetlerin değerini bilmek, belediyenin kent halkı olarak, bizlerden neler beklediğini anlama ve onları yapmaktır.

3. Kaynak kişi: Belediye zabıtası komiseri

4. Kaynak kiÅŸiye sorulacak sorular:

a. Belediyenin hangi örgütüne (birimine) bağlısınız?

b. Ana çizgileri ile ödevinizin özellikleri nelerdir?

c. Görevinizi yaparken kıvanç duyduğunuz zamanlar olur mu?

e. Görevinizi yaptığınız süre içinde başınızdan geçen ilginç bir olayı anlatır mısınız?

f. Halk olarak bizden beklentileriniz nelerdir? Size nasıl yardımcı olabiliriz?

5. Görüşme süresi: 30 dakika

6. Görüşme üzerine bir rapor hazırlanacaktır.

7. Kaynak kişiye teşekkür mektubu yazılacaktır.

7. Röportaj tekniği

Bir gazetecinin herhangi bir yeri, bir kurumu gezerek orada gördüklerini kendi görüşleri ile birleştirerek gazetesine yazmasıdır. Bir sanat değeri taşıyan bu yazılar genellikle resimlidir.

Okul gazeteleri için röportaj tekniğinden faydalı sonuç alınabilir.

Röportaj, konu olarak insanı, eşyayı, bir yeri, ayrı ayrı ele aldığı gibi, her üç konuyu da bir arada işleyebilir. Günlük olayların etkisi ile yazılan aktüel röportaj, yazarın günlerce devam ettirdiği seri röportaj şekilleri de vardır.

GÖZLEM YAPMA TEKNİĞİ

1. Gözlem nedir?

Herhangi bir olayı, o olay sırasında herhangi varlığı, o varlık üzerinde belli bir amaç ile planlı olarak inceleme yapmaya gözlem yapmak diyoruz.

Gözlem, bilimsel amaçlara uygun planlı ve dikkatli bir algıdır. Bakmak ve seyretmekle gözlem birbirinden çok farklıdır. Gözlemin yararlarını şöyle sıralayabiliriz:

a. Kişide araştırma, inceleme alışkanlığı kazandırır.

b. KiÅŸileri daha dikkatli yapar.

c. Gözlem yoluyla elde edilen bilgiler daha kalıcıdır.

d. Gözlemde kişi daha bilinçli çalışır.

e. Gözlem, öğrencinin planlı çalışmasını sağlar.

f. Gözlem, öğrencinin etkin olmasını gerektirir.

Gözlem, insanın bütün dikkatini bir araya toplayarak bütün ayrıntıları inceden inceye gözetlemesini gerektirir. Beceri, sabır ve alışkanlık isteyen bir iştir. Gözlem yapan kimse, birçok gözlemden sonra ne gibi düzenlilikler çıktı? Bunlar nelerdir diye kendi kendine sorar. Eğer bazen düzenliliklere rastlarsa bunları yeni gözlemlerinde de kontrol eder. Düzenliliklerin araştırılması, gözlem ve anlatımın kaçınılmaz bir devamıdır. Gözlem sırasında toplanan bilgilerin kolaylıkla gözden geçirilmesi için kendi içinde sınıflandırılır. Fen bilgisi derslerinde sınıflandırma önemli bir rol oynar. Gözlemler sırasında soyutlamaya gidilir.

Gözlem yoluyla pek çok şey öğrenebilirsiniz. Genellikle herkes kendini iyi bir gözlemci görür.

2) Gözlem çeşitleri:

a) Uzun süreli gözlem: Geceleyin aynı saatte ay’ın gökyüzünde bulunduğu yeri gözleme, bir tohumun çimlenip, büyüyüp çiçek açıncaya kadar geçen bütün aşamalarını gözlemek uzun süreli gözleme örnektir.

b) Kısa süreli gözlem: Bir müzenin, hayvanat bahçesinin, fabrikanın, inşaatın gezilip gözlenmesi kısa süreli gözleme örnektir.

c) Ani gözlem: Bir rastlantı sonucu yapılan gözlemdir. Bir yangının başlayıp söndürülmesi, bir trafik kazası ani gözleme örnektir.

d) Araçlı gözlem: Bir yardımcı araç kullanılarak yapılan gözlemdir. Büyüteçle kumaş ve çeşitli eşyanın gözlenmesi, mikroskop altında eşyanın, soğan zarının, amiplerin gözlenmesi, dürbün ile gökyüzünün gözlenmesi araçlı gözleme örnektir.

3) Gözlemin zamanı

a) Konunun işlenmesinden önce yapılan gözlemler: Bu konu ile ilgili bir film olabilir. Konu işlenmeden önce film gösterilir ve gözlenir. Eskimoların yaşamı ile ilgili bir filmin gözlenmesi gibi. Böylece konu hakkında dikkat çekilmiş olur.

b) Konu işlenirken yapılan gözlem: Okullarımızda en çok başvurulan gözlem çeşididir. Sınıfa bir içeceğin getirilip gözlenmesi, bir tavşanın, kedinin gözlenmesi gibi.

c) Konunun işlenmesinden sonra yapılan gözlem: Canlı varlıklar konusu işlendikten sonra hayvanat bahçesinde yapılan gözlem gibi. Aynı şekilde beslenme konusu işlendikten sonra fırında, konserve fabrikasında yapılan gözlem gibi.

4) Gözlemin yeri

Gözlem yapılacak yer, genellikle varlıkların ve olayların doğal durumda bulunduğu yerlerdir. Yapı malzemelerinin gözlenmesi en iyi şekilde bir inşaatın yapıldığı yerde olabilir.

5) Gözlemde yardımcı araçlar:

a) Duyu organlarımızın gücünü artıran araçlar: Görme duyumuzun gücünü artırmak için büyüteç, mikroskop, işitme duyumuzun gücünü artırmak için doktorların kullandığı dinleme aleti gibi araçlar kullanırız.

b) Duyu organlarımızın yanılmasını önlemek: Uzunluk ölçmede metre, mikrometre, kompas, ağırlık ölçmede: Terazi, sıcaklık ölçmede termometre gibi araçlar kullanırız.

c) Bizim yerimize gözlem yapan araçlar: Meteoroloji gözlemleri için kullanılan; barometre, termometre, higrometre gibi araçlar, depremlerin şiddetini, yerini saptamak için sismograf gibi araçlar kullanılır. Bunlar bizim yerimize gözlem yaparlar. Sonuçlarını bize bildirirler.

6) Gözlem nasıl yapılır?

a. Gözleme başlamadan önce bir gözlem planı yapılır.

b) Gözlem yapılırken öğrencilerin duyu organları iyice çalışmalıdır. Miyop olan bir öğrenci olayları iyi göremeyebilir. Ağır işiten bir çocuk açıklamaları izleyemez.

c) Öğrenciler psikolojik olarak gözleme hazır olmalıdır.

d) Gözlemden bütün öğrencilerin aynı derecede yararlanmaları sağlanmalıdır.

ANKET UYGULAMA TEKNİĞİ

1. Tanım

Kalem, kâğıt yoluyla objenin kendisi hakkında bilgi vermesi şeklidir. Bu, araştırmalarda en çok uygulanan bir tekniktir. Kolay, ucuz ve bilgileri doğrudan toplamaya uygun oluşu tercih nedenidir.

Anketle bilgi ve veri toplama genellikle posta yoluyla yapılmaktadır. Posta ile gönderilen anketlere cevap alabilme olasılığı çok düşüktür.

Anketin imzasız doldurulması gözönünde bulundurulursa görüşme tekniğine oranla objektifliği daha yüksektir.

Anket, ancak okur-yazarlara verilebilmektedir. Bu, anket tekniğinin olumsuz yanıdır.

2. Anketin hazırlanışı

İyi bir anket hazırlayabilmek için, konunun, amacın, evren ve bunu temsil edecek örneklerinin çok iyi bilinmesi, anketi cevaplandıracak kişilerin eğitim, sosyal ve politik özelliklerinin iyice bilinmesi gerekir.

Anketin uzunluğu çok önemlidir. Çok fazla bilgi toplamak için uzun anket soruları hazırlamaya gidilmemelidir. Bazen ankete dahil edilen birçok sorunun cevabını başka kaynaklardan (kitap, ansiklopedi) bulmak mümkündür.

Anketteki sorular özelliklerine göre gruplanmalıdır. Aynı konudaki sorular bir araya getirilmelidir. Daha genel anlamdaki sorular öne alınmalı, dolaylı ve özel sorular yolu izlemelidir.

Anketle birlikte bir mektup ve bir açıklama hazırlanmalı, anketin gönderildiği kimselere, amacı, verilerin nerede kullanılacağı, neden bu çalışmaya gerek duyulduğu bildirilmelidir.

Anket, şekil bakımından iki türlü olabilir (1 açık: 2 kapalı). Bu tür anketler doldurmalı ve seçmeli tür anket de denenmektedir.

Anket posta ile gönderiliyorsa; anketin başında bir başvurma yazısı veya mektubu bulunmalıdır. Bu mektupta şu kısımlar bulunmalıdır:

a) Araştırmanın sahibi: İlk olarak araştırmanın kimin tarafından yapıldığı açıklanmalıdır.

b) Araştırmanın amacı: Burada araştırmanın hangi nedenle yapıldığı açıklanmalıdır. Bu kısım ankete katılmayı özendirecek bir nitelikte olmalıdır.

c) Güdüleyici öğeler: Açıklama mektubunda bilgi verecek olanları anketi doldurmak ve geç göndermek yönünde güdüleyici öğelere yer vermek gerekir.

d) Doldurma yönergesi: Başvurma mektubunda soruların nasıl yanıtlanacağını açıklamalıdır.

e. Anketler değerlendirilirken isim açıklanmayacağı belirtilmelidir.

PROJE YAPMA TEKNİĞİ

1. Proje nedir?

Sözlüklere göre, “proje” kelimesi, “tasarının, plan”, yapılması tasarlanan bir şeyin planı ve yapım aşamaları anlamlarına gelmektedir.

Eğitim alanında ise proje “araştırma ödevi” anlamında kullanılmaktadır. Bu nedenle araştırma ödevi yaptırarak öğretimin yönetimin eğitimde “proje yöntemi” adı verilmektedir.

Bütün alanlarda uygulanmakla birlikte, proje tekniği ülkemizde ilk kez TÜBİTAK tarafından yürütülen yarışmalarda kullanılmıştır. Fen konularında geniş uygulama alanı ve pek çok örnekleri bulunmaktır.

Fen projesi denilince de fen alanında yapılan bir araştırma ödevi akla gelmektedir.

2. Proje tekniğinin yararları

Proje çalışmaları, öğrencilere:

1. Seçilen araştırma alanının çeşitli konularıyla ilgili meraklarını giderir.

2. O alanın (fen vb.) konularına ilgi duymalarını sağlar.

3. Öğrencilerin yaptıkları projelerle ilgili konularda ilk elden (yaparak/yaşayarak) bilimsel bilgi edinmelerini sağlar.

4. Öğrencilere kendi başlarına bağımsız düşünme, çalışma ve başarma cesaretini kazandırır.

5. Öğrencilere eleştirici düşünme alışkanlığı kazandırır.

6. Öğrencilerin problem çözme tekniklerinin geliştirilmelerini sağlar.

8. Öğrencilerin kendilerine güvenlerini artırır.

9. Öğrencilerin, bilim adamlarının çaba ve çalışmalarının değerini ve güçlüğü anlamlarını sağlar.

10. Araştırma konusu ile ilgili alanda yetenekli öğrencilerin bu alana yönelip, bu alandaki ilk çalışmalarına başlamalarını sağlar.

11. Öğrencilerin, boş zamanlarının yararlı ve anlamlı etkinliklerle doldurmalarını sağlar.

Proje tekniği, bilim adamlarının sahip oldukları bilimsel tutumlarla bilimsel süreç ve becerilerinin oluşmasını sağlamak ilk basamaklardır. Öğrenciler proje çalışması yaparak hem bilimsel bilgileri edinme süreçlerini öğrenip, hem bilim adamlarının sahip oldukları davranışları kazanır, hem de proje ile ilgili konularda bilimsel bilgiler edinir, kısaca; proje çalışmaları öğrenciler için “bilimsel araştırma” denemelerindedir.

Kategori: EÄŸitim