İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinin Fene Karşı Tutumları Cinsiyete Göre
12 Temmuz 2007
İLKÖĞRETİM İKİNCİ KADEME ÖĞRENCİLERİNİN FENE KARŞI TUTUMLARI CİNSİYETE GÖRE DEĞİŞİYOR MU?
LÄ°TERATÃœR
Dünyanın pek çok ülkesinde bilimsel alanlarda çalışan kadın sayısının erkeklere oranla çok az oluşu bir çok araştırmacının dikkatini çekmiş ve cinsiyet farklılıklarını inceleyen araştırmaları beraberinde getirmiştir.(Young ve Fraser,1991;Show and Doran,1990;Smith and Walker,1985)
Kadınların bilimle ilgili mesleklerde düşük olması gittikçe artar bir biçimde göze çarpmaya başlamıştır. Bu yüzden araştırmacılar araştırmacılar önce kız ve erkek öğrencilerin fen bilimleri alanında öğrenci başarısında farklılıklar olduğunu,başarı oranının erkek öğrencilerde kız öğrencilere göre bariz bir şekilde daha yüksek olduğunu göstermiştir. (Friedler ve Tamir,1990)Daha sonra bu farklılıkların nedenleri irdelenmiş ve kız öğrencilerin fen bilimleri düşük başarı seviyeleri,onların fen bilimlerine negatif tutumları,ilgi alanlarının farklı oluşu,öğrenme tarzları ve toplumsal faktörler gibi bir çok faktöre bağlanmıştır.
Araştırmacıların pek çoğu bu faktörlerden,fen bilimlerine karşı negatif tutumlarıyla ilgili olduğunu ileriye sürmüşlerdir. (Steinkamp ve Maher,1984;Tamar ve arkadaşları,1991,Sandra ve Riesz,1995)
Fen bilimleri eğitimindeki cinsiyet farklılıkları ile ilgili diğer bazı çalışmalar ise farklı sonuçlar vermiştir. İlköğretim seviyesinde fark görülmezken,ortaokul seviyesinde bu farklılıkların dikkati çeker bir hale geldiğini bildirdiler. Bunun yanı sıra Tayland (Klainin,Fiesham ve West,1989) ve Kuveyt’te (Al Ethen ve Wilkinson,1988) yapılan araştırmalar,diğer araştırmaların tersine,kız öğrencilerin erkek öğrencilere oranla fen bilimlerinde daha başarılı olduklarını göstermiştir. Ayrıca bazı araştırmalar (Steinkamp ve Maher,1984;Wenston,1974) farklılıkların yaş ilerledikçe azalmaya başladığını ileri sürmektedir.
PROBLEM
Kaynakçada bahsedilen çalışmalar genellikle Amerika ve İngiltere gibi gelişmiş ülkelerde gerçekleştirilmiştir. Bu iki ülke dışında şu ana kadar sonuçlanmış çok az çalışma yer allıyor. Çalışmalar genellikle öğrenci başarısı ve tutumlarındaki değişiklikler üzerinde yoğunlaşıyor. Türkiye’de Karadeniz Bölgesinde halen sonuçlanmamış bir çalışma yürütülmektedir.
Geniş çaplı olmasa da bu çalışma,fene karşı tutumdaki cinsiyete dayalı farklılıkların Türkiye’de seçilmiş bazı ilköğretim okullarındaki öğrenciler için de söz konusu olup olmadığını inceleyecektir.
Ankara’da iki ilköğretim okulunda yapılan bu çalışma eğitim gören 6,7 ve 8.sınıf öğrencilere uygulanmak üzere aşağıdaki sorular temel alınarak incelenecektir.
1) Fene karşı tutumda cinsiyet farklılıkları var mı?
2) Farklılıklar sınıf seviyesine göre değişiyor mu?
YÖNTEM
Bu çalışma Ankara’daki ilköğretim 6,7 ve 8.sınıf öğrencilerinin fene karşı tutumlarını cinsiyet ve sınıf seviyelerine göre inceleyecektir. Çalışma öğrenme koşulları dikkate alınmış ve eğitim konusunda denk sayılabilecek iki okul seçilmiştir. (Avni Akyol İlköğretim Okulu-Konutkent ve Afşin Bey İlköğretim Okulu-Batıkent) 9 sorudan oluşan bir anket düzenlendi.
VERÄ°LERÄ°N ANALÄ°ZÄ°
Verilerin analizi t tablosu ile deÄŸerlendirildi.
ÖRNEKLEM
Ankara’da ilköğretim kurumlarından 2 tanesi seçildi, Anket 6. 7.ve 8.sınıflara sorular değiştirilmeden uygulandı. Çalışma 251 öğrenci ile gerçekleştirildi. 7 anket ise değerlendirilmeye alınmadı.
Kız ve erkek öğrenci sayısı sınıflara göre aşağıdaki tablolarda belirtilmiştir.
AVNİ AKYOL İLKÖĞRETİM OKULU(KONUTKENT)
SINIF
KIZ
ERKEK
TOPLAM
16
22
38
25
20
45
20
22
42
TOPLAM
61
64
125
AFŞİN BEY İLKÖĞRETİM OKULU(BATIKENT)
SINIF
KIZ
ERKEK
TOPLAM
22
22
44
12
12
25
29
21
50
TOPLAM
64
55
119
SINIFLARA GÖRE TOPLAM
SINIF
KIZ
ERKEK
TOPLAM
38
44
82
38
32
70
49
43
92
TOPLAM
125
119
244
SINIRLILIKLAR
Bu çalışma sadece Ankara’da bulunan 2 okulu kapsamaktadır.
BULGULAR
Anket sorularına verilen cevaplar kız ve erkek öğrencilere göre dağılım yüzdeleri aşağıdaki tablolarda belirtilmiştir.
1.‘ Doğa ve doğada meydana gelen olaylar ilgimi çeker.’
Kesinlikle Katılmıyorum
Katılmıyorum
Kararsızım
Katılıyorum
Kesinlikle Katılıyorum
KIZ
% 0,80
%0,80
%11,24
%44,75
%42,41
ERKEK
% 5,81
%2,56
%16,82
%37,81
%36,9
2. ‘Doğa ve doğada meydana gelen olayların nedenlerini merak ederim.’
Kesinlikle Katılmıyorum
Katılmıyorum
Kararsızım
Katılıyorum
Kesinlikle Katılıyorum
KIZ
% 1,61
%4
%6,43
%45,64
%42,41
ERKEK
% 9,24
%10,08
%10,34
%30,24
%40,10
3. ‘ Fen Bilgisi dersindeki konular ilgimi çeker.’
Kesinlikle Katılmıyorum
Katılmıyorum
Kararsızım
Katılıyorum
Kesinlikle Katılıyorum
KIZ
% 3,20
%8,70
%22,40
%30,44
%35,25
ERKEK
% 8,40
%11,76
%21,84
%25,21
%32,77
4. ‘Fen Bilgisi dersi en sevdiğim derslerden biridir.’
Kesinlikle Katılmıyorum
Katılmıyorum
Kararsızım
Katılıyorum
Kesinlikle Katılıyorum
KIZ
% 7,20
%13,60
%30,40
%24,80
%24
ERKEK
% 15,12
%24,36
%15,96
%26,05
%18,48
5. ‘Fen Bilgisi derslerinde çok sıkılırım.’
Kesinlikle Katılmıyorum
Katılmıyorum
Kararsızım
Katılıyorum
Kesinlikle Katılıyorum
KIZ
% 6,36
% 13
% 14,12
% 30,40
%36
ERKEK
% 9,24
%13,44
%11,76
%37,81
%27,73
6. ‘Fen Bilgisi dersini anlamakta güçlük çekerim.’
Kesinlikle Katılmıyorum
Katılmıyorum
Kararsızım
Katılıyorum
Kesinlikle Katılıyorum
KIZ
% 13,57
%24
%20
%26,42
%16
ERKEK
%13,44
%25,21
%24,36
%16,8
%20,16
7. Fen Bilgisi dersindeki konuları zor ve karmaşık buluyorum.’
Kesinlikle Katılmıyorum
Katılmıyorum
Kararsızım
Katılıyorum
Kesinlikle Katılıyorum
KIZ
% 20,01
% 24,81
% 22,40
% 14,34
% 18,41
ERKEK
% 14,28
% 16,8
% 24,36
% 24,36
% 20,16
8. ‘Fen Bilgisi dersinde başarılı olamıyorum.’
Kesinlikle Katılmıyorum
Katılmıyorum
Kararsızım
Katılıyorum
Kesinlikle Katılıyorum
KIZ
% 24,02
%18.41
%19.24
% 27.13
% 11.20
ERKEK
% 14.28
%21.84
% 18.48
% 22.68
% 22.68
9. ‘Fen Bilgisi dersini anlamak için elimden geldiğince çalışırım.’
Kesinlikle Katılmıyorum
Katılmıyorum
Kararsızım
Katılıyorum
Kesinlikle Katılıyorum
KIZ
% 1.20
% 2.40
% 10.10
% 34.19
% 52
ERKEK
% 7.56
% 13.44
% 26.05
% 52.94
Anket sonuçlarının puanlanması yapıldıktan sonra,genel,6. 7.ve 8.sınıfların ayrı ayrı ortalamaları,standart sapmaları ve thesap değerleri tablodaki gibidir.
ÖRNEKLEM
t hesap
(n-2)
(Örneklem sayısı-2)
GENEL
1.1033
242
6.SINIFLAR
0,019
80
7.SINIFLAR
0,766
58
8.SINIFLAR
1,501
90
a=0.01 için thesap=2.66;a=0,05 için thesap=2 ( nd=60)
a=0,01 için thesap=2,62;a=0,05 için thesap=1,98 (nd=120 ve yukarısı)
Fene karşı tutumun sınıflara göre değişip değişmediğine bakmak için 6.7.ve8.sınıfların ortalaması bulunmuştur. Bu veriler ise şöyledir;
SINIF
ORTALAMA
34,32
29,87
32,13
Yukarıdaki tabloyu grafik şeklinde ifade edersek;
SONUÇ VE YORUM
Araştırmada elde edilen sonuçlardan bir tanesi,bu konuda daha önce yapılan bazı araştırmalar gibi,kız ve erkek öğrencilerinin fene karşı tutumlarında cinsiyete dayalı anlamlı bir fark saptanmamıştır.
Araştırmada elde edilen diğer bir sonuç ise 6.7.ve 8.sınıfların ortalamalarının karşılaştırılması ile elde edilmiştir. Sınıflara göre fene karşı tutum ölçülmüştür. Buna göre 6.sınıfta fene karşı tutum en yüksekken bu oran 7.sınıfta azalmış,8.sınıfta ise biraz yükselmiştir. Yaş arttıkça fene karşı tutumun negatif yönde olması beklenirken 8.sınıfta tekrar bir artış göstermiştir. Bunun nedeni 8.sınıfta öğrencilerin sınavlara hazırlanırken fene karşı ilgilerinin artması şeklinde yorumlanabilir.
Sorulara verilen cevapların kız ve erkek öğrencilere göre dağılım yüzdelerine bakıldığında anlamlı bir fark görülmemekle beraber kız ve erkek öğrencilerin,Fen Bilgisi dersini anlamak için ellerinden geldiğince çalıştıkları görülmektedir.
Çalışmanın sınırlılıklarından dolayı kırsal kesimde bulunan öğrencilerin fene karşı tutumları ölçülememiştir. Kırsal kesimde yapılacak araştırmanın sonuçlarının farklı olacağı beklenmektedir.Çünkü kırsal kesimde bulunan ailelerin kız çocuklarının eğitimi hakkındaki tutumları,kız öğrencilerinin bilimsel konulara olan ilgilerini olumsuz yönde etkilemektedir. Gözlemler sonucunda,kırsal kesimde kız çocuklarının sosyal olarak bilimden uzaklaştırıldığı ve tüm eğitim düzeylerinde erkek öğrencilerin kızlara oranla daha fazla ilgi gösterdiği ortaya çıkıyor. (Nalbantoğlu,1997)
KAYNAKÇA
Bayraktar Şule ‘Türkiye’de Orta Öğretim Düzeyinde Fen Bilimleri Öğrenci Başarısındaki Cinsiyete Dayalı Farklılıklar’,Ohio University
‘Eğitimde Cins Ayrımcılığı’Özel Dosyası,Öğretmen Dünyası,1996 ,s:199
Ergen H, ‘Cinsiyete Dayalı Farklılıklar’Hacettepe Üniversitesi Sosyoloji Bölümü
Nalbantoğlu Ünal, ‘Kadın ve Bilim’,Bilim Teknik Dergisi
Mayıs 1997
Särensen, K., “Towards a Feminized Technology?” Social Studies of Science,
Åžubat 1992.
Türkiye’de Kadın Eğitimi Birinci Uluslararası Konseyi Bildirileri, M.E.B.
Haziran 1992.
Kategori: EÄŸitim