İnternette Eğitim Ve Sanal Sınıflar
12 Temmuz 2007
İNTERNETTE EĞİTİM VE SANAL SINIFLAR
EBUBEKİR AÇIKGÖZ
LİSANS TEZİ
TEZ DANIÅžMANI
YRD. DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM BÜLBÜL
T.C.
GAZİ ÜNİVERSİTESİ
ENDÜSTRİYEL SANATLAR EĞİTİM FAKÜLTESİ
BİLGİSAYAR EĞİTİMİ BÖLÜMÜ
ANKARA, 1999
DEĞERLENDİRME
Bu araştırma Gazi Üniversitesi, Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi,
Bilgisayar Eğitimi Bölümü’ ne esas olmak üzere kabul edilmiştir.
İlgili Danışman :
Üye :
Üye :
Tarih :
Bu tez Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi yazım kurallarına uygundur.
ÖNSÖZ
Günümüzde, bilgisayarın hayatımızın önemli bir parçası olduğu konusu tartışılmaz bir gerçektir. Bilgisayarın yaşamımızla bu kadar iç içe olduğu bu durumda her alanda olduğu gibi eğitim alanında da gelişmeler görülmektedir. Eğitim alanında bilgisayar kullanımı, bilgisayardan ve bilgisayar teknolojilerinden eğitim için en etkili biçimde yararlanma yollarından biriside günümüzde yeni yeni oluşumlar içine giren ve henüz tam olarak yapılanmamış olan internet tabanlı (web - based) eğitimdir.
Bu konudaki bilgi ve yapılandırma eksikliklerini gideren tam bir kaynağın olmayışı dikkatleri çekmektedir. İnternette eğitim ve buna bağlı olan sanal sınıf uygulamaları hakkında bilgilendiren bir kaynak arayışı, beni bu çalışmanın hazırlanmasına sevk etmiştir.
Çalışmada konu hakkında yetersiz kaynak ve uygulama alanının olmayışı, Konunun genel hatlarıyla incelmiştir. Konunun ayrıntılarına girmekten çok genel hatlarıyla anlatılmıştır. Konudaki yazım hataları ve anlam bütünlüğündeki hatalardan arındırılmaya çalışılmıştır. Olası hatalar için yine de inceleyenlerden ve danışman hocamdan özür diliyorum.
Ebubekir AÇIKGÖZ
Haziran, 1999
TEŞEKKÜR
Çalışmalarım boyunca değerli yardım ve katkılarıyla beni yönlendiren değerli hocam Yrd. Doç. Dr. Halil İbrahim BÜLBÜL’ e kaynak ve konu bütünlüğünde bana yardımcı olan uzaktan eğitim vakfı başkanına ve çalışanlarına ve beni manevi destekleriyle yalnız bırakmayan arkadaşlarıma, hem maddi hem manevi konuda en büyük yardımcım olan aileme teşekkürü bir borç bilirim.
ŞEKİLLER LİSTESİ
Åžekil 1 55
Åžekil 2 71
Åžekil 3 72
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 1 9
Tablo 2 30
Tablo 3 31
Tablo 4 57
İÇİNDEKİLER
Sayfa
ÖNSÖZ I
TEŞEKKÜR II
ŞEKİLLER LİSTESİ III
TABLOLAR LİSTESİ IV
İÇİNDEKİLER V
BÖLÜM 1
GİRİŞ 10
PROBLEMİN TANIMI 11
AMAÇ 11
ÖNEM 12
SAYILTILAR 12
SINIRLILIKLAR 13
TANIMLAR 13
BÖLÜM II
YÖNTEM 14
EVREN VE ÖRNEKLEM 14
ARAŞTIRMA MODELİ 14
VERİLERİN TOPLANMASI 15
BÖLÜM 3
1. EĞİTİMDE YENİ MODEL ARAYIŞLARI 16
1.1. EĞITIMDE KULLANıLAN MODELLER 19
1.2. EĞITIM MODELLERI İÇIN KULLANıLAN TEKNOLOJILER 21
1.2.1. AĞ ORTAMı 21
1.2.2. MULTIMEDIA 22
1.2.3. TAŞıNMA 23
2. YENİ İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN EĞİTİM SÜRECİNEKİ ÖNEMİ 24
2.1. YENI ILETIŞIM TEKNOLOJILERI KAVRAMı 24
2.1.1. KARŞı1ıK1ı ETKILEŞIM 25
2.1.2. KITLESIZLEÅžTIRME 25
2.1.3. EŞZAMANSıZ OLABILME 25
2.2. İLETIŞIM TEKNOLOJILERININ SıNıFLANDıRıLMASı 32
BÖLÜM 4
1. İNTERNET NEDİR? 33
1.1. İNTERNET VE TARIHÇESI, 34
1.2. İNTERNET’IN BUGÜNKÜ DURUMU 35
1.3. İNTERNET’IN BAĞLANTıSı NASıL YAPıLıR? 36
1.3.1. İNTERNET BAĞLANTıSı İÇIN GEREKLI BILGISAYAR SISTEMI 36
1.3.1.1. MODEM 36
1.3.1.2. İLETIŞIM PROGRAMı 37
1.3.1.3.TELEFON HATTı 37
1.3.1.4. BAĞLANTı TÜRÜ 37
1.4. İNTERNET’IN SUNDUĞU SERVISLERDEN BAZıLARı 38
1.4.1. ELEKTRONIK MAIL 38
1.4.2. TELNET 38
1.4.3. FTP 39
1.4.4. GOPHER 39
1.4.5. WHOIS 39
1.4.6. WAIS 39
1.4.7. USENET 40
1.4.8. WWW 40
1.5. İNTERNET’IN ÖZELLIKLERI 41
1.6. İNTERNETIN SAĞLADıĞı OLANAKLAR 42
2. İNTERNETTE EĞİTİM 43
2.1. İNTERNET EĞITIMIMIN ÖZELLIKLERI 45
2.2. İNTERNET’IN EÄžITIMIN KALITESINI ARTıRACAK VE YENIDEN YAPıLANMASıNı SAÄžLAYACAK HUSUSLAR 49
3. İNTERNETTE EĞİTİMİN EĞİTİM SÜRECİNDEKİ ÖNEMİ 49
3.1. İNTERNET EĞITIMI UYGULAMASıNıN BAŞARıLı OLABILMESI İÇIN GEREKLI HUSUSLAR 50
4. İNTERNET EĞİTİMİ UYGULAMASINA ÖRNEKLER 54
4.1. OHIO ÜNIVERSITESI VE SAKARYA ÜNIVERSITESI UYGULAMALARı 54
4.2. INTERNET EĞITIMI UYGULAMASıNDAKI ÖĞRENCILERININ İNTERNET EĞITIMI HAKKıNDAKI GÖRÜŞLERI 54
4.3. İÇERDIKLERI PROGRAMLARıN DAĞıLıMLıMıNA GÖRE DÜNYADA İNTERNET EĞITIM KURUMLARı 58
5. İNTERNET EĞİTİMİNDE SANAL SINIFLAR 58
5.1. SANAL SıNıF ORTAMı İÇIN GEREKSINIMLER 61
5.2. SANAL SıNıF ORTAMı İÇIN BIR DERSIN HAZıRLANMASı 62
5.3. SANAL SıNıF ORTAMı İÇIN ÖĞRETIM MATERYALI GELIŞTIRILMESI 63
5.3.1. KULLANıCı GRUBUNUN ÖZELLIKLERININ BELIRLENMESI 66
5.3.2. ÜNITELERIN GENEL AMAÇLARıNıN BELIRLENMESI 67
5.3.3. İÇERIK ANALIZININ YAPıLMASı 67
5.3.4. ÖĞRENME STRATEJISININ BELIRLENMESI 67
5.3.5. ÖĞRENME STRATEJISINE UYGUN OLARAK BILGININ ORGANIZASYONUNDA KULLANıLACAK YAKLAŞıMıN BELIRLENMESI 68
5.3.6. MATERYALIN GELIÅžTIRILMESI 68
5.3.6.1. KAVRAM HARITASıNıN GELIŞTIRILMESI 68
5.3.6.2. HIKAYE TAHTASı (STORY BOARD) HAZıRLANMASı 69
5.3.6.3. PROGRAMLAMA 69
5.3.6.4. DEÄžERLENDIRME 69
5.4. İNTERNET ORTAMıNDA FIZIK II DERSININ HAZıRLANMASı 70
BÖLÜM 5
SONUÇ VE ÖNERİLER 74
KAYNAKLAR 76
ÖZGEÇMİŞ 78
BÖLÜM 1
GİRİŞ
Hızla gelişen teknolojiler ve bu gelişmelere ayak uydurmaya çalışan her alanlarda yaşanan gelişmeler. Her alanda olduğu gibi eğitim alanında da gelişmelerden maksimum faydalanma için çalışmalar gerçekleşmektedir.
Yeni bir medya olan internet Ağı’nın iletiÅŸim sürecinde yarattığı temel avantajlarının, uzaktan eÄŸitim sürecidne uygulanması için ortaya koyduÄŸumuz önerileri içeren oryantasyon sürecini, ekonomik koÅŸullar üzerinde konumlandırmayı uygun görmekteyiz. Çünkü, uzaktan eÄŸitim modellerinin en temel amacı olarak kabul edilen, yüzbinlerce kiÅŸiye eÄŸitim verebilme hedefine internet ortamlı eÄŸitim sürecinde ancak tüm bireylerin bilgisayar sahibi olması ve internet ağına baÄŸlanabilme koÅŸulunu gerçekleÅŸtirmeleri sonucu ulaşılabilir.
Bilgisayar ve internet kullanımının finansal açıdan optimum kullanabilirlik düzeyine getirmesi, ilaveten, sanal eÄŸitim kuruluÅŸlarının olası ticari eÄŸilimlerinin yönünun ne olması gerektiÄŸi ile ilgili öneriler yer alacaktır. Bu konuda üzerinde önemle durulan bir diÄŸer husus ise oryantasyon önerisinin yalnızca ülkemiz gerçekleri göz önüne alınarak hazırlanmış olmasıdır. Kısaca sözü edilen çalışma, ülkemizde internet’in uzaktan eÄŸitim sürecine adaptasyonunu saÄŸlamaya yöneliktir, Bu koÅŸulların ve önerilerin diÄŸer ülkelere göre farklılık gösterebileceÄŸi göz ardı edilmemelidir.
Bu çalışmada ise eğitimin yeni model arayı ve teknolojinin gereksinimi olarak ortaya çıkan internette eğitim kavramı ve bu kavrama ilişkin konular incelenmektedir.
PROBLEMİN TANIMI
Problem; günümüz teknolojisi olan bilgisayar ve beraberinde gelen iletişim teknolojilerinden internetin eğitimde kullanımı , eğitime kazandırdıkları, bununla birlikte bu eğitim modelinin dezavantajları avantajları incelenmesi. Eğitimde yeni model arayışları ile birlikte gelişen teknolojilerin eğitime yeni bir model olarak öngörülmesi, internet eğitimininde uygulamalar nasıl olur konuları incelenecektir.
AMAÇ
Bu çalışmada internette eğitiminin önemini yeni model olan internet eğitimi ve sanal sınıflar hakkında yetersiz ve uygulamaya yönelik bilgi eksikliklerini gidermek ve bu alandaki bir eksiği gidermek amacı hedeflenmiştir.
Burada aynı zamanda şu sorulara da cevap aramaya çalışılmıştır.
1. EÄŸitim sisteminin eksiklikleri ve yeni eÄŸitim sistemleri neler olabilir?
2. Eğitim sistemindeki sınırlılıkları nasıl kaldırılabilir?
3. İnternet eğitimi nedir nasıl uygulanır?
4. Sanal sınıflar nasıl işler ve ne gibi avantajalrı vardır?
ÖNEM
Günümüz eğitim sistemindeki aksaklıklar herkes tarafından bilinmektedir. Eğitimimizi bu yetersizliklerden kurtarmak ve daha verimli ve etkili bir eğitim için iletişim ve bilgisayar teknolojilerinden her alanda olduğu gibi eğitim alanında da kullanılmasıyla bu yetersizlikler en aza indirgenmelidir. Dünyada birçok uygulaması olan ve başarıyla yürütülen bu sistemler geleceğin eğitim sistemleri olmaya kesin adaylardır. Bu konunun yeterince irdelenmesi ve gerekli alt yapı hazırlıklarının yapılması gerekmektedir. Eğitimin en verimli şekilde uygulanması bu yöntemle olacaksa neden hala bu konuda yeterli inceleme ve araştırma ve alt yapı çalışmaları yapılmamakta?
SAYILTILAR
Bu araştırmanınn temelinde şu sayıltılar yer almaktadır.
Araştırmada kullanılan veri toplama aracı geçerli ve güvenilirdir.
Konuyla ilgili elde edilen kaynaklar araştırma sınırlılıkları içerisinde ilgili kaynakları temsil edebilecek düzeydedir.
Araştırılan kaynakların sahipleri bu konuda uzman kişi ve kuruluşlardır.
SINIRLILIKLAR
Kaynakların daha çok internet ortamından erişim gerektirmesi nedeniyle yeterince internet erişimi sağlayamama, ayrıca bulunan kaynakların ingilizce olması kapsam bakımından internette eğitim ve Sanal sınıflar ile ,süre açısından sadece bu konuyla ilgilenilmemekle birlikte 3 ay ile sınırlıdır.
TANIMLAR
İnternet : İnternet dünya üzerinde milyonlarca kişinin sürekli
iletişim içinde olduğu bir bilgisayar sistemi olarak
tanımlanmaktadır
Multimedia : Birden çok ortamın; ses, görüntü vb bir arada
kullanılmasıyla oluşturulmuş ortamdır.
On-line :İnternet üzerinden bağlantı yapılmış internet üzerinden
bilgi alışverişine imkan sağlayan bir yapıdır.
Sanal Sınıf : Sınıf ortamının özelliklerini barındıran ve daha da fazlasını sunan gerçeğine benzetilmiş eğitim ortamı,sınıf.
BÖLÜM II
YÖNTEM
Bu bölümde araştırmada kullanılan evren ve örneklem, araştıma modeli, verilerin toplanması, verilerin çözümlenmesi ve yorumlanması yer almaktadır. Bu çalışma genel tarama modelinde, literatür taraması ve çeviriye dayalı olarak yürütülmüştür.
EVREN VE ÖRNEKLEM
Çalışmaların evrenini İntenet ve Eğitim ile ilgili kitaplar , konu ile ilgili makaleler , dergiler, seminerler, konferanslar ve internetten konuya ait sayfalar oluşturmaktadır.
Çalışmanın örneklemi kaynakçada belirtilen kaynaklar oluşturmaktadır.
ARAŞTIRMA MODELİ
Araştırmada internet ve eğitim incelendiğinden tarama modelinde yürümüştür. Böylece araştırma amaçları doğrultusunda literatürdeki, bilgiler taranıp yorumlanmış , bir çoğu da denenmiştir. Uzman kanısı alınarak yapılması gereken çalışmalar saptanmıştır.
VERİLERİN TOPLANMASI
Araştırma için gerekli kuramsal verilerin toplanamsı konuyla ilgili literatürden (Kitap , makale, dergi, seminer , konferans ve internet sayfalarından ) sağlanmıştır. Literatür taramasından elde edilen veriler , kuramsal kısmın oluşturulması ve eğitimde yeni bir model olan internette eğitmin önemi ve gerekliliğini belirtmek amacıyla kullanılmıştır.
Taranan kaynakların büyük bir kısmı İngilizce olduğundan bu bilgilerin Türkçeye çevrilmesi gerekmiştir. Yazılı kaynakların yanında İnternetten ve konuyla ilgili uzaktan eğitim dergilerinden de yararlanılmış. .
VERİLERİN ÇÖZÜMLENMESİ VE YORUMLANMASI
Bu çalışmada elde edilen veriler, eğitimin yeni gereksinimler içinde olduğu ve internetin bu gereksinimleri karşılayabilecek bir taban olması anlatılmış ve yorumlanmıştır. Bunun için konu üzerinde oldukça fazla çalışmaları olan uzaktan eğitim vakfından ve diğer kaynaklar üzerinde yoğun bir çalışma yapılarak hedefim doğrultusunda çalışmalar yorumlanmıştır.
BÖLÜM 3
Bu bölümde eğitim sistemindeki yetersizliklerle birlikte teknolojideki gelişmeler doğrultusunda yeni eğitim modelleri arayışı yer almaktadır.
1. EĞİTİMDE YENİ MODEL ARAYIŞLARI
Bugünkü çağdaş toplum, gelmiş geçmiş toplumlardan en ileri düzeyde bir entelektüel teknolojiye sahip bulunmaktadır. Çağdaş insan teknolojiyi, yaşamının en etkin bir öğesi olarak görmektedir (Alkan, 1996). Ortaya çıkan yeni ve farklı durumlar ise, diğer yandan geçmiş, halihazır ve geleceğe yönelik sorunlardan yeni ve farklı çözümlemeler ortaya çıkarmanın gereğini de hızla önemlileştirmektedir. Bilimsel, akılcı, dinamik, pratik, etkin, kaliteli ve özü yakalayan sihirli yeni yönetsel anlayışların nasıllarını çözümlemek ve dönüşümlendirmek, başka harika zaferlerin yanı sıra çağdaş eğitim alanında yepyeni başarıların yeni imzalarını çok büyük bir sevinçle karşımıza çıkarabilecektir.
Yurt dışı tur düzenleyen ÅŸirketlerin kapılarını aşındıran seyahat tutkunlarını motive eden temel içgüdü “rüya satın almak”tır. Başımızı yastığa koyduÄŸunuzda, uykuya dalınca göreceÄŸimiz rüyanın kurgusu sizin. elinizde deÄŸildir. Bir uzaktan kumanda cihazı ile sevmediÄŸiniz bir rüyadan diÄŸerine geçemezsiniz. Ter içinde uyanıncaya kadar rüyanıza mahkûmsunuz. Ama artık Cyberspace (Sibernetik boÅŸluk) baÅŸlığınızı takınca istediÄŸiniz rüyayı görüp, düğmelerle senaryosunu deÄŸiÅŸtirebileceksiniz, iletiÅŸim teknolojisi, rüyalarımıza da yeni boyutlar kazandırmaya baÅŸladı (Rigel, 1993).
Bütün, bu yeni geliÅŸmeler sözlü, yazdı, resim ya da sembollerle yapılan iletiÅŸimin giderek daha önemli ve öncelik alarak yeni bir teknolojik güç olduÄŸunu ortaya çıkarmaktadır. İletiÅŸim içinde, “konuÅŸma sanatı” da oldukça önemli konuma sahiptir. Alman “Fokus” dergisinin araÅŸtırmasına göre; iyi konuÅŸabilen insanlar, iÅŸ hayatında daha baÅŸarılı oluyorlar. Uzmanlara göre konuÅŸma sanatında ilerlemiÅŸ biri, kendi inisiyatifini daha kolay kullanabiliyor, sosyal temaslarda kendini daha güvenli hissederek daha baÅŸarılı oluyor, daha esnek, daha kolay karar verebiliyor, daha iyi bir takım ruhuna sahip ve bütün kararlarını daha baÅŸarılı bir ÅŸekilde uygulatabiliyor. Bu insanların daha baÅŸarılı olmaları doÄŸal deÄŸil mi? (Yeni Yüzyıl, 1996:24), Yabancı dil ve ihracat konusunda eÄŸitimli yöneticilere sahip olan iÅŸletmeler, dış pazarlara açılırken bilgilerin toplanması, tercümesi ve yorumlanması konusunda maliyetleri azaltmakta ve ihracat faaliyetinde kritik bir rol oynamaktadırlar (Ural, 1996:35).
Her birimiz birer iletiÅŸim uzmanıyız, olmamız da gerekir. Çünkü her zaman ya bilgi, duygu ve düşüncelerimizi birine aktarma ya da birinin bilgi, duygu ve düşüncesini alma durumuyla karşı karşıyayız. İnsanoÄŸlunun doÄŸası da bu durum için oldukça uygun. Kısaca uyku dahil, yaÅŸamımızın her anında tıpkı soluk aldığımız gibi, birbirimizle iletiÅŸiyoruz. İletiÅŸim, insanlar için oksijen kadar önemli. “iletiÅŸim her zaman her yerdedir”; insan istese de istemese de bir iletiÅŸim ağı içinde yaÅŸamaktadır ve iletiÅŸim kurmaması olanaksızdır. YaÅŸamımız boyunca hep ama hep kullandığımız sözcüklerin arkadaÅŸlarımız, dostlarımız, ailemiz, çocuklarımız ve öteki bireyler üzerinde, ne tür etkilere sahip olacağını saptamak üzere, binlerce ileti arasından ayrımlayarak alacağımız iletileri seçme yöntemine ulaÅŸma arayışı içerisinde olmuÅŸuzdur (Demiray, 1994:3),
Günümüzde bilgisayar ve internetin ulaÅŸtığı boyut yeni bir kavramı daha ortaya çıkardı. Dünya üzerinde farklı dili konuÅŸan, farklı iklimlerde yaÅŸayan, farklı ırklardan insanlar internet ile ortak bir kültürün bireyleri olmaya baÅŸladı. Küresel toplumların bireyleri olan bu insanlar aynı pazarın müşterileri oldu, ortak eÄŸlenceleri paylaÅŸtılar, aynı bilgilerle geliÅŸtiler. Böylelikle internet daha geniÅŸ çaplı bir küreselleÅŸmenin zemini oldu. Hiç Fransa’ya gitmeden bilgisayar ekranından Paris’i gezen bir Türk ile Fransa dışına çıkmadan Amerika’nın önde gelen müzelerini ziyaret eden bir Fransız daha ortak ÅŸeyler paylaÅŸtılar. Toplumlar arası bu etkileÅŸimlerin pazarlara yansımasının bundan sonra çok daha fazlası olması beklenmektedir. internet insanlarının alış veriÅŸ alışkanlığının deÄŸiÅŸmesi umulmaktadır. Bunun yanı sıra telefon ve faksın saÄŸladığı bir çok iletiÅŸim imkanının da yerini alacaktır. internet’in en çok etkileyeceÄŸi alanlardan biri de medya olacaktır, Medyanın araçları arasında yer alan TV, gazete, dergi gibi yayınlarda, internet’in altında birleÅŸecek ve internet, en yaygın teknolojik medya olacaktır (Cronin, 1996 22:23).
BirleÅŸmeye yönelik öngörüler günümüzde adım adım gerçekleÅŸmekte ve çaÄŸdaÅŸ iletiÅŸimin yenilikler dolu dünyası her geçen gün daha fazla sürprizlerle, insanoÄŸlu’nun karşısına çıkmaktadır.
Alkan’ın dediÄŸi gibi (1995), “bireysel ve toplumsal düzeylerde insan yaÅŸamını ÅŸekillendiren ve yönlendiren en önemli olgulardan birinin eÄŸitim olması, çağımızda bu önemli alanın bilimselleÅŸmesi ve etkili biçimde uygulamaya konması, eÄŸitim bilimlerinin ve eÄŸitim teknolojisinin kitle eÄŸitim boyutunu oluÅŸturan uzaktan eÄŸitimin geliÅŸmesine yol açmıştır”. Bu uygulamayı saÄŸlayan temel faktörlerden biri de teknolojik ürünlerdir. Uzaktan eÄŸitimde kullanılan bu teknolojiler çok farklı ÅŸekillerde sınıflandırılmaktadır. EÄŸitim amaçlı olarak bu teknolojileri Dündar ve Hengel Tablo 2′de görüldüğü gibi üç ana grupta toplamaktadırlar. Bunlardan birincisi yazılı metine dayalı mektuplu çalışmalardır. Bunlar, E-mail yoluyla yapılan video teyp, teyp kaset, CD-ROMlu materyallerle desteklenmektedir. İkincisi yazılı materyallerle veya diÄŸer teknolojilerle desteklenebilen televizyonlu eÄŸitim uygulamalarıdır. Televizyonla eÄŸitim tek yönlü sistemle olabildiÄŸi gibi çift yönlü sistemle de (narrowcast) olabilmektedir. Üçüncüsü ise bilgisayar ağıyla gerçekleÅŸen uzaktan eÄŸitim uygulamasıdır. Uzaktan eÄŸitimin bu tür uygulamasına online veya sanal (virtual) eÄŸitim denilmektedir. Bu uygulamada bilgisayar ağı ile tüm dünyaya ulaÅŸabilmek mümkün olabilmektedir.
Uzaktan eğitim; eğitim teknolojisi ve uzaktan öğretim kanalları ile eğitici ve öğrencinin fiziksel olarak birbirinden uzak oldukları bir ortamda
gerçekleşen, eğitim-öğretimi ülkenin her yerine, her bireyine ulaştırabilen
çağdaş bir öğretim modelidir. Bu sistemin temelinde, kişinin kendi kendine öğrenmesini kolaylaştıran kanallar bulunmaktadır. Bu kanallardan biri de bilgisayardır.
1.1. Eğitimde Kullanılan Modeller
Günümüzde eÄŸitim literatüründe sık rastlanan eÄŸitim teknolojisi uygulamaları (mikro öğretim, tele okul, tele kolej, televizyon okulu, internet okulu vb.), eÄŸitimde kitle iletiÅŸimi ve bilgisayar teknolojisini eÄŸitim süreçlerinin ayrılmaz bir parçası haline getirmiÅŸ bulunmaktadır. Bu durum yeni uygulamaları ve modelleri gündeme getirmektedir. Özellikle bilgisayar tabanlı sınıf ortamlarının oluÅŸturulması yeni eÄŸitim modellerini doÄŸurmakta, yeni modellerin uygulanabilmesi için de yeni teknolojilere ihtiyaç bulunmaktadır. Bu yeni modeller üzerinde durduÄŸumuz zaman yeni sınıf anlayışı hakkında da bilgi edinebiliriz. Eski model, yeni model ve bu yeni modellerin ihtiyaç duyduÄŸu teknolojileri Tablo 1′de görüldüğü gibi açıklamaya çalışmıştır.
ESKİ MODEL
YENİ MODEL
TEKNOLOJİK İHTİYAÇ
Sınıfta yapılan dersler
Kişisel araştırma
Bilgiye eriÅŸimi olan aÄŸ ortamındaki PC’ler
Pasif özümleme
Çıraklık
Yeteneklerin geliÅŸtirilmesi ve simulasyonlar gerekli
Yalnız çalışma
Ekiple öğrenme
Ortak çalışma araçlarından ve E-mail’den yararlanma
Herşeyi bilen öğretmen
Klavuz olan öğretmen
Ağ ortarnında uzmanlara ulaşmaya dayalı
Değişmeyen içerik
Hızla değişen içerik
Ağları ve yayın gereçlerini gerektirir
Homojenlik
Çeşitlilik
Değişik erişim gereçleri ve yöntemlerini gerektirir
Tablo l : Değişen Eğitim Modelleri ve Teknolojik İhtiyaç
Yeni eğitim modellerinin en önemli özelliği sınıf kavramını ortadan kaldırması, toplumu eğitim ortamı haline getirmesi ve tüm eğitim kurumlarında (okullar, üniversiteler, işletmelerin eğitim birimleri vb.) benzer özellikler göstermesidir. Örneğin, okullar, üniversiteler ve şirketler bütçe baskılarıyla karşı karşıya bulunmakta ve öğretimin yatırıma getirisini artırma yollarını aramaktadırlar. Hem okullar hem de şirketler benzer problemlerle uğraşmak için benzer teknolojilerden yararlanmaktadırlar. Ancak çalışmalar teknolojinin tek başına çözüm olmadığını göstermiştir. Başarı için öncelikle öğretmenlerin eğitilmesi, ders programlarının ve öğretim modellerinin değişmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, Piaget, Pappert gibi bilim adamlarının çalışmalarıyla ortaya çıkan modem eğitim kavramları da (kişiselleşme, uygulayarak öğrenme, ekip çalışması ve bilginin yol gösterici eşliğinde keşfi) özellikle bilgisayar olmadan gerçekleştirilmesi olanaksız gibidir.
Schank bilgisayarları elektronik danışmanlar olarak görmektedir. Yani bir uzmanın odasında durup bir yığın kişiye konuştuğu günümüzdeki modelin yerine, yüzlerce dahili uzmana sahip bir bilgisayarın başında tek kullanıcı olacaktır. Bu çok eski bir eğitim modeli olan çıraklığa dönüşe izin verecektir. Çıkaklık, ister başkalarıyla isterse benzetişimle olsun, daima en iyi öğrenme modeli olmuştur. Bilgisayarlar çıraklığa, cerrahlık ya da uçak kullanmayı öğrenmek gibi gerçek hayatta yapılması güç veya olanaksız olan sahalara taşıyacaktır.
1.2. Eğitim Modelleri İçin Kullanılan Teknolojiler
Şimdiye kadar yapılan açıklamalara dayalı olarak yeni eğitim modellerini gerçekleştiren üç ana teknoloji bulunmaktadır. Bunlar:
Bilgisayar ağ ortamına bağlanma,
Multimedia,
Taşınabilirlik’tir.
1.2.1. Ağ ortamı
LAN, WAN, on-line servislerinin (özellikle internet) yanı sıra sesli ve görüntülü konferans sistemleri, E-mail, birlikte çalışmayı destekleyen yazılım ve öğretici yönetim gibi aÄŸları içermektedir. AÄŸ ortamındaki uygulamalar internet’i keÅŸfetme derslerinden, Lotus Notes tabanlı birlikte çalışmayı destekleyen projelere kadar her ÅŸeyi içermektedir. AÄŸ ortamına hakimiyet profesyonel yeteneklerin ölçütü olarak kabul edilmektedir. Çünkü aÄŸ ortamı tabanlı haberleÅŸme ve on-line kaynaklar tasarımcılık, verimlilik, nitelik ve profesyonel çalışmadaki hızlı tepki verme yeteneklerini geliÅŸtirmektedir.
Yine aÄŸ ortamında Lotus Notes gibi birlikte çalışmayı destekleyen yazılımlarla tüm yeni haberleÅŸme biçimleri görülebilmektedir. Lotus Notes’in baÅŸkalarının katıldığınızı görebildiÄŸi ve size cevap verebildiÄŸi, geniÅŸ bir “sınıfta öğrenme”ye izin vermektedir. Notes aynı zamanda eÄŸitim programının geliÅŸtirilmesinde de etkili olmaktadır. Çünkü birlikte çalışmayı destekleyen yazılımı kullanmak, üniversite kampusundaki ve bütün dünyadaki öğretim üyeleriyle çalışarak yeni bir eÄŸitim programı oluÅŸturmayı saÄŸlamaktadır. Öğretmen ve öğrenciler arasındaki E-mail, ders gereçlerinin ve içeriÄŸinin serbest deÄŸiÅŸ tokuÅŸu, uzmanlara gerçek zamanlı danışma ve uzaktaki kaynaklara eriÅŸim her yerde aÄŸ ortamına geçilmesinin eÄŸitime neler kazandıracağının göstergesidir.
1.2.2. Multimedia
Öğretmenlerin hayal gücünü, bütün diÄŸer teknolojilerden daha çok meÅŸgul etmektedir. EÄŸitim dünyasına/pazarına bir heyecan kazandırmıştır. Multimedia bir yığın veri tipini içermektedir. Bunlara analog ve dijital video, iki ve üç boyutlu animasyon, ses hatta hiperlink ile dijital mürekkep de dahildir. Ayrıca CD-ROM diskleri ve sürücüleri, grafik görüntüleme donanımları ve ses kartları gibi dağıtım medyasını da içermektedir. Multimedianın etkinliÄŸi henüz kesinleÅŸmemiÅŸtir. Ancak, yapılan çalışmalar büyük gücüne ve öğrenime vereceÄŸi desteÄŸe iÅŸaret etmektedir. Çalışmalar, bilgimizin yüzde 83′ünü görerek edindiÄŸimizi fakat bunun sadece yüzde 11′ini zihnimizde tutabildiÄŸimizi göstermektedir. Multimedia uygulamaları, diskette veya CD-ROM’dan gelen eÄŸitim veya eÄŸlence yazılımlarında, Silicon Graphics’in Onyx sistemlerinde çalışan dev iÅŸlemsel kimya simülasyonlarına kadar uzanmaktadır. Multimedia düz kitap yerine, hareketli bir kitap oluÅŸturmamızı saÄŸlamaktadır. Multimedia yeni bir eÄŸitim ortamı ve kültür dokusu oluÅŸturmada etkili olmaktadır.
1.2.3. Taşınma
Hareket etme kavramları kesinlikle aÄŸ ortamının saÄŸladığı sonuçlardan biri olmakla birlikte küçülmenin de bir sonucudur. Özellikle ABD’de okullar ve eÄŸitim merkezleri bütün ülkede anlık sanal (virtual) çalışma grupları için kablosuz LAN’lar kurarak ya da ders materyallerine ve diÄŸer öğrencilere her zaman/her yerde eriÅŸim saÄŸlayan telefonla aranabilir servisler kurarak, öğrencilere eve götürmeleri için notebook bilgisayarlar vermektedirler. Bu bilgisayar aÄŸları ile seyahat anında bile gerçekleÅŸtirilebilen eriÅŸim ile zaman ve mekana bağımlılık ortadan kalkmaya baÅŸlamıştır. ÖrneÄŸin, uzaktan öğrenme sistemi, büyük ölçüde bilgisayarlı aÄŸ ortamından ve hareketli eriÅŸimden yararlanmaktadır. Canlı bir video yayınını izleyecek öğrencilerin katılımını gerektiren ya da postayla video kasetin gelmesi için günlerce beklenilen geleneksel uzaktan öğrenme modellerinin yerine, yeni projelerle öğrenci kendisine uygun zamanda baÄŸlanarak sınıfa diÄŸerleriyle eÅŸ zamanlı olmaksızın katılabilecektir.
2. YENİ İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN EĞİTİM SÜRECİNEKİ ÖNEMİ
2.1. Yeni iletişim Teknolojileri Kavramı
Enformasyon toplumunda itici rol oynayan teknoloji, temel olarak bilgisayar teknolojisidir. Bilgisayar teknolojisi, insanoÄŸlunun düşünsel gücünü artıran ve belki de bazı alanlarda onun yerini almaya aday bir teknolojidir. Ünlü iletiÅŸimci Marshall McLuhan’a göre, tarih boyunca ortaya çıkan çeÅŸitli teknolojiler, ÅŸu veya bu biçimde bir organımızın uzantısı olarak yorumlanabilirler; buna karşılık elektronik teknolojisindeki geliÅŸmeler sayesinde, tarihte ilk kez insanın en önemli organı olan beyni bir uzantıya kavuÅŸmuÅŸ olmaktadır ( McLuhan,1965).
Ronald Rice, yeni iletiÅŸim teknolojilerini, “genellikle mikro iÅŸlemleri kullanılması sonucu bilgisayar yetenekleri olan, kullanıcılara veya kullanıcıyla enformasyon arasında karşılıklı etkileÅŸime izin veren ya da karşılıklı etkileÅŸimi artıran iletiÅŸim teknolojileri” olarak tanımlanmaktadır (Geray, 1994:6).
Rogers’ a göre ise yeni iletiÅŸim teknolojilerinin baÅŸlıca üç özelligi vardır (Geray, 1994:7r8),
2.1.1. Karşı1ık1ı Etkileşim
İletişim sürecinde, zekanın katıldığı karşılıklı etkileşimin varlığı gereklidir. Bu durum, geleneksel basılı ve elektronik kitle iletişim araçlarındaki tek yönlü işleyişi değiştirmektedir.
2.1.2. KitlesizleÅŸtirme
Büyük bir kullanıcı grubu içinde her bireyde özel mesaj değişimi yapılabilmesini sağlayacak kadar kitlesizleştirici olabilir. Kitlesizleştirme genel olarak,kitle iletişim sisteminin kontrolünun mesaj yapıcıdan iletişim aracı tüketicisine doğru kayması demektir.
2.1.3. Eşzamansız Olabilme
Yeni iletişim teknolojileri, birey için uygun bir zamanda mesaj gönderme veya alma yeteneklerine sahiptirler. Bunun somut bir örneği olarak elektronik posta kutusu gösterilebilir. Bu sistemde gönderilen mesajlar, alanın almak istediği zaman çekilmektedir. Eşzamansızlık, bir iletişim sisteminde kontrolün kaynaktan alıcıya doğru kaymasının boyutlarından biridir. Kişi, mesajı kendisi için en uygun zamanda almayı belirleyebilir. Bu özellik, bir ölçüde iletişim ortamı olarak gazetenin, radyo ve televizyona karşı üstünlüğüne benzemektedir.
Bununla birlikte, bilgisayar ve telekomünikasyonun birleşmesiyle ortaya çıkan yeni iletişim biçimleri için değişik kavramlarda kullanılmaktadır.
Yeni iletişim teknolojileri, hem kullanıcılar arasındaki hem de kullanıcılar ile enformasyon orasındaki karşılıklı etkileşimi, içlerinde bulunan mikroişlemcilerle sağlayan ve geliştiren iletişim araçlarıdır. İnsanların veya elektronik işlemcilerin doğrudan ya da teknolojik araçlar yardımıyla algılayabildiği her türlü imlem enformasyonudur (Geray,1994:9).
İletişim alanındaki gelişmeler, bir yandan eğitim ile kendiliğinden kültürleşme arasındaki daha önceleri oldukça net olan sınır çizgisini belirsizleştirmekte, diğer yandan bireylerin yenil düşünsel beceri ve davranışlarla donatılmış olmasını gerektirdiğinden eğitim sistemlerine olan talebi değiştirmekte ve artırmakta, öte yandan da eğitim sistemlerine yeni olanaklar sunmaktadır.
Enformasyon toplumuna affedilen ve eÄŸitim sistemleri için de önem taşıyan niteliklerden biri fiziki ve kültürel çevredeki deÄŸiÅŸim hızının daha önceki hiçbir dönemde görülmemiÅŸ ölçüde artmış ve daha da artmakta olmasıdır. EÄŸer enformasyon toplumunu daha önceki toplumsal örgütlenme biçimlerinden ayıran bütün özellikleri tek bir cümleyle özetlememiz gerekseydi, “her alanda deÄŸiÅŸim hızının katlanarak artması” ÅŸeklinde ifadelendirebilirdik (Avcı, vd. 1989:76).
Kısaca, “bireyin davranışlarında kendi yaÅŸantısı yoluyla ve kasıtlı olarak istendik deÄŸiÅŸme meydana getirme süreci” ( Ertürk, 1979:12) olarak tanımlanan eÄŸitim, enformasyon toplumunun her gün biraz daha hızlanan deÄŸiÅŸim sürecinden en çok etkilenecek toplumsal kurumların başında gelmektedir.
EÄŸitim alanında özellikle yeni iletiÅŸim teknolojilerinin getirdiÄŸi avantajların yaÅŸama aktarılması, bireylerin gerek sosyalleÅŸme, gerekse kültürel bilinç düzeylerinin artmasında hız kazandırıcı bir katalizör olacaktır. Tamhsel geliÅŸim sürecinde posta hizmetleri (mektupla öğretim), telefon, radyo, televizyon, video gibi iletiÅŸim araçlarının eÄŸitim amaçlı kullanılmasının yansıra günümüzde etkileÅŸimli video, telekonferans, viewdata gibi uygulamaların eÄŸitim sektörünün önüne açtığı ufuklar da yalanlanamaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Tüm bunlara ek olarak özellikle son yıllarda büyük ses getiren internet yaymalığının eÄŸitim ortamlarına önemli yansımalarının olduÄŸu da bir diÄŸer gerçektir. Özellikle bu konuda dünyada sayılan her geçen gün artan “İnternet Üniversiteleri ” ile karşılaÅŸmaktayız. Uzaktan öğretim konusunda her an güncelliÄŸini koruyan yeni arayışları beraberinde getiren İnternet Üniversitelerinin hedeflenen amaca ulaşıp ulaÅŸamayacağını zaman gösterecektir.
Eğitimde iletişim teknolojilerinin kullanımı, özellikle uzaktan eğitim konusunda yapılan araştırmalar nedeniyle uzun süredir gündemdedir. Değişik iletişim ortamlarının eğitsel performansları, çeşitli çalışmalarla değerlendirilmiştir. Ancak en iyi medya konfigürasyonunun seçimi konusunda bugüne kadar üretilmiş olan yargılar pratikte yarar sağlanmaktadır, Çünkü bu süreçte bilimsel olarak ölçülemeyen veya göz ardı edilen çok sayıda tamamlayıcı faktörün de hesaba katılması gerekmektedir (Bates,1988). Gerçekten de dünyadaki uygulamalarda kullanılan kompozisyonlar büyük farklılıklar gösterebilmektedir.
Teknoloji alanındaki yeni geliÅŸmeler, bütün iletiÅŸim teknolojilerin ve bu alanda bilgisayar teknolojisini doÄŸrudan etkilemektedir. Bu anlamda, Türkiye’de 1980′li yıllardan 1901′lere kadar geçen süre içerisinde evde ve ofiste bilgisayar kullanımının adeta bir sıçrama yaptığından söz edilebilir. Türkiye’de, özellikle 80′li yılların ortasında bilgisayar ve bilgisayarla ilgili hizmetlere 85 milyon dolar tutarında bir yatırım yapılırken, bu miktar 1990 yılında 500 milyon dolara kadar yükselmiÅŸtir. 1992 yılında gerçekleÅŸtirilen bilgisayar ve yan ürünleri ithalatı için ödenen döviz toplamı ise 1,5 milyar dolara yaklaÅŸmıştır (Dünya, 20 Eylül 1993).
Anlaşılacağı üzere, bilgisayar teknolojisindeki yeni gelişmelerin açtığı ufuklar, her türlü yeniliğe ve teknolojik gelişime aç olan eğitim sürecinde de köklü değişimleri gerçekleştirebilecek niteliktedir. Başka bir deyişle yeni teknolojiler, eğitim sistemlerinin kronikleşmiş sorunları için çok uygun çözüm olanakları üretmektedirler. İşte bu noktada internet yayıncılığı ve üniversiteleri ise sözü edilen önemli gelişmelerden eğitim alanına yansımalarını gözlemlenmektedir.
Yirmi birinci yüzyılın eşiğinde, gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerde, bütün toplumları aynı derecede ilgilendiren köklü bir dönüşüm ve değişim sürecine girildiği herkes tarafından kabul edilen bir gerçeklik olarak karşımıza çıkmaktadır, Gerçekten de, siyasetçiler, bilim adamları ve sanatçılar başta olmak üzere, her meslek ve kesimden kişiler ile üniversite ve araştırma: kuruluşları, diğer toplumsal kurum ve kuruluşlar bu değişim sürecini kendi açılarından anlamlı duruma getirmeye, böylece onu denetlenebilir, yönlendirebilir bir sürece dönüştürmeye gayret etmektedirler.
Özellikle gelişmiş ülkelerde yapılan enformasyon ekonomisi çalışmalarıyla birlikte bir grup toplumbilimci, yeni bir toplum modelinin ortaya çıktığını ileri süren çeşitli tanımlamalar yapmıştır.
Kısacası, enformasyon toplumu düşüncesi içinde yer alan bilim adamlarının büyük çoğunluğu, Global Enformasyon Toplumu deyimini kullanmış veya bu deyimi kullanmış olmasalar bile enformasyon toplumunun varsayılan etkilerini, gelişmekte olan ülkelere doğru uzatmış oldular.
Böylelikle, hiç kuşkusuz, global enformasyon toplumunun, iletişim ve bilgisayar teknolojilerinin bir araya gelmesi üzerine kurulu olan enformasyon teknolojilerinin özelliklerini taşıdığı kaçınılmaz bir gerçeklik olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu anlamda, yirmi birinci yüzyıl için ÅŸimdiden “enformasyon çağı” tanımının yapılmasındaki en önemli etken; ” bilginin ve eÄŸitimin” özellikle geliÅŸmiÅŸ Batı ülkelerinin kiÅŸi başına düşen ulusal gelirlerinin yüzde 50rden fazlasının kaynağını oluÅŸturması ve yine toplam iÅŸ gücünün yanı sıra iyi bir eÄŸitim sürecinden geçmiÅŸ ve enformasyon ile ilgili iÅŸlerde çalışıyor olmasıdır.
Dolayısıyla, enformasyon toplumu ile eÄŸitim arasında kurulacak bir iliÅŸki, bu yazıda ele alınan konunun önemini vurgulamaktadır. BilindiÄŸi gibi özellikle enformasyon toplumu tartışmaları, beraberinde var olan klasik eÄŸitim anlayışlarının sorgulanması ve alternatif eÄŸitim sistemlerinin önerilmesi ihtiyacını doÄŸurmaktadır. Bu alanda Anadolu Üniversitesinin 1980rli yıllarda altına imza attığı ve bir uzaktan eÄŸitim modeli olarak önerdiÄŸi” Açık Öğretim Fakültesi” (AÖF) deneyi bugün için kuramsallaÅŸmasını tamamlamış durumdadır. Bu süreçte karşılaşılan bazı sıkıntı ve engellere karşın; bu modelin eÄŸitimde olanak eÅŸitliÄŸi saÄŸlama hedefi ve toplumda genel kültür ve bilinç düzeyini yükseltme çabası takdirle karşılanması ve desteklenmesi gereken bir giriÅŸim olarak görülmektedir. Ne var ki, dünyadaki geliÅŸmeler göz önüne alındığında, eÄŸitim alanındaki yeni düşüncelerin ve giriÅŸimlerin hayata geçirilmesi çabalarının yakından izlenmesi ülkemiz eÄŸitim sistemi açısından da ayrı bir önem taşımcıktadır, Özellikle enformasyon toplumunun alt yapısını teÅŸkil eden yeni iletiÅŸim teknolojilerinin yaygınlaÅŸmasıyla ortaya çıkan “İnternet Üniversiteleri” ya da “Sanal Derslikler” kavramının klasik eÄŸitim anlayışında önemli dönüşümlere yol açacağının iÅŸaretleri, son 10 yıldır dünya üzerindeki örneklerinde görülmektedir, Bunun yanında Ulusal İnternet Ağı alt yapısının tamamlanmasının ve internet kullanımının yaygınlaÅŸmasının ülkemizde de söz konusu oluÅŸumları hızlandıracağı görülmektedir.
Bununla beraber, günümüzde bu sistemin yaygınlaştırılmasında karşılaşılacak önemli engellerden birini, önerilen sistemi uygun donanım ve yazılım programlarını taşıyan bilgisayar sayısının toplumdaki bireyler tarafından günümüz ekonomik koşullan altında uygun fiyatlarla sağlanamaması sonucunda oluşturmaktadır. Başka bir deyişle gerek bilgisayar donanımlarının gerekse internet ağından yararlanım servis ücretlerin ucuzlamasının ya da eğitim sistemine ilgi duyanların ekonomik olarak yararlanabilmelerinin önü açılmak durumundadır.
Böylelikle, ÅŸu an için geliÅŸmekte olan ülkeler açısından ulaşılması zor bir hedefmiÅŸ gibi görünen internet Üniversiteleri modelinin yaÅŸama aktarılmasında toplumsal, ekonomik ve sosyal engeller akılcı bir planlamayla ortadan kaldırıldığında Türkiye’deki eÄŸitim sistemine iliÅŸkin nitelik azalmasının önüne geçilebilecek.
Bu baÄŸlamda yazarlara, bu makalede amaçlarına yönelik olarak sırasıyla “Enformasyon Toplumu” kavramına ve eÄŸitim ile olan iliÅŸkisine deÄŸinecekler; sonrasında ise yeni iletiÅŸim teknolojilerinin eÄŸitim sürecindeki önemine ve uzaktan bir eÄŸitim modeli olarak baÅŸarı kazanmış öncelikle maddi üretim gücünü artırmaya yöneliktir. GeleceÄŸin enformasyon toplumu ise yepyeni bir çerçevede inÅŸaa edilecektir, Bu çerçeve ise, bilgisayar iletiÅŸim teknolojisi tarafından çizilmektedir (Avcı vd., 1989 :34).
• Enformasyon toplumunun nasıl bir gelişim çizgisi izleyeceğini, sanayi toplumunun gelişim çizgisine bakarak öngörebiliriz. Bir toplumun geçmişteki gelişim modeli gelecekteki toplum yapısının kestirilmesinde tarihi analojik bir model olarak kullanılabilir. Bu tarihi anolojiyi kullanarak enformasyon toplumunun olası bileşenlerini bir araya getirmek ve bu yolla enformasyon toplumunu gerçeğe en yakın bir biçimde modellemek mümkündür (Avcı, vd,, 1989:34).
ÜRETİM
SUNUM
İ L E T İ Ş İ M
Yazılı
İşitsel
Videoyla
Bilgisayar yoluyla
Radyo
Yayın
Kablolu yayın
Sınırlı yayın (narrowcast-uydu, fiber, mikrodalga)
Bilgisayar / Modem
Görsel ve işitsel grafikler (teyp kaset, video teyp, CD-ROM, video disk)
E- mail
Telefon (bire bir veya konferans)
Video konferans (tek veya çift yönlü)
Bilgisayar / modem (elektronik mektup, bilgisayarli konferans, WWW’li kurslar, liste servisleri, bilgisayarlı bülten tahtaları)
Tablo 2: Uzaktan EÄŸitim Teknolojileri
Kaynak: Halil Dündar ve Darwin Hengel (1996). Postsecondary Distance Education in the United States: An Overview of Approaches arıd Issues. Türkiye 1. Uluslar arası Uzaktan Eğitim Sempozyumu (12-15 Kasım 1996), Bildiriler Kitabı. s. 188.
2.2. İletişim Teknolojilerinin sınıflandırılması
Tablo 3′e baktığımızda ise Karen L. Murph’nin bu teknolojileri tek yönlü ve çift yönlü olmak üzere ikiye ayırdığını görmekteyiz.
ÇİFT YÖNLÜ ETKİLEŞİMLİ TEKNOLOJİLER
TEK YÖNLÜ ETKİLEŞİMLİ TEKNOLOJİLER
Konuşmalı konferans
Konuşmalı grafiksel konferans
Bülten tahtası sistemi
E-mail yoluyla bilgisayarlı konferans
Konferans amaçlı yazılım yoluyla bilgisayarlı konferans
Masa üstü video konferans
İnternet tabanlı masa üstü video konferans
İnternet tabanlı eş zamanlı metinsel konferans
Çift yönlü video konferans
Konuşmalı mektup
Teyp kaset
CD-ROM
Bilgisayar destekli eÄŸitim
Lazer disk Tek yönlü video konferans
Basılı Materyaller
Radyo
Televizyon
Video kaset
Web tabanlı etkileşimli çoklu ortam WWW (World Wide Web)
Sanal gerçeklik
Tablo 3: Uzaktan Eğitim Teknolojilerinin Sınıflandırılması
BÖLÜM 4
Bu bölümde internet konusunda ayrıntılı bilgiler verilmiştir. İnternetin eğitimde kullanılması, bunun eğitime etkileri anlatılmıştır. Bununla birlikte internet eğitimi içinde kullanılan sanal sınıflar hakkında da ayrıntılı bilgi verilmiştir.
1. İNTERNET NEDİR?
İnternet dünya üzerinde milyonlarca kiÅŸinin sürekli iletiÅŸim içinde olduÄŸu bir bilgisayar sistemi olarak tanımlanmaktadır, uluslar arası aÄŸlarının en önemlisidir ve tüm dünyaya yayılmış her çeÅŸit 5 milyon kadar bilgisayardan oluÅŸan bir büyük aÄŸdır. Ayrıca internet dünyanın en büyük. posta ağıdır ve kullanıcılarına genellikle bedelsiz ve çok geniÅŸ bir yelpazede bilgi ve referanms kaynağı sunmaktadır. Yayımlanan rakamlara ve Amerika’daki araÅŸtırama firması IDC’nin Temmuz 1995′te yaptığı araÅŸtırmaya göre, yeryüzü üzerinde bulunan internet kullanıcılarının sayısı 38 milyondur. Bu sayının 2000′li yıllarda 100 milyonu aÅŸması beklenmektedir. Tarihteki hiçbir iletiÅŸim formunun World Wide Web kadar hızlı bir geliÅŸim göstermemiÅŸ olması, internet’in bir medya aracı olarak ne denli önemli bir potansiyele sahip olduÄŸunu göstermektedir.
1.1. İnternet ve Tarihçesi,
İnternet, birçok bilgisayar sistemini TCP/IP adı verilen (Transmission Control Protokol/İnternet Protocol) bir protokol ile birbirine bağlayan dünya çapında yaygın olan ve sürekli büyüyen bir iletişim ağıdır. Önemi, sürekli olarak artan internet, bilgiye kolay, ucuz, hızlı ve güvenli ulaşmanın ve onu paylaşmanın günümüzdeki en hızlı ve en uygun yoludur.
1960’lı yılların sonlarına doğru A.B.D. Savunma Bakanlığı bünyesindeki İleri Araştırma Projeleri Ajansı (ARPA) tarafından desteklenen bir proje olarak başlamıştır. İlk başlarda ARPA’ dan araştırma desteği alan bilim adamlarının birbirleriyle iletişimini sağlamak amacıyla kurulan bu deneme niteliğindeki bilgisayar ağı daha sonra ARPANET adını almıştır.
1980’li yılların sonlarına doğru Amerikan Ulusal Bilim Kurumu’nun (NSF) ARPANET’ i genişletmesi ve NSFNET’ i kurması için fon ayrıldı. Başlangıçta A.B.D. çapındaki bir düzine kadar süper bilgisayar merkezinin saniyede 1,5 Milyon bit (Mbps) transfer eden yüksek hızlı hatlarla birbirine bağlanması ve daha sonra bu hatların kapasitesinin 45 Mbps’ e çıkartılması hedeflenmişti. Buna ilave olarak bölgesel ağların kurulması ve bu ağların NSFNET’ e bağlanması için Amerikan hükümeti tarafından plan hazırlandı. Daha sonra bu plan geliştirilerek bazı bölgesel ağların üçüncü şahıslara ve firmalara internet bağlantısı sağlamasına izin verildi, böylece isteyen herkese internet’e ulaşabilme imkanı doğdu.
1.2. İnternet’in Bugünkü Durumu
Günümüzde internet o kadar büyük ve karmaşıktır ki internet’e bağlı milyonlarca bilgisayar bulunmaktadır ve her yıl bu rakam katlanmaktadır. 1980’li yıllardan beri internet’e bağlı kişilerin sayısı her ay %20 oranında artmış, NSFnet’ in devreye girmesiyle bu sayı oldukça yüksek rakama fırlamıştır. Türkiye İnternet’e Nisan 1993’ten beri bağlıdır. İlk bağlantı ODTܒden gerçekleştirilmiştir. Ege Üniversitesinden olan bağlantı ise, 1994 başlarında gerçekleştirilmiştir. Bu tarihten günümüze Türkiye’de İnternet’in durumuna kısaca bakmak bize İnternet’in dururmunu verir. TR-NET kelimesi Türkiye’yi ifade eden TR ve ağ anlamına gelen NET kelimelerinden oluşturulmuştur. TR-NET ülkemizin İnternet bağlantısını gerçekleştirmek ve yaymak için Tübitak ve ODTÜ tarafından oluşturulmuş bir proje ve buna bağlı yapılanmanın ismidir. Türkiye’nin İnternet bağlantısı bu proje kapsamında 1993 Nisan’ ında sağlanmıştır. TR-NET kamu, özel, üniversite ve diğer sektörlerden yüzlerce kuruluşun yanı sıra evlerinden bu imkana erişmek isteyenlere de hizmet vermektedir.
TÜBİTAK ve ODTÜ birlikte yürüttüğü TR – NET adı altında bir merkez oluşturulmaya çalışıldı. 1994 ten beri 1997 başına kadar bu iki kurum 64 kbps kapasite ile hizmet vermeye çalıştılar. PTT’ nin özelleştirilmesi ile Türk Telekom haline gelen iletişim hizmetleri üçüncü şahıslara satılamama şartı internet servisi verecek olan şirketlere müsaade etmemekteydi. Bu durum bu süre içinde Türkiye’ de internet’ in az gelişmesine sebep olmuştur. 1997 Ocak ayından itibaren internet hizmetleri bağlantı hızı 64 kbps den 128 kbps ye çıkartılarak hizmetlerin tekelleştirildiği TR-NET tarafından yürütülmektedir. Buna rağmen birçok yerli firmada internet hizmeti vermektedir.
1.3. İnternet’in Bağlantısı Nasıl Yapılır?
İnternet birbirinden bağımsız binlerce yerel iletişim ağının (LAN) birbirleriyle bağlantısıyla oluşmuştur. Son kullanıcılar internet servis sağlayıcıları vasıtasıyla bu ağlara erişme imkanı elde ederler. Her kullanıcıya verilen bir IP (İnternet Protocol) numarası ile iletişim sağlanır.
İnternet servisinden faydalanabilmek ihtiyaca uygun donanım ve yazılımlarla mümkün olabilmektedir. Bir internet bağlantısı için piyasada bulunan bugünkü servis ve bu servislere erişmeyi sağlayan programların kullanılabilmesi açısından aşağıdaki elemanlara ihtiyaç duyulmaktadır.
1.3.1. İnternet Bağlantısı İçin Gerekli Bilgisayar Sistemi
En az 486 işlemci, 8 MB bellek, 540 MB sabit disk, 1MB SVGA ekran kartı, MPEG özellikli Video Kartı (Hareketli görüntülerin alınabilmesi için ) yaklaşık 500-600$.
1.3.1.1. Modem
İnternet’te en önemli özelliklerden biride hızdır. Hız birçok şeye bağlı olduğu gibi kullanılan modemin hızına da bağlıdır. Son yıllarda kullanılan modemlerin hızı da artmaktadır. Bu gün piyasada 14400 bps (saniyede transfer edilen bit sayısı) modemlerden 104000 bps ya kadar modemler üretilmektedir. Tabi ki hızları arttıkça fiyatları da artmaktadır. Bu gün Türkiye’deki verilen İnternet servisinin hızına göre 28800 bps lik bir modem uygun görülmektedir. Piyasada ise 50 – 100 $ arasındadır.
1.3.1.2. İletişim Programı
Kullanılan İşletim Sistemine uygun olarak çok çeşitli programlar kullanılmaktadır. Bur da amaç modem aracılığı ile telefon hattında iki bilgisayar arasındaki veri alışverişini sağlamaktır. Windows 3x ve Windows 95 altında çalışan grafik tabanlı kullanımı daha kolay farklı firmaların ürettiği Netscape, Explorer vb. programlar kullanılmaktadır. Bu programların yeni versiyonlarından bir önceki versiyonu internet kullanıcılarına çoğu zaman ücretsiz verilmektedir.
1.3.1.3.Telefon Hattı
Bilgisayarınızı modem aracılığı ile İnternet servis sağlayıcıya bağlayan bir telefon hattına ihtiyaç duyulmaktadır. Servis sağlayıcının ücretinin dışında kullandığınız saate göre şehir içi tarifeye göre bir fatura bağlı bulunduğunuz hatta gelecektir. Bunun maliyeti ise Türkiye’de telefon ücretlerinin pahalılığı ile kıyaslanarak bulunabilir.
1.3.1.4. Bağlantı Türü
Dial-up Bağlantı: Bireysel kullanıcıların bir modem aracılığı ile normal Türk Telekom telefon hattı ile bir servis sağlayıcıya bağlanmaları ile oluşan bağlantı türüdür.
X.25 Bağlantısı: servis sağlayıcıya uzak mesafede olan kullanıcıların seçtiği bağlantı türüdür. Türkiye de kullanıcılar bunun için tüm illerde birer erişim noktası bulunduran Türk Telekom’a başvurmak sureti ile bu x.25 kiralık hattından faydalanabilmektedirler.
Lan Bağlantıları: kurulumlar kendi LAN larını bir Router yardımı ile diğer yerel network ağlarına bağlanmak sureti ile bağlantı kurabilmektedirler.
1.4. İnternet’in Sunduğu Servislerden Bazıları
1.4.1. Elektronik Mail
Bilgisayar ağlarının oluşturulma nedenlerinden biri, kişilerin bir yerden diğer bir yere ( hızlı ve güvenli bir şekilde )elektronik ortamda haberleşme isteğidir. E –mail ( elektronik mail, E – posta ) bu amaçla kullanılan servislere verilen genel addır. İnternet ve diğer ağlar üzerinde kullanılan pek çok E – mail sistemi vardır.
Elektronik mesajları almak ve göndermek için bir çok program vardır. Tüm Unix sistemlerinde mail programları vardır, ayrıca kullanımı daha kolay olan elm, pegasus,pine , eudora gibi programlarda oldukça yaygındır. Elektornik posta hizmetlerinden faydalanmak çok kolaydır; bunun için İnternet ‘ e erişmeniz bir e – posta programına sahip olmanız, ve ulaşmak istediğiniz kişilerin e- posta adresini bilmeniz gereklidir.
1.4.2. Telnet
Telnet İnternet ağı üzerindeki iki makinanın aralarındaki uzaklığa rağmen birbiri ile iletişim kurabilmek için geliştirilen bir TCP / IP protokolu ve bu işi yapan programlara verilen genel addır. Bağlanılan makinaya girebilmek için ( login) bir kullanıcı numaranızın olması ( user name ) gerekir.
1.4.3. FTP
FTP ( File transfer Protocol ) İnternet’e bağlı bilgisayarın birbirlerine dosya transferi yapabilmek için geliştirilen bir İnternet servisidir. Bu amaç için kullanılan programlara da bu isim verilmektedir. FTP protokolü ile İnternet ‘e bağlı farklı yerlerdeki iki bilgisayar arasında dosya transferi yapılırken bu iki bilgisayar arasında on –line bağlantı kurulur ve protokol gereği bazı komutlar yardımıyla iki bilgisayar arasında dosya transferi işlemi yapılır.
1.4.4. Gopher
Gopher , çok geniş kapsamlı bilgilere alt alta oluşturulmuş menüler yardımıyla kolayca ulaşılmasını sağlayan bir İnternet servisidir. Bu çeşit bir menü yapısı dizin-alt dizin ilişkisine benzer. Ana menüdeki her bir madde seçildiğinde onun altıda başka menüler olabilir. Bu şekilde istenilen bilgilere menüler takip edilebilir. Gopher menüleri yardımıyla ,FTP merkezlerindeki programlar , ses, resim dosyaları, metin vb. gibi pek çok bilgiye erişilebilir.
1.4.5. Whois
Bu İnternet servisi İnternet ağı üzerinde bulunan organizasyonlar, kişilerin adresleri v.b. bilgilerin erişilebilmesi için bir dizin servisi sunar. Whois bu servisi bir veri tabanı servisi ile sağlar. İstenilen bilgilere bu veri tabanı taranarak erişilir.
1.4.6. Wais
(Wide Area Information Serves) farklı İnternet bilgi servislerindeki bilgilere erişmeyi sağlayan ve bu bilgileri kolay erişim için indeksleyen sistemdir. Bu sistem girilen bir anahtar kelimenin içinde geçtiği belgeleri listeler, istenildiğinde ilgili belge elde edilebilir. Bu servis metin ortamlı yazılımlarda kullanıldığı gibi Word Wide Web ortamında kullanılabilir.
1.4.7. Usenet
İnternet üzerinde milyonlarca ağ kullanıcısının her konuda haberler, yazılar ve mesajlar gönderdiği bir tartışma ortamına verilen addır. Usenet üzerinde farklı konulara göre düzenlenmiş hiyerarşik bir düzen vardır. Gönderilecek haber veya yazı bu hiyerarşik durum göz önüne alınarak iletilir.
1.4.8. WWW
WWW, web ya da W3 (Word Wide Web), yazı, resim, ses, film gibi pek çok yapıdaki verilere kompakt ve etkileşimli bir şekilde ulaşmanızı sağlayan bir çoklu hiper ortam sistemidir. Gopher’daki menülü sistem, WWW’ de çoklu ve erişimi daha kolay bir sistem olarak karşımıza çıkar. Hiper ortam , bir dökümandan başka bir dökümana link edilmesine çağrılmasına (navigate) imkan sağlar (iç içe dökümanlar). Bütün bu farklı yapıdaki veriler uygun bir standart ile bir arada kullanılıp bir WWW listeleyicisinde (WWW browser) görüntülenebilir. (Özden, Çağıltay,1996). WWW’ in diğer bir işlevi de, öteki bazı İnternet servislerini kendi içerisinde barındırmasıdır(ftp, gopher, news, wais gibi). Web İnternet servisinde resim görüntüleme, başka bir dökümana link olma, sayfa düzenlemesi, vb. işlemlerin yapılabildiği kendine özgü komutları bulunan HTML (Hyper Text Markup Language) adı verilen bir programlama dili yorumlayıcısı kullanarak yapılır. (Baykul, Üret, Kardaş,1996).
1.5. İnternet’in Özellikleri
İnternet kısaca bir küresel iletişim ağıdır. Bu küresel iletişim ağına binlerce, hatta milyonlarca küçük iletişim sistemleri bağlı bulunmaktadır. İletişim ağları sayesinde insanlar birbirleri arasında bilgi alış verişini rahatlıkla yapmaktadırlar.
• Kullanım kolaylığı: internet kullanımı çok kolaydır, kullanıcılar için özel bir yetenek gerektirmemektedir.
• Bir yerden diğer bir yere erişim kolaylığı: Kısa bir süre içinde çok uzak yerlerde bulunan merkezler ziyaret edilebilmektedir.
• Multimedya faaliyetlerinin aynı anda kullanılabilirliÄŸi internet’te ses, video ve animasyon iÅŸlemleri aynı anda gerçekleÅŸmektedir,
• Kullanımı kolaylaÅŸtıran araçların varlığı internet’te çeÅŸitli araçlar (browser gibi) kullanımı kolaylaÅŸtırmaktadır,
• Bilginin basım kolaylığı: Üretilen bir kitap ya da makalenin basımı kolaydır. Aynı anda milyonlarca insan okuyabilmektedir (Web Master Magazme, 1996). internet’in günlük yaÅŸamda çeÅŸitli kullanım alanları bulunmaktadır. Bunları Baron ve Orwig (1995) aÅŸağıdaki gibi belirlemiÅŸtir:
• İnternet ve elektronik posta (e-mail):Bu sistem ile dünyanın çeşitli ülkelerinde bulunan insanlar birbirlerine rahatlıkla mesaj göndermekte ve karşı taraftan da mesaj alabilmektedirler. İnternet, bir nevi posta ve mektup işlerini yürütmektedir.
• İnternet ve dosya ulaştırma protokolü (FTP): İnternet aynı zamanda insanların birbirleri arasında dosya alış verişini sağlamaktadır. Diğer bir ifade ile her hangi bir yazılı rapor, resim,video ve ses kayıtlarını bir yerden diğer bir yere internet sistemi ile iletilebilir.
• İnternet ve uzaktan eriÅŸim (remote access): internet’in bu servisi dünyanın diÄŸer yerlerinde bulunan bilgi kaynaklarına ya da kütüphanelere ulaşımı saÄŸlar. İnsanlar bu bilgileri rahatlıkla elde edebilirler. Burada “telnet” denilen sistem kullanılmaktadır.
• İnternet ve WWW sayfası (World Wide Web). Netscape ya da Microsoft internet ile WWW sayfalarına ulaÅŸma, WWW sayfalarında; resim, animasyon ve video’yu içermektedir.
1.6. İnternetin Sağladığı Olanaklar
Herhangi bir kullanıcının internet ile gerçekleştirebileceği faaliyetler şöyle sıralanabilir (Pırnar, 1996:70-71):
a. Bireyler veya işletmeler arası görüşme olanağı,
b. Meslektaşlar ile haberleşme, makale değişimi, kitap veya yazım duyurusu, başvuru veya özet gönderme,
c. Belirli konularda uzmanlaşmış, elektronik tartışma ve haberleşme gruplarına katılmak, gelişmeleri izlemek, yardım almak,
d. Uluslar arası meslek kuruluşlarının, organizasyonların veri tabanlarına, teknik raporlara, ders notlarına erişmek,
e. Para vermeden bazı yazılımları edinmek,
f, Kütüphane kataloglarını taramak,
g. Bilim / meslek adamlarının ve kuruluşlarının adreslerini bulmak,
h. “On-line” servisleri kullanarak kitap, makale, donanım ve satışa hazır ticari ürünler ısmarlamak,
ı. Konser veya film gibi yayınları izlemek,
i. Bir kuruluşla ilgili bilgileri veya politikaları duyurmak,
j. Bir firmanın satışa sunduğu ürün veya hizmetlerinin tanıtımını ve pazarlamasını yapmak,
k. Bir işletmenin halkla ilişkiler faaliyetlerini yürütmek,
Bütün bu iÅŸlev ve yararları göz önüne alındığında internet sistemlerinin giderek yaÅŸamımızın her alanında olduÄŸu kadar, eÄŸitim ve öğretim alanında ve bilhassa Uzaktan EÄŸitim Sistemleri (UES)’nin geleceÄŸe dönük iÅŸlevleri içinde artan önem ve önceliÄŸinin, daha hayati ve vazgeçilmez bir iÅŸlev ve deÄŸer kazandığı pek açık bir biçimde görülmektedir. Bununla birlikte, internet alanında her gün, neredeyse her saat başı yapılan yenilikler ve geliÅŸmeler için, nasıl bir yönetim-kontrol ve eÄŸitim-öğrenim sisteminin iÅŸletilebileceÄŸi, bu alanda yepyeni ve çok özgün çalışmaların giderek artacağına da konu olacağı açık olarak ortadadır. UES’nin uygulama sürecinde stratejik uyum öğeleri olan; UES stratejisi, yapısı, UES ile ilgili sistemler, yönetim tarzı, ortak deÄŸerler ve iÅŸletme içi yöntemler oldukça önem kazanabilecektir (MarÅŸap ve Önder. 1996:403).
2. İNTERNETTE EĞİTİM
Gelişmekte olan kitle iletişim teknolojileri bağlamında dünyada uzaktan eğitim sistemlerinin tarihsel analojik yapılan incelendiğinde aslında tüm farklı uzaktan eğitim modellerinin temelinde aynı sorunların var olduğu görülmektedir: Bilgiye aç olan ancak ekonomik, fiziksel ve zaman yetersizliği vb. nedenlerle orta ya da yüksek öğrenim olanağı bulamayan bireylere, öğrenim görebilecekleri uygun koşullan sağlama ve eğitimde fırsat eşitliği yaratma kaygıları yılar boyunca eğitim bilimcilerin temel sorunu olagelmiştir.
Bireylerin sözü edilen sınırlılıkları doÄŸrultusunda evlerinden çıkmadan eÄŸitim almalarını amaçlayan uzaktan eÄŸitim modellerinin dünyadaki ilk örnekleriyle mektupla eÄŸitim sürecinde karşılaşıldığına, deÄŸinilmiÅŸti. Bu süreçte modelin hedef aldığı temel öğrenci gurupları; evlerinde, üniversitenin onlara gönderdiÄŸi kitapları okuyup, yine üniversite tarafından yollanan sınav sorularını evlerinde yanıtlayarak üniversite mezunu olabiliyorlardı. Bu yöntemin, bir ara ülkemizde, meslek edindirme amacıyla “elektrik-elektronik ” eÄŸitimi alanında sertifika vermeyi amaçlayan ve kamusal eÄŸitim kurumlan dışında, özel kurslar ve giriÅŸimciler tarafından da kullanıldığı bilinmektedir. Halen Türkiye’de üniversiteye ve özel okullara hazırlık evresinde kullanılan fakat yaygınlık kazanamayan bu model, aslında Amerika BirleÅŸik Devletleri ve Avustralya’da yaygın olarak kullanılmaktaydı.
Bu sürecin ardından, özellikle Avustralya’da oldukça yaygın olan “Radyo Üniversiteleri” nin ortaya çıktığı görülmektedir (inter. network, 1997:26). Modelde, öğrenciler dersleri öğretim üyesinin sesinden dilemekte, sınav sorularını mektupla yayınlayarak üniversite eÄŸitimlerini tamamlayabilmekteydiler.
İlerleyen dönemle beraber, eÄŸitim sürecinde televizyonda görüntü ve multimediaya özgü unsurları sıkça yer aldığı “Açık Üniversiteler” yaygınlaÅŸmaya baÅŸladığı zaman artık, öğrenciler öğretim elemanının görüntüsünü ekranda görebiliyorlardı. Türkiye’nin belki en baÅŸarılı eÄŸitim programı olan Açık öğretim aracılığıyla binlerce kiÅŸi, üniversite diplomasına fiilen üniversiteye gitmeden kavuÅŸabilmiÅŸti (inter. network, 1997:26).
Fakat diğerlerine kıyasla tutarlılığını kanıtlamış bu uzaktan eğitim modelinde dahi, yüz binlerce öğrencinin derslere aynı anda ve aktif olarak katılımı mümkün olamamıştır. Bunun yanında, söz konusu öğrencilerin televizyonda dersi izlerken ya da kitaptan okurken anlayamadığı noktaları veya cevabını bilmek istediği soruyu öğretim üyesine sorabilecek bir etkileşim ortamı yakalayamadığı sorunsaldı, batıda olduğu gibi ülkemizde de halen eğitimcileri düşündürmektedir.
Bu doÄŸrultuda mevcut tüm uzaktan eÄŸitim modellerinin bilinen eksiklerine karşı, yeni model arayışları, “internet Üniversiteleri’” kavramını gündeme getirmiÅŸtir. Bu noktada hemen ÅŸunu belirtmek gerekmektedir ki, internet aracılığıyla hizmet veren sanal üniversite fikrinin dogmasından önce, internet ortamlı eÄŸitim yine üniversiteler bazında, ancak daha farklı bir ÅŸekilde verilmekteydi. Bu sistemin en sık karşılaşılanı, üniversitelerin internet ağı üzerinde açılanı “Home Page” (web alanı) dir. Üniversite adayları internet üzerinde sörf yaparken bu odaları ziyaret etmekte ve öğrenim görmeyi arzuladıkları üniversiteyi daha yakından tanımaya çalışmaktadırlar.
İnternet’i temelde üniversite seçiminde kullanmaya yönelik bu çabadan Amerika BirleÅŸik Devletleri ve diÄŸer Batı ülkelerinde lisans ve yüksek lisans eÄŸitimi almak isteyip de Türkiye gibi denizaşırı ülkelerde yaÅŸayan öğrencilerin bu kurumlarla doÄŸrudan baÄŸlantı kurma giriÅŸimleri izlemiÅŸtir,
2.1. İnternet eğitimimin Özellikleri
İnternet ortamlı eÄŸitimin özelliÄŸi eÄŸitim sürecinde yapılacak araÅŸtırma ve literatür taramalarında yarattığı kolaylık oluÅŸturmaktaydı. Yeryüzündeki çok çeÅŸitli kaynaklardan depolanmış sınırsız bilgiye, kısa sürede ve kısıtlamasız ulaÅŸabilmek, eÄŸitimde ve öğrenciler için eÅŸi bulunmaz bir olanak yaratmaktaydı. Ağın yarattığı tüm bu fırsatlar, iletiÅŸim ve eÄŸitimbilimciler tarafından eÄŸitimin yaygınlaÅŸması ve kolaylaÅŸması olarak nitelendirilmekteydi, Fakat, internet’i yalnızca bu açıdan kullanmak, eÄŸitim sürecinde karşılaşılan güçlükleri kısmen engelleyebiliyordu.
Madalyonun öteki yüzünü ise; ekonomik sıkıntılar ve zaman sorunu nedeniyle eÄŸitimlerini tamamlayamayan ya da hiç fırsat bulamayan bireylerden meydana gelen çok büyük bir kitle oluÅŸturmaktaydı. Akademik kurumlar tarafından internet yayıncılığının avantajlarını kullanılarak sözü edilen kiÅŸilere eÄŸitimin ulaÅŸtırılmasına çalışılmıştır. Bu çabalar sonucunda, “internet” ve “Açık Üniversite” deneyimlerinin birleÅŸtirilmesi ile egitim bilimciler, uzun süredir üzerinde tartıştıkları alternatif bir uzaktan eÄŸitim projesini , “sanal üniversite” ya da yaygın deyiÅŸle ” İnternet Üniversiteleri” adı altında hayata geçirme ÅŸansını yakaladılar (inter, network, 1997:26-27).
Çevremize baktığımız zaman iletiÅŸim teknolojilerindeki geliÅŸmelerin çok hızlı olduÄŸunu görüyoruz. iletiÅŸim Teknolojilerinde (uydu, televizyon sistemi, bilgisayar, internet vb) meydana gelen hızlı geliÅŸmeler aynı zamanda diÄŸer bir çok alanı da (ÅŸirket yönetimi, devlet sistemi, radyo ve televizyon kanalları vb) etkilemektedir. Bunlara ilave olarak eÄŸitim alanını belirtebiliriz. EÄŸitim sistemi de iletiÅŸim teknolojilerinde meydana gelen geliÅŸmelerden etkilenmektedir. EÄŸitimi en çok etkileyen internet üzerinde meydana gelen geliÅŸmelerdir. EÄŸitimcilerin ilgilerini yoÄŸunlaÅŸtırmaları gereken nokta, internet’in eÄŸitim yapısını nasıl etkileyebileceÄŸidir.
Günümüzde artık hemen hemen tüm eÄŸitimciler, internet’in eÄŸitimin yeniden yapılanmasında mutlaka kullanılması gerektiÄŸi düşüncesinde birleÅŸmektedirler. Fakat internet’in nasıl kullanılacağı konusunda ayrıntılı bilgi sahibi deÄŸillerdir.
Öğretmenler size yardımcı olmalı ve gönüllü olarak sizin tarafınızdan seçilmiş olmalıdır. Bağımsız olarak öğrenmenize yardımcı olan sayısız web kaynakları vardır. Ve bu site bu kaynaklarınızı kullanmanızı sağlar.
Okulun öldüğünü söylemek akıllıca olur. Bu bize okullarda öğretilmeli. “okul öldü” başlığını ilk olarak EVERETT REİMER kitabında başlık olarak kullanmıştır. Bu kişi uzun yıllar üçüncü dünyadaki zavallı çocuklar için okul reformları yapmış tecrübeli bir uzmandır. Fakat gelenek dışı akılcılık dediğimiz şey uzun binlerce yıl okulların şüpheli kısmını oluşturmuştur. Büyük düşünürler okulları eleştirmişler ve düşünceleri Roma İmparatorluğu döneminde öğretim görenleri büyük ölçüde etkilemiştir. Modern dünyada ise Nobel ödülü kazanlar okulun bir zaman kaybı olduğunu ve çoğu şeyi okul dışında öğrendiklerini söylemişlerdir. Herhangi bir durumda, öğrenmenin okula devam etmekle bir ilişkisi olmadığı bilinmektedir. Bugün Amerika da bir milyonu aşkın çocuk evde öğrenim görmektedir. Ve dünya çapında binlerce çocuk çoğu şeyi okul dışında öğrenmektedir. Burada söylemek istediğim şey ailelerin veya şahısların öğrenmek için kendi metotlarını seçmiş olmalarıdır. Fakat bazı gruplar bu özgürlükten korkmaktadır.
Özgürlüğün özel okul sistemini yıktığını ve özel eğitimin demokrasi için gerekli olduğunu düşünenlere bu sistemlerin çok iyi incelenmesi gerektiğini söylemeliyim. Demokratik Cumhuriyet Hükümetleri hükümet kontrollü okullar olmadan gelişebilirler. Örneğin Amerikanın ilk kurucuları herhangi bir okul sistemi olmaksızın çok şey başarmışlardır. Eğer okul özgür bir toplumda yaşamanın en önemli unsurlarından biriyse o zaman okula devam etme diktatör bir şekilde mecburi tutulmuştur.
Okulun modasının geçtiğini gösteren teknolojik gelişmelere göre yeni bilgi ve öğretim için başka kanallar bulmamız gerekir. Çoğu kolejlerin açık öğretim adaylarına sahiptir. Ve bu bağımsız öğrencilerin çok etkili olduklarını düşünmektedirler. O zaman ilk ve orta öğretim sınıflarından vazgeçilebilir mi? Eğitim eleştirmenleri bu sistemde çalışan insanlardan korkmaktadırlar. Fakat bizi öğrencilerin daha iyi öğrenmelerine yardım etmek için bir sistemle veya sistem dışı teşvik etmelidirler. Bir eğitim sisteminin esas problemi hangi kaynakların eğitim oluşturduğu değil sistemin öğrencilere ne sağladığıdır.
Binlerce anne babanın gözlemlediğine göre çocuklar gerçekten evde okumayı öğrenebilmektedir. Bu çok iyi bir eğilimdir. Çünkü bazı çocuklar okulda okumayı öğrenememektedir. Özgürce öğrenme hakkında bilgi isteyen insanlar evde herhangi bir konu hakkında kaynak rehberleri bulabileceklerdir. Evde öğrenen çocukların ve diğer yüzlerce bağımsız öğrencilerin tecrübeleri kitaplarda, makalelerde ve internet kaynaklarında kaydedilmiştir. Bu kayıtlar size özgürce öğrenme maceranızda yardımcı olabilir.
Sosyalleşme, evde öğrenmenin en iyi faydalarından biridir. Çocuklarının serbest olarak evde öğrenirken kendilerine güvenlerinin arttığını gören karım dahil olmak üzere birçok anne baba vardır. Okullarda çocukları yaşlarına göre sınıflandırma öğrenmeyi engeller. Ve birçok ülkenin tarihinde artan okul devamlılığı sosyal suç oranını arttırmıştır. Gençlerdeki suç oranları sadece bu konuyla ilgili değildir. Bu suçlar birçok psikologa göre dünyanın birçok bölgelerinde var olan zorunlu okul sisteminin de çocukların kendine güven duygusunun azalmasından ortaya çıkmıştır.
Birçok uzmana göre hükümetin çocukları sosyalleştirme çabaları yanında eğitimdeki esas rolün unutulduğu düşünülmektedir. Amerika anayasa mahkemesi, eğitim özgürlüğü konusunda dönüm noktası sayılabilecek bir davada şöyle söylemiştir; “çocuklar devletin savunmasız yaratıkları olarak düşünülemez onları besleyen ve kaderlerini çizen insanlar var olan kanunları ve zorunlulukları onlara gösterme hakkına sahiptirler.”
Bağımsız öğrenciler en iyi şekilde yabancı dilleri, dünya tarihini ve diğer gerekli tüm konuları öğrenebilirler. Sınıf içi ve dışı gönüllü katılım yeni bir sivil toplum oluşturabilir. Bu da karşılıklı anlayış ve iletişim oluşturur.
Okul olmaksızın özgürce öğrenebilirsiniz. Fakat öncelikle kendiniz için kaynak bulmanız gerekebilir. Kendi kendine öğrenme yapabileceğiniz web dünyasını kullanabilirsiniz. Bağımsız öğrenciler için uygun olan eğitim kaynakları sınırsızdır ve gittikçe artmaktadır. Lütfen bana bağımsızca öğrenme deneyimlerin
Kategori: EÄŸitim