Bölüm I
12 Temmuz 2007
BÖLÜM I
Ünite 2
Ünitenin Adı : Canlılar ve Doğayla Etkileşimleri
Sınıf : 5 Süre : 23 iş günü
BÖLÜM II
AMAÇLAR :
AMAÇ 1 : Atatürk ün akılcılık ve bilime verdiği önemi kavrayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Bilim ve teknoloji arasındaki ilişkiyi açıklama.
Bir toplumun kalkınmışlık düzeyinin, o toplumun bilim ve teknolojideki gelişmişliği ile ölçüldüğünü yazma-söyleme.
Atatürk ün bilim ve akılcılığa dair söylediği sözlere örnekler verme.
AMAÇ 2 : Virüsleri kavrayabilme.
DAVRANIŞLAR :
İnsanlarda bazı hastalıklara, bir hücreli bile olmayan virüslerin neden olduğunu yazma-söyleme.
Virüslerin doğada bilinen en küçük canlılar olduğunu yazma-söyleme.
Virüslerin yapılarının bir hücreli bile sayılamayacak kadar basit olduğunu yazma-söyleme.
Her virüs çeşidinin, canlı vücudunun belirli bir yerinde ve belirli hücrelerinde çoğalabildiğini yazma-söyleme.
Virüslerin neden olduğu hastalılara örnekler verme.
AMAÇ 3 : Virüslerin neden olduğu hastalıklardan korunma yollarını açıklayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Virüslerin neden olduğu hastalıklardan korunmak ve sağlıklı yaşamak için insanların bilinçlendirilmesi gerektiğini yazma-söyleme.
Çocukların çocuk felci, kızamık gibi aşılarının zamanında yaptırılması gerektiğini yazma-söyleme.
Şüpheli durumlarda hemen sağlık kuruluşlarına başvurmamız gerektiğini yazma-söyleme.
Sağlık ve temizlik kurallarına uymamız gerektiğini yazma-söyleme.
Kullanılan tıbbı araçların steril olmasına dikkat edilmesi gerektiğini yazma-söyleme.
AMAÇ 4 : Bakterileri kavrayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Bakterilerin mikroskobik canlılar olduğunu yazma-söyleme.
Bakterilerin, tek hücreli ilkel canlılar olduğunu yazma-söyleme.
Bakterilerin her ortamda yaşabildiğini yazma-söyleme.
Bakteri hücresinin nelerden oluştuğunu yazma-söyleme.
Bakterilerin yapılarına göre küre, çubuk, burgu, virgül olmak üzere 4 tür olduğunu yazma-söyleme.
Bakterilerin biyoner bölünme ile çoğaldıklarını yazma-söyleme.
Bakterilerin hem yararlı hem de zararlı canlılar olduğunu söyleme yazma.
AMAÇ 5 : Zararlı bakterileri kavrayabilme.
DAVRANIŞLAR :
İnsanlara zararlı olan bakterilere, patojen bakteri dendiğini yazma-söyleme.
Zararlı bakterilerin, tifo, kolera, şarbon, verem gibi hastalıklara neden olduğunu yazma-söyleme.
AMAÇ 6 : Bakterilerin neden olduğu hastalıklardan korunma yolarını sıralayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Şüpheli durumlarda hemen sağlık kuruluşuna başvurmamız gerektiğini yazma-söyleme.
Doktorların önerilerine mutlaka uymamız gerektiğini yazma-söyleme.
Bakterilerin neden olduğu hastalıkların tedavisinde antibiyotiklerin kullanıldığını yazma-söyleme.
Sağlık ve temizlik kurallarına uymamız gerektiğini yazma-söyleme.
AMAÇ 7 : Yararlı bakterileri kavrayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Toprağa düşen canlı atıklarını parçalayan bakterilere, çürükcül bakteri dendiğini yazma-söyleme.
Çürükcül bakterilerin doğada madde döngüsüne yardımcı olduğunu yazma-söyleme.
Günlük yaşamda sütten peynir, yoğurt yapımında bakterilerden yararlanıldığını yazma-söyleme.
Sirke ve turşu yapımında bakterilerden yararlanıldığını yazma-söyleme.
Ekmek hamurunun mayalandırılmasında bakterilerden yararlanıldığını yazma-söyleme.
AMAÇ 8 : Protistleri kavrayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Bitki ve hayvan grubuna girmeyen, tek hücreli canlılara protist dendiğini yazma-söyleme.
Protistlere örnekler verme.
Protistlerin nemli yerlerde, tatlı ve tuzlu sularda yaşadığını yazma-söyleme.
Protistlerin bölünerek çoğaldıklarını yazma-söyleme.
AMAÇ 9 : Protistelerin gözlenmesi deneyinin sonuçlarını açıklayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Havuz suyundan alınan örneği mikroskop altında inceleme.
Görülen şekilleri defterine çizme.
AMAÇ 10 : Protist türlerini açıklayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Öglena, tripanosoma, cıvık mantarlar, paramesyum, amip, plazmodyum ve bir hücreli alglerin protistlerden olduğunu yazma-söyleme.
Öglena, tripanosoma, amip, plazmodyum ve paramesyum gibi protist türlerinin, içme suları ve sivrisinekler vasıtasıyla insanlarda hastalıklara neden olduğunu yazma-söyleme.
Öglena nın hem hayvan hem de bitki hücresine benzediğini yazma-söyleme.
Öglena ve bir hücreli algleri besinlerini kendilerinin yaptıklarını yazman-söyleme.
Tripanosoma nın omurgalı hayvanların kanında parazit olarak yaşadığını yazma-söyleme.
Sivrisineklerle taşınan plazmodyum un, insanlarda sıtma hastalığına neden olduğunu yazma-söyleme.
AMAÇ 11 : Mantarları kavrayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Mantarların gözle görülebilenlerinin yanı sıra, gözle görülemeyen türlerinin de olduğunu yazma-söyleme.
Mantarların bazılarının tek hücreli, bazılarının çok hücreli olduğunu yazma-söyleme.
Mantarların spor adı verilen yapılarla çoğaldıklarını yazma-söyleme.
Bazı mantarların tarım ürünlerine zarar verdiğini yazma-söyleme.
Bazı mantarların insanlarda hastalıklara neden olduğunu yazma-söyleme.
Mantarların neden oldukları hastalıklara örnekler verme.
AMAÇ 12 : Gözle görülemeyen mantarları açıklayabilme.
DAVRANIŞLAR :
1. Gözle görülemeyen mantarların tek hücreli mantarlar olduklarını yazma-söyleme.
2. Tek hücreli mantarların, küflenmeye, mayalanmaya, çürümeye ve insanlarda bazı hastalıklara neden olduklarını yazma-söyleme.
Tek hücreli mantarların havada, karada, suda kısacası her yerde yaşayabildiklerini yazma-söyleme.
Tek hücreli olan bazı mantar türlerinin insanlarda hastalıklara neden olduklarını yazma-söyleme.
Tek hücreli olan bazı mantarların neden oldukları hastalıklara örnekler verme.
AMAÇ 13 : Gözle görülebilen mantarları açıklayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Gözle görülebilen mantarların, güneş almayan ağaç diplerinde ya da nemli duvar kenarlarında bulunduğunu yazma-söyleme.
Gözle görülebilen mantarların kısa bir sapın ucunda, şapkaya benzer yapıya sahip olmaları nedeniyle şapkalı mantarlar da dendiğini yazma-söyleme.
Gözle görülebilen mantarların gelişmiş, çok hücreli mantarlar olduğunu yazma-söyleme.
Çok hücreli mantarların çürükcül olarak yaşadığını yazma-söyleme.
İnsanlar tarafından özel olarak üretilen çok hücreli mantarlara kültür mantarı dendiğini yazma-söyleme.
Kültür mantarlarının besin değeri yüksek besinler olduğunu yazma-söyleme.
Özel yöntemlerle üretilmeyen mantarların zehirli olabileceğini yazma-söyleme.
AMAÇ 14 : Şapkalı mantarların yapısını inceleme deneyinin sonuçlarını açıklayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Şapkalı mantarların şapkasının altında lamel denilen ince çizgilerin bulunduğunu yazma-söyleme.
Çalışma sonrasında mantarların zehirli olmaları ihtimaline karşı ellerini yıkama.
Gördüğü şekli defterine çizme.
AMAÇ 15 : Ekmeğin küflendirilmesi deneyini hazırlayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Ekmeği küflendirme.
Küfü büyüteçle inceleme.
AMAÇ 16 : Mantarların neden oldukları hastalıklardan korunma yollarını sıralayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Hastalıklardan korunmak için başkalarına ait havlu, tarak, çamaşır gibi özel eşyaları kullanmamamız gerektiğini yazma-söyleme.
Şüpheli durumlarda hemen sağlık kuruluşuna başvurmamız gerektiğini yazma-söyleme.
Düzenli uyku, dengeli beslenme ve temizliğin, bağışıklık sistemimizin daha düzenli çalışmasını sağlayacağını yazma-söyleme.
Bebeklikten itibaren tüm aşıların zamanında yaptırılması gerektiğini yazma-söyleme.
AMAÇ 17 : Canlıların neden beslendiğini açıklayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Canlıların yaşamlarını sürdürebilmek için ihtiyacı olan enerjiyi besinlerden sağladıklarını yazma-söyleme.
Yeni doğan bir canlının, yeterli ve dengeli beslenme sayesinde gelişip büyüdüğünü yazma-söyleme.
Alınan besinlerin, canlının yapısına katılarak hücrelerinin çoğalmasını ve canlının büyümesini sağladığını yazma-söyleme.
Büyüyüp, gelişen her canlının, türünün devam etmesi için çoğaldıklarını yazma-söyleme.
AMAÇ 18 : Besinleri gruplarını kavrayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Besinlerin karbonhidratlar, yağlar, proteinler, vitaminler ve su olarak gruplandırıldığını yazma-söyleme.
Her canlının, kendisi için gerekli besinlerle beslendiğini yazma-söyleme.
Her besin grubunun görevinin farklı olduğunu yazma-söyleme.
Dengeli ve sağlıklı beslenebilmek için besin gruplarının her birinden yeterince tüketmemiz gerektiğini yazma-söyleme.
AMAÇ 19 : Besin gruplarının görevleri ile ilgili olgular bilgisi.
DAVRANIŞLAR :
Vücudumuz için gerekli olan enerjiyi karbonhidratlardan sağladığımızı yazma-söyleme.
Vücudumuzun yıpranan yerlerinin onarılmasında ve hücre yapısında proteinlerin kullanıldığını yazma-söyleme.
Yağların hem enerji kaynağı hem de vücutta yapı maddesi olarak kullanıldığını yazma-söyleme.
Vitaminlerin vücudun hastalıklara karşı direncini artırdığını yazma-söyleme.
Yaşamak için gerekli temel maddelerden birinin su olduğunu yazma-söyleme.
AMAÇ 20 : Besin gruplarını içeren gıdaları açıklayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Karbonhidratların daha çok tatlı besinlerde var olduğunu yazma-söyleme.
Et, süt ürünleri ile yumurta ve baklagillerin proteince zengin besinler olduğunu yazma-söyleme.
Yağların bitki ve hayvanlardan sağlandığını yazma-söyleme.
Taze sebze ve meyvelerin vitamince zengin olduklarını yazma-söyleme.
AMAÇ 21 : Canlıları beslenme ilişkilerine göre sınıflandırabilme.
DAVRANIŞLAR :
Doğadaki canlıların, beslenme ilişkilerine göre üç gruba ayrıldığını yazma-söyleme.
Birinci grubu üretici canlıların oluşturduğunu yazma-söyleme.
İkinci grubu tüketici canlıların oluşturduğunu yazma-söyleme.
Üçüncü grubu ayrıştırıcı canlıların oluşturduğunu yazma-söyleme.
AMAÇ 22 : Besin zincirini açıklayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Doğal bir çevrede canlıların, doğup, beslenip, çoğalıp, sonuçta başka canlılara yem olduğunu yazma-söyleme.
Besin zincirinin üreticilerden başlayıp, çeşitli tüketicilerin birbirini yemesiyle devam eden bir olay olduğunu yazma-söyleme.
AMAÇ 23 : Besin grupları ile ilgi terimler bilgisi.
DAVRANIŞLAR :
Kendi besinini kendisi yapan canlılara üretici canlı dendiğini yazma-söyleme
Besinlerini dışarıdan ( üretici canlılardan ) hazır olarak alan canlılara tüketici dendiğini yazma-söyleme.
Toprakta yaşayan bakteri ve mantarlara ayrıştırıcı canlı (çürükçül canlı ) dendiğini yazma-söyleme.
Amaç 24 : Üretici canlıları kavrayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Yeşil bitkilerin yapraklarında klorofilin (yeşil tanecik) bulunduğunu yazma-söyleme.
Bitkilerin ürettikleri besinin yanında oksijen de ürettiklerini yazma-söyleme.
Bitkilerin besinlerini üretirken su, madensel tuz, karbondioksit ve güneş ışınlarından yararlandıklarını yazma-söyleme.
Güneş ışınları nedeniyle bitkilerin besinlerini gündüzleri yaptıklarını yazma-söyleme.
Bitkilerin ürettikleri besinin bir kısmını kök, gövde, yaprak ve meyvelerinde tüketici canlılar için depo ettiklerini yazma-söyleme.
AMAÇ 25 : Tüketici canlıları kavrayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Tüketicilerin besinlerini, üreticilerden doğrudan veya dolaylı olarak sağladıklarını yazma-söyleme.
Tüketicilerin aldıkları besinlere göre üç gruba ayrıldığını yazma-söyleme.
Tüketici canlıların her türüne örnek verme.
AMAÇ 26 : Tüketici canlı grupları ilgili terimler bilgisi
DAVRTANIŞLAR :
Otçul (otobur) canlının tanımın yazma-söyleme.
Etçil (etobur) canlının tanımını yazma-söyleme.
Hem etçil hem de otçul olan canlının tanımını yazma-söyleme.
AMAÇ 27 : Ortak yaşamla ilgili terimler bilgisi.
DAVRANIŞLAR :
Ortak yaşamın tanımını yazma-söyleme.
Mutualizmin tanımını yazma-söyleme.
Kommensalizmin tanımını yazma-söyleme.
Parazit yaşamın tanımını yazma-söyleme.
Parazit canlının tanımını yazma-söyleme.
AMAÇ 28 : Mutualizmi açıklayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Su yosunu ile mantarın ortak yaşamından oluşan likenlerin mutualizme örnek verme.
Su yosununun besin ürettiğini; buna karşılık mantarın su yosununun su ihtiyacını karşıladığını yazma-söyleme.
Bakterilerle bitkilerin ortak yaşamının mutualizme örnek verme.
Bakterilerin bitkiler için havadan azot sağladıklarını; buna karşılık bitkinin bakteri için besin ürettiğini yazma-söyleme.
AMAÇ 29 : Kommensalizmi açıklayabilme..
DAVRANIŞLAR :
Yengeçlerin istiridyelerin kabuklarının altında yaşadıklarını ve istiridyenin besinine ortak olduğunu yazma-söyleme.
İstiridyenin bu ilişkiden zarar ya da yarar görmediğini yazma-söyleme.
AMAÇ 30 : Parazit yaşamı kavrayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Parazit yaşamda iki canlıdan biri yarar görürken,diğerinin zarar gördüğünü yazma-söyleme.
Parazit canlılarından bazılarının insan, kedi, köpek gibi canlıların deri ya da kıllarına tutunarak yaşadıklarını yazma-söyleme.
Parazit canlıların bir kısmının canlının kanını emerek yaşadığını yazma-söyleme.
Parazit canlıların bazılarının insan vücudunda bağırsaklarda, sindirilmiş besinlerle beslenerek yaşadıklarını yazma-söyleme.
AMAÇ 31 : Parazit canlıların neden oldukları hastalıklardan korunma yollarını sıralayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Tam pişmemiş etleri ve iyice yıkanmamış sebze ve meyveleri tüketmemiz gerektiğini yazma-söyleme.
Hasta kişilerin eşyalarını kullanmamamız gerektiğini yazma-söyleme.
Temizlik ve sağlık kurallarına uymamız gerektiğini yazma-söyleme.
AMAÇ 32 : Ayrıştırıcı canlıları kavrayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Çürükçül canlıların besinlerini bitki ve hayvan ölülerinden ve canlıların doğaya karışmış artıklarından sağladıklarını yazma-söyleme.
Kendileri için besin sağlarken ölen canlıları ve artık maddeleri, diğer canlıların kullanabilecekleri maddelere dönüştürdüklerini yazma-söyleme.
Doğadaki madde döngüsüne yardımcı olduklarını yazma-söyleme.
AMAÇ 33 : Çevre kirliliğini kavrayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Canlılar arasındaki ilişkiyi bozan etkenin çevre kirliliği olduğunu yazma-söyleme.
Kolayca parçalanmayan, yok olmayan atıkların kirliliğe neden olduğunu yazma-söyleme.
Plastikten yapılmış poşetlerin, teneke kutuların, kullanılmış pillerin, cam ve porselen gibi maddelerin yok olmayan maddeler olduğunu yazma-söyleme.
AMAÇ 34 : Çevre kirliliğini önleme yollarını açıklayabilme.
DAVRANIŞLAR :
Kullandığımız ürünleri kalıcı kirliliğe neden olmayacak maddelerden seçmeye özen göstermemiz gerektiğini yazma-söyleme.
Kalıcı kirliliğe neden olan maddeleri geri dönüşüm yoluyla tekrar kullanılabilir hale getirmemiz gerektiğini yazma-söyleme.
Evlerimizde çöplerimizi türlerine göre ayrı ayrı biriktirmemiz gerektiğini yazma-söyleme.
ÜNİTENİN BÖLÜMLERİ
Atatürkçülükle İlgili Konular
Bir Hücreli Bile Olmayan Varlıklar : Virüsler
İlkel Bir Hücreli Organizmalar : Bakteriler Her Yerde Var
Bitki Ve Hayvan Gruplarına Girmeyen Canlılar : Protistler
Hem Yararlı Hem De Zararlı Mantarlar Var
Canlılar Arasında Beslenme İlişkileri Var mı ?
Canlı Neden Beslenir ?
Canlının Besinleri Nelerdir ?
Canlıları Beslenme İlişkilerine Göre Gruplayabilir miyiz ?
UYGULANACAK YÖNTEM VE TEKNİKLER :
Soru-cevap ( tüm amaçlar )
Küme çalışması ( amaç 2-4-8-11-24-25-32 )
Deney ( amaç 9-14-15 )
Proje ( amaç 34 )
Düz anlatım ( tüm amaçlar )
Tartışma ( amaç 22-34 )
Gezi (amaç 33)
KAYNAK, ARAÇ VE GEREÇLER :
Ünite dergisi
Kitaplar, sözlük
Video kasetler (amaç 2-4-8-11-22)
Büyüteç, mikroskop (9-14-15)
Resimler,fotoğraflar, model (amaç 18-21-23-28-29)
GEZİ-GÖZLEM-DENEY,ÖDEV V.B. :
Katı Atık Dönüşüm Fabrikasına Gezi (amaç 34)
Protistlerin havuz suyunda mikroskopla incelenmesi. (amaç 9)
Şapkalı mantarların büyüteçle gözlenmesi. (amaç 14 )
Ekmeğin küflendirilmesi.(amaç 15)
Sınıfta oluşan atıklardan değerlendirilebilenleri ayrı çöp kutularında biriktirilmesi.(amaç 34)
BÖLÜM III
DEĞERLENDİRME :
Öğrencilerin derse katılımının, gözlem yapma, araştırma yapma, küme çalışmasında sorumluluk alma beceri ve tutumlarının gözlem ve Kendini Değerlendirme Formu ile ölçülmesi.
Çoktan seçmeli, kısa cevaplı, eşleştirme testlerin uygulanması.
Ders içinde sözlü yoklamaların yapılması.
Yazılı yoklamaların yapılması.
Öğrenci yetersizliklerinin belirlenmesi ve bunları giderici çalışmaların yapılması.
BÖLÜM IV
PLANIN İŞLENİŞİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLER :
Kategori: Biyoloji