Bakteriler
12 Temmuz 2007
BAKTERÄ°LER
Bakteriler çoğunlukla yararlı olarak karşımıza cıkmaktadır.Bunun yanı sıra zararlı olanıda vardır.Bir bakteri hücresi en küçük ökaryotik hücrenin binde biri kadar hücreye sahip.
Bakteriler dünyada en çok sayıda bulunan cokluklar olup dünyada bulunmadıgı yer yok gibidir.
BAKTERÄ°LERÄ°N YAPISI
Bakterinin cekirdek zarı mitokon ve kroplast gibi zarlı yapıda organelleri bulunmaz.Sitoplazmalarında sadece bakterilere özel ribozom organeli bulunur.
Sitoplazma is sitoplazma zarı ile çevrilmiştir.Bazı bakterilerin zarlarından solunum enzimleri fotosentez enzimleri ve çeşitli uyaları olan reseptörler bulunur.Ökaryot hücrelerin mitokondirisinde oksidatif fosforilasyondan sorumlu olan enzimler aerob bakterilerinin zar kıvrımından oluşan mezozomlarında bulunur.
Zarın etrafında ise hücre bulunur.Hücre devamında protein ve yağ molekülleri vardır.Bazılarında hücre çeperine ilaveten dışta bir kapsül vardır.
Bakterilerin çogu kamçı adı verilen uzantılra sahiptir.Bakteri kamçı sayesinde sulu ortamlarda hareket eder ve çeşitli uyarıları alabilir.Yuvarlak bakretilerde kamçı yoktur.
Sitoplazmasında glikojen yağ ve protein tanecikleri bulunur.Sitoplazmada nükleik asitlerin yogunlukta bulundugu bölgeye nûkleoid denir.Sitoplazmada gaz kofullarrıda vardır.
a)Şekline göre
Çubuk şeklinde bak(Basıllus)
Difteri,tifo tüberküloz hastalıklarının etmelidir.yogurt bakterileride çubuk şeklidedir.tek veya koleni halinde yaşar.
Tek olanlarda monüküle ikililerde diplokole zincir şeklinde olanlarda strepokole üzüm salkımı olanlarada stafilobak adını alır.bunlar belsıguklugu parmakta dolana arpacık yapsındır.
Spiral veya kwnk bak.
Bunların kamçıları bakterinin bir veya 2ucunda bulunur.Frengi hastalığı yanında diş içinde yaşanan zararsız tipleri vardır.
Virgül şeklinde bak:
Virgül şeklinde kıvrılmıs diğer ucunda ise kamkçılar vardır.
b) Oksijene duydukları ihtiyaca göre:
Aerob bakteriler:Oksijenleri solunum yaparlar.
Anaerob bakteriler:Oksijensiz ortamda yaşarlar.Gerekli enerjiyi oksijensiz reksiyon larda yakarak elde ederler.Anaertobik bakterilerde karbonhidrat metopalizmasında fermantajyon(mayalanma)proein ve amino asitlerin anaerobile yıkımına is pütrifiksoyon (çürütme)denir.
c) Beslenme çeşitlerine göre :
Fakillatif anaerob bakteriler
Bu bakteriler :Besinleri hazır olarak dışarıdan alan bakterilerdir.
Ototraf Bakteriler:Yaşamaları için gerekli olan besinlerin kendileri sentez leyen bakterilerdir.Sentezleme yaparken ve kemotrof şeklinde ikiye ayrılır.
d)Gram boyasına göre
Gram pozitif bakteriler:Gram boyası ile boyandıklarında mavi-mor rengini alırlar.
Gram negatif bakteriler :Bu bakteriler boyandıklarında mavi-mor rengi almazlar.
Bakterilerin Ãœremesi
Bakteri eşeysiz üreme ile çoğalır.Bakterilerin yaşadıkları ortamda yeterli besin su uygun sıcaklık bulunursa süratle 20dakkada bir bölünerek GEO dizi şeklinde çoğalırlar.Fakat ortamda bir ilacın alkol asit ve çeşitlki kimyasal maddeler bakterilerin üremesini sınırlandırır.
Endospor oluÅŸumu:
Bazı bakteriler ortam şartlarının bozulmasına karşın dayanıklı:Endosporlar üretirler.
Endospor bakteri ortasında veya kenarında bulunan küre veya oval şeklindeki yapılardır.Spor oluşumu sırasında hücre stoplazması büzülerek spora dönüşür.Spora dönüşen stoplazmanın etrafında kalınbir çeper oluşur.Bu oluşumlar sıcaklığa,kuraklığa donmaya karşı dayanıklıdır.Bu tür bakterileri öldürmek için 121C* 1atmosfer basınç altında 15dakıka tutmak gerekir ayrıca formal antiseplik %90lık alkol kullanarak etkisiz hale getirilebilir.
Bakteriler biyolojik çalışmalarda en çok kullanılan canlılardandır.Özellikle E.Coli üzerinde yapılan çalışmalar sonucunda moleküler seviyeli canlı ve hücreye ait birçok bilgi edinilmiştir.Günümüzde bakteriler gen mühendisliğinde genetik yapısı kullanılarak çeşitli hastalıklara çözüm üretmekte kullanılmak tadır.(insanda eksik olan enzimlerin,insulin ,interferon üretilmesi gibi)
Ayrıca yoğurt peynir gibi gıda sektöründe bakterilerden faydanılmaktadır.
Bakterilerin yaptıkları hastalıklar:
Bakteriler,su besınlerle,ağızan hava ile ağız ve burundan çatlamış veya yaralanmış deriden cinsel organalardan insanlara geçe bilir.Bitkilere ise yaralardan yapraklardaki gözeneklerden yada çiçeklerden girebilir.
Hem bitki hemde hayvanlar daki hastalık yapan bakterileri ise böcekler taşır.
Bakterileri yaptıkları bazı hastalıklar:
ÅžARBON :
Korunması:Aşı ile
Tedavisi: İlaç ile
TETANOZ:
Korunması:Aşı ile
Tedavisi İlaç ile
TÃœBERKÃœLOZ:
Korunması:Aşı (BCG)
Tedavisi :Uzun süreli ilaç tedavisi
HUMMA
Tedavisi :Ä°lac iLe
Korunması:Aşısı yoktur.
Kategori: Biyoloji