Özlem Güran 19913813
12 Temmuz 2007
Özlem Güran 19913813
İŞ MODELİ : Virtual Community ( Sanal Topluluklar)
Örnek Site : http://club.superonline.com
Sanal Topluluklar : “İnternet üzerinde birbirleri ile interaktif iletişim kurmak için biraraya gelen kullanıcıların oluşturduğu topluluklara sanal topluluklar denir.”
Club.superonline.com : Tüm dünyada Türkçe konuşan internet kullanıcılarını kendileri ile aynı ortak zevkleri paylaşan diğer kullanıcılar ile web üzerinde buluşturmayı amaç edinmiş olan club.superonline.com, ileride tüm türkçe internet kullanıcılarının tek adresi olmayı hedeflemektedir.
Modelin Avantajları : Sanal gruplar sayesinde internet kullanıcıları kendileri ile ortak ilgi alanlarına sahip olan tüm dünya üzerindeki diğer kullanıcılar ile interaktif ortamda bilgi, fikir alışverişinde bulunabilmekte ve ilgi duyduğu alanda (alanlarda) daha çok bilgi sahibi olma şansına erişmektedir. World club’a üye olan her kullanıcıya kendisini diğer kullanıcılara tanıtabilecek bir üye sayfası ve bir posta kutusu verilmektedir. Kullanıcılar, diğer üyeler arasında araştırma yapma, online olan üyeleri listeleme, kendisini arkadaş listelerine alan diğer kullanıcılar hakkında bilgi alma şansına sahiptir. Ayrıca site kullanıcılarına kısa zamanda bir forum alanı sunacaktır.
Modelin Dezavantajları : Sanal topluluğa üye olabilmek için ayrı bir form doldurmak gerekmemektedir. Superonline’a abone olan tüm kullanıcılar sahip oldukları şifreler ile bu hizmetten yararlanabilmektedirler. Sanal topluluklara üye olmak isteyen kişilere superonline abonelik formu haricinde bir form doldurtmak ve bu formda ilgi alanlarını daha detaylı olarak belirlemek daha iyi olacaktır.
Modelin Puanı : 9/10
İŞ MODELİ : Virtual Storefront ( Sanal Mağaza)
Örnek Site : http://www.sanalmagaza.com.tr
Sanal Mağaza : Mal ve hizmetleri fiziksel ortamlar (mağazalar) yerine internet üzerinden online olarak satan ve satılan mal ile hizmetlerin dağıtımını geleneksel dağıtım kanalları ile yapan iş modelleridir.
Sanalmagaza.com.tr : ‘Sanalmagaza.com.tr’ internet üzerinden çeşitli ürünlerin satışını yapan ve satın alınan ürünleri siteye üye olurken doldurulan formdaki adrese göre müşterilerine ulşatıran bir sitedir. Site kullanıcıları çeşitli indirimlerden yararlanabilir, detaylı ürün araması yapabilmektedir.
Modelin avantajları : Bu model sayesinde satış maliyetlerinde bir azalma görülür. Aracılar ortadan kaldırılır. Ayrıca bilgi ve iletişim maliyetlerinde düşüş olur. Web üzerinden yapılan alışlar, fiziksel ortamlarda yapılan alışlar ile karşılaştırıldığında daha kısa sürede gerçekleşir. Örnek sitenin kullanımı gayet kolaydır. Ürünler çeşitli gruplar –elektronik,müzik, sağlık,vs.- halinde müşterinin beğenisine sunulmuştur. Müsteri istediği ürün üzerinde tıklayarak ürünün büyütülmüş fotoğrafını ve ürünle ilgili özelliklere ulaşabilmektedir. Ayrıca birden çok ürün satın almak istyen müşteri bir ürün sepeti oluşturma şansına da sahiptir. Ürün yelpazesi çok geniş olan sitede tüm gelir seviyesine hitap eden (örn: cross kalem 284 milyon/ scrikss kalem 19 milyon) ürünler bulunmaktadır. Ayrıca site tüm ürünlerinin üretici firmalarının garantisi altında olduğunu belirtmektedir.
Modelin Dezavantajları : Sanal alışverişlerde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta güvenliktir. Site tüm dünyada da kullanılan SSL (secure socket layer) ile kullanıcı bilgilerinin gizliliğini sağladığını belirtmiştir. Ancak bu bilgi dışında güvenlik ile ilgili bir bilgi bulunmamaktadır. Ayrıca sanal alışverişlerde malın kalitesini anlamak fiziksel ortamlarda yapılan alışverişler kadar kolay olmamaktadır.
Modelin Puanı : 7/10
İŞ MODELİ : Portal
Örnek Site : http://www.ntvmsnbc.com
Portal : Çok geniş içerik ve on-line hizmetleri içerisinde bulunduran web sitelerine portal denir. Portalları içeriklerine göre iki sınıfta toplanır. Dikey portal; belirli bir içerikte hizmet sunan portallardır. Yatay portal; genel anlamda tüm kullanıcıları hedefleyen ve buna göre içerk bulunduran portallardır.
Ntvmsnbc.com : Türkiye’nin haber portal olarak görev yapan ntvmsnbc.com’da değişik konulardaki kaliteli haberlere ulaşılabilmekte, site içinde istenilen konularda arama yapılabilmekte, açık hat hizmeti ile kullanıcılar görüşlerini bildirebilmekte ve çeşitli konularda NTV’ye sorular sorabilmektedir.
Modelin Avantajları : İnternet üzerinde bilgi akışının son derece arttığı günümüzde çeşitli içerik ve bilgileri bir araya toplayan portallar bir ihtiyaç haline gelmektedir. Ntvmsnbc.com Türkiye’nin haber portalı olarak çalışmaktadır. Sağlıktan ekonomiye, teknolojiden dünya haberlerine kadar çok geniş bir yelpazede haberleri kullanıcıları ile paylaşmaktadır. Sitede ayrıca ingilizce haberlerde yer almaktadır. Sitede hızlı haber taramak için “gel üstüne bak hepsine” adında yeni bir hizmet sunulmaktadır. Bu sistem sayesinde kullanıcı bulunduğu sayfadan çıkmadan tüm haber başlıklarını bir kerede görebilmektedir. Bu sistemi kullanmak isteyen kullanıcıların sadece bir kereye mahsus olmak üzere sistemin çalışması için gerekli olan yazılımı indirmesi gerekmektedir. Bu sistemin kullanım tercihinin kullanıcıya bırakılması site için bir artı yön olmuştur. Bu sistemi kullanmak istemeyen kullanıcı eski kullanma şekli ile siteyi rahatlıkla dolaşabilmektedir.m ayrıca site çok sık olarak güncellenmekte ve gelişen önemli olaylar kullanıcılar ile çok kısa sürede paylaşılabilmektedir. Site çok çeşitli alanlarda sunduğu kaliteli haberlerle ve kolay kullanımı sayesinde çok güzel bir portal örneğidir.
Modelin Dezavantajları : Gerek portalların gerekse Ntvmsnbc.com’un kullanıcıya bir dezavantaj getirmediğini düşünüyorum.
Modelin Puanı : 10/10
İŞ MODELİ : Auction (Açık Arttırma)
Örnek Site : http://www.gittigidiyor.com
Açık Arttırma : Belirli bir süre içinde müzayedede satışa çıkarılan malı alma hakkına sahip olmak için taraflardan biri bir fiyat verir ve diğer taraflar rekabet etmesi olayına açık arttırma denir. Bu hizmeti internet üzerinden sağlayan çeşitli siteler vardır.
Gittigidiyor.com : Sitede geniş bir ürün yelpazesinde çok çeşitli (7500’e yakın) ürün açık arttırma yolu ile satılmaktadır. Site alım-satım işlemlerinin kolayca yapabilmesi için siteye girişte bu işlemler hakkında link vererek kullanıcıyı bilgilendirmektedir.
Modelin Avantajları : Mal ya da hizmetini satan kurum, kuruluş ya da kişi için çok avantajlı bir yöntemdir, açık arttırmalar sayesinde satıcılar mallarını yüksek fiyatlardan satma şansına sahip olur. Alıcılar ise aynı kategoriye ait değişik ürünler arasından istediği ürünü seçme şansına sahiptir. Gittigidiyor.com’da ürünlerin sergilendiği vitrin bölümleri bulunmaktadır. Vitrine koyulmayan ürünlerin üzerine tıklandığında fotoğrafını görmek ve hakkında bilgi almak mümkündür. Site kullanıcıalrına çeşitli koleksiyon ürünleri de sunmaktadır. Ayrıca sitede “hemen al” adı altında bir hizmet sunmaktadır. Bu sistem hem alıcılara hem satıcılara çeşitli avantajlar sağlamaktadır. (açık arttırma süresini beklemeden ürünü satın almak, satıcının ürününü hızlı bir şekilde satması vs.) Açık arttırma sonrası alıcı ve satıcı arasında para-ürün takası sırasında oluşabilecek problemler sitenin sunduğu güvenli ticaret yöntemi sayesinde aşılmaktadır.
Modelin Dezavantajları : Açık arttırmalar sırasında oluşabilecek hileli ürün satımı, açık arttırmalar sonrasında oluşacak para ve ürünlerin alıcı ve satıcılar tarafından takas edilmesi aşamasında oluşacak anlaşmazlıklar bu modelin dezavantajlarıdır. Ancak gittigidiyor.com tüm bu sıkıntıların üstesinden gelmek için çeşitli yollar kulanmaktadır. Ürün hilelerinin siteye bildirilmesi ve gerektiği durumlarda ürün iadesinin sağlanması ve da güvenli ticaret uygulamaları bu sitenin uyguladığı başarılı hizmetlerdir.
Modelin puanı : 9/10
İŞ MODELİ : Reverse Auction (Açık eksiltme)
Örnek site : -
Açık eksiltme : Alıcıların ihtiyaç duydukları mal veya hizmetleri tedarikçilere bildirmesi ile yapılan müzayede şeklidir. Teklif edilen fiyatlar süre ilerledikçe düşer, bu da alıcıların somut bilgiye dayanan stratejik kararlar vermelerini sağlayarak bir malın gerçek piyasa değerinden alınmasını mümkün kılar.
Modelin Avantajları : Açık eksiltmeler kullanılarak mailyetler düşürülebilir, değer artışı ve verimlililik artışı sağlanır. Açık eksiltme, işi ihale ortamına taşıyarak satıcılar arasında rekabet ortamı oluşturur. Böylece alıcının piyasada mevcut en uygun fiyatları keşfetmesi ve elde etmesi mümkün olur.Açık eksiltmeler alıcıların mevcut satıcı tabanlarının dışında yeni ve daha iyi tedarik kaynakları bulmalarını mümkün kılarlar. Açık eksiltmeler, tek bir kaynak temini için gereken süreyi azaltıp personele diğer işlerini de yapması için zaman bırakarak satınalma prosesini hızlandırırlar.
Modelin Dezavantajları : Bu modelin alıcıalr açısından bir dezavantajı yoktur. Satıcıların önceden kendisinden mal veya hizmet alan alıcılarına ürün satmak için diğer satıcılar ile rekabet etmek durumunda kalmaları da bu modelin -satıcılar açısından bakıldığında- dezavantajı olarak gösterilebilir.
İŞ MODELİ : Online Service Provider (Çevrimiçi Servis Sağlayıcı)
Örnek Site : http://www.netas.com.tr
Online Servis Sağlayıcı : Donanım ve yazılım kullanıcıalrı için servis ve destek sağlayan sitelerdir.
Netas.com.tr : Nortel Networks ile bir ortaklık çerçevesinde çalışmaktadır. Nortel Networks Nortel Networks servis sağlayıcılar ve şirketler için ağ ve iletişim çözümleri ile altyapı alanında bir dünya lideridir. Netaş’da bu tecrübelerden yararlanarak bilgi üreten, geliştiren ve bilgiyi kullanmada en üst düzeye erişmiş bir Türkiye için çalışmaktadır.
Modelin Avantajları : Sitede yer alan hizmetler arasında teknoloji alanlarında altyapı sağlama (uzak meafeli optik ağlar, Ip tabanlı ses iletimi), dünya çapında altyapı gelişmelerinden haberler sunma, servis sağlayıcı çözümler sunma yer almaktadır. Model, bilgisayar kullanıcılarına yazılım ve donanım desteğini online olarak sağlamakta ve kullanıcıların bu konularda karşılaşabilecekleri problemlere çözüm getirmektedir.
Modelin Dezavantajları : Bu iş modelinde ortaya çıkabilecek en önemli problem şudur; kullanıcılar mevcut olan sorunları veya ihtiyaçlarını doğru olarak tespit edemezlerse, sağlanacak yazılım veya donanım servisleri,desteği tam olarak başarıya ulaşamayacaktır.
Modelin Puanı : 7/10
İŞ MODELİ : Content Provider ( İçerik Sağlayıcı)
Örnek Site : http://www.rozika.com
İçerik Sağlayıcı : Internet sitelerinin içinde bulunan metin, resim, vs unsurların tümüne “içerik” denilmektedir. Günümüzde tıptan edebiyata, finanstan sinemaya, yani insanların iş yapmak için veya eğlence için ihtiyaç duyacağı içerikleri üretmek ve sürekli güncellemeyi iş edinen şirketler oluşmuştur. İnternet üzerinden içerik sağlayan bu tip şirketlere içerik sağlaycılar denir.
Rozika.com : Rozika.com kendisini internet ve teknoloji sitesi olarak tanımlamaktadır. Site; internet hakkında, son çıkan yazılımlar hakkında kullanıcıalrına bilgiler sunmaktadır.
Modelin Avantajları : Bu modeli tercih eden firmalar ya sitelerine aldıkları reklamlar ile ya da sağladıkları içerikler karşılığı ücret alarak kar elde edebilirler. Bu modelin kullanıcılar açısından avantajı ise web üzerinden son derece kaliteli bilgilere hızlı, kolay erişebilmeleridir. Rozika.com internet, bilgisayar hakkında en basit düzeyden en üst düzeye kadar olan çeşitli kademelerde dersleri kullanıcılarının hizmetine sunmaktadır. Bu konular dışında MP3, DVD/VCD, MS Office hakkında çeşitli makaleleri kullanıcılarına sunmaktadır.
Modelin Dezavantajları : İçerik sağlayıcılardan elde edilen içeriklerin doğruluğu konusunda bir sıkıntı çıkabilir. Kullanıcılar bu sıkıntılar ile karşılaşmamak ve ihtiyaçları olan içeriklere hızlı, doğru bir şekilde ulaşabilmek için bellli bir altyapısı olan ve güvenilir bulduğu içerik sağlayıcıları kullanmalıdır. Rozika.com’un derslerinden daha önce yararlanmıştım. Bu derslerde karşılaştığım tek sıkıntı bir tek konu hakkındaki derslerin farklı başlıklar altında bulunması ve bu derslere farklı linkler ile ulaşabilmem olmuştu. Rozika.com aynı içerikteki derleri tek bir başlık altında toplarsa kullanıcıya kullanım kolaylığı sağlamış olur.
Modelin Puanı : 7/10
İŞ MODELİ : Aggregator (Toplayıcı)
Örnek Site : http://www.ideefixe.com/kitap
Aggregator : Belirli bir ürünü satın almak isteyen bir grup insanın siteye üye olması ve satıcıların bu gruplara belli oranlarda indirim yapmasıdır.
ideefixe.com/kitap : Bu model tüm sitede değil sadece kitap satışı konusunda uygulanmaktadır. Site kullanıcıalrına çeşitli indirim imkanları sunmakta,kampanyalar yapmaktadır. ideefixe kullanıcıları için kitapların fiyatlarını dışarıdaki fiyatlardan düşük tutmuştur.
Modelin Avantajları : Bu modeli uygulayan işletmeler çoğunlukla gerçek piyasaya göre oldukça indirimli bir sabit fiyat uygulamaktadırlar. Bu uygulama müşteriler için büyük bir avantajdır. Ayrıca bu modeli kullanan işletmeler müşterileri ile yakından ilgilenirler, alışveriş sırasında yardım ederler ve müşterileri ürünler hakkında bilgilendirirler. ideefixe.com, müşterilerine erken uyarı servisi adı altında bir uygulama sunmaktadır. Bu uygulama ile müşteriler sevdikleri yazarların eserleri, sevdikleri kitaplar hakkında e-mail yolu ile önceden bilgilendirilmektedir. Ayrıca sitede çok değişik konularda çeşitli kitaplar hakkında bilgiler, editörün kitaplar hakkındaki yorumları bulunmaktadır. Bu sitede en çok hoşuma giden uygulama ise sahaf’tan internet üzerinden ikinci el kitap alam olanağı sağlanmasıdır.
Modelin Dezavantajları : Gruplar hlinde siteye üye olan kullanıcılar yüksek miktarda ürün talepleri olduğu zaman üreticilerden yada satıcıdan indirim talep ederler. Bu tanımdan yola çıkıp örnek site incelendiğinde ideefixe.com’un grup olarak üye olan kullanıcılar için sağladığı ek hizmetler hakkında bir bilgiye ulaşılamamaktadır. Ancak Türkiye’de bu modeli kısmen de olsa hayata geçirebilmiş olan site ideefixe.com’dur.
Modelin Puanı : 7/10
İŞ MODELİ : Marketplace Communicator (Pazaryeri yoğunlaştırıcı)
Örnek Site : http://www.shopport.com
Pazaryeri Yoğunlaştırıcı : Çok sayıda tedarikçiden ürün ve servis hakkındaki bilgileri tek bir merkezi noktada yoğunlaştıran iş modelleridir. Alıcılar arama, fiyat karşılaştırması yapabilirler ve istekleri doğrultusunda satın alma işlemini gerçekleştirebilirler.
Shopport.com : Türkiye ‘nin ilk karşılaÅŸtırmalı alışveriÅŸ sitesi olan Shopport, Turkport tarafından geliÅŸtirilmiÅŸtir. Sitenin temel amacı; kullanıcıya, satın almak istediÄŸi ürünün farklı sanal maÄŸazalardaki fiyat/teslimat bilgilerini bir arada görüntüleyerek deÄŸiÅŸebilen satış koÅŸullarını karşılaÅŸtırma imkanı sunmaktır.
Modelin Avantajları : Bu modelde farklı üreticilerin ürün veya servisleri hakkındaki bilgiler tek bir merkezden kullanıcıya sunulması sayesinde kullanıcı ürünlerle ilgili istediÄŸi bilgilere ulaÅŸmak için deÄŸiÅŸik web sitelerine girmesi gerekmemektedir. Bu durum da kullanıcıya zaman açısından bir aantaj saÄŸlamaktadır. Shopport.com farklı sanal maÄŸazaların fiyat, ürün ve teslimat bilgilerini bünyesinde barındırmaktadır. Bu sayede kullanıcılar ilgilendiÄŸi ürünler için sanal maÄŸazaları teker teker dolaÅŸmak zorunda kalmamaktadır. Shopport bu iÅŸlemi kullanıcı adına yapıp ve tüm sonuçları “KarşılaÅŸtırma Tablosu” içinde bir arada görüntülemektedir. Shopport’ta yer alan ürünler kategori ve alt kategorilere ayrılmış dıurumdadır. Kullanıcılar isteklerine göre arama motorundan ilgilenilen kategoride bir ürün aratabiliyor, isterlerse de kategori menülerinden ilerleyerek istedikleri ürüne ulaÅŸabilmektedirler. Kullanıcı seçtiÄŸi ürünün Shopport altındaki tüm maÄŸazalardaki teslimat ücreti, teslimat süresi, teslimat ÅŸirketi, teslimat detayları ve birim fiyat bilgilerini bir tablo halinde görebilmektedir. Shopport’un en önemli özelliklerinden biri de her sayfada sayfanın sağında yer alan İpucu bölümüdür. Yapılan iÅŸlemin özelliÄŸine ya da girilen kategoriye göre ipucu her adımda güncellenmektedir. Kullanıcının o anda aklına gelebilecek sorulara bu alandan doÄŸrudan yanıt verilmektedir.
Modelin Dezavantajları : Bu modeli kullanan kullanıcılar istekleri doğrultusunda satın alma işlemlerini de site üzerinden tamamlayabilmelidirler. Ancak shopport.com üzerinden doğrudan ürün satılmamakta sadece farklı e-ticaret sitlerinin üerünlerinin karşılaştırılması müşterilere sunulmaktadır.
Modelin Puanı : 8/10
Sitenin örnek görüntüsünü koyamadım, çünkü site yeniden yapılandırılmaktaymış.
İŞ MODELİ : Information Broker (Bilgi Simsarı)
Örnek Site : http://www.bilgisayarmarket.com
Bilgi Simsarı :Kullanıcıya ürün, fiyat ve elde edilebililik bilgileri sağlayan iş modeli.
Bilgisayarmarket.com : Site değişik konularda değişik marka ürünler ve ürünlerin fiyatlarını kullanıcının hizmetine sunmaktadır. Site üzerinden alım yapılabilmektedir.
Modelin Avantajları : Kullanıcılar istedikleri konudaki ürünleri ve fiyatlarını liste halinde görebilirler. Fiaytları ve değişik markadaki ürünleri karşılaştırma şansına sahip olan kullanıcılar istek ve ihtiyaçlarına uygun ürünleri seçebilirler. Bilgisayarmarket.com bu modelin tüm özelliklerini en iyi şekilde yansıtmaktadır.
Modelin Dezavantajları : Bu modelin ve örnek sitenin herahngi bir dezavantajı olduğunu düşünmüyorum.
Modelin Puanı : 9/10
İŞ MODELİ : Online exchange ( Çevrimiçi Borsa)
Örnek Site : http://www.acar.com.tr
Hareket Komisyoncusu : Çok sayıda satın alıcının çok sayıda satıcıdan “teklif sorma-teklif alma” sistemi ile satın alabilmesini saÄŸlayan iÅŸ modelidir.
Acar.com.tr : Site online işlem, onlne EFT hizmetleri ve çeşitli konularda araştırmalar sunmaktadır.
Modelin Avantajları : Kullanıcılar sitede yer alan araştırma raporlarını inceleyerek uzun dönemde alacakları kararlar için fikir sahibi olabilirler. Ayrıca güncel olarak yapılan seans yorumları, hisse senedi piyasalarındaki iniş-çıkışların detaylı olarak açıklanması da kullanıcıların alacağı günlük kararlarına destek sağlamaktadır. Ayrıaca kullanıcıların online işlem yapabilme şansları da bulunmaktadır.
Modelin Dezavantajları : Bu model sayesinde kullanıcılar para piyasalarındaki hareketleri gözlemleme imkanına erişmektedir. Ayrıca sitenin kullanıcılar için sunduğu hizmetlerin kaliteli, güncel ve kolay erişilebilir olduğunu düşünüyorum. Bu yüzden sitenin ve modelin herhangi bir dezavantajı yoktur.
Modelin Puanı : 9/10
Kategori: Bilim